Barometer van de Belgische Attractiviteit 2013:

België 5de meest aantrekkelijk land voor buitenlandse investeerders….. maar tuimelt uit de Europese top 15 inzake arbeidscreatie

  • Share

View this page in French

Brussel, 5 juni 2013 – België bekleedt de 5de plaats op de lijst van de meest aantrekkelijke Europese investeringslanden. Dat blijkt uit de tiende editie van de jaarlijkse 'Barometer van de Belgische Attractiviteit', die vandaag door EY gepubliceerd wordt.

Met deze score doet ons land het beter dan in 2011, toen België terug te vinden was op een 6de plaats. Vooral Wallonië zorgde ervoor dat we een stap vooruitgaan in de ranglijst dankzij een aanzienlijke stijging van het aantal investeringsprojecten. Er is echter ook een schaduwzijde. Zo blijft de jobcreatie in België problematisch. Met gemiddeld amper 17 gecreëerde jobs per investeringsproject kent ons land het slechtste resultaat ooit. Structurele maatregelen om onze loonhandicap en te hoge belastingdruk aan te pakken zijn dan ook aan de orde.

Buitenlandse investeerders blijven de weg naar het ‘Oude Continent’ vinden. Ondanks een daling met 2,8%, blijft het aantal buitenlandse investeringen boven het niveau van voor de economische crisis. China blijft voor 43% van de investeerders de meest aantrekkelijke investeringslocatie. Ook West-Europa blijft met 37% de tweede meest aantrekkelijke regio in de wereld. Centraal en Oost-Europa boeken positieve cijfers. Een stijging met 7% brengt dit deel van Europa naar 28%. Opvallend is dat de BRIC-landen een daling kennen met 6,8% tegenover 2011.

België opnieuw voorbij Nederland
Het aantal buitenlandse investeringen in België is in 2011 gestegen van 153 naar 169, een stijging met maar liefst 10,5%, Door deze stijging haalde België vorig jaar onze Noorderburen in en belanden we terug op een vijfde plaats in de ranking van meest aantrekkelijke investeringslocaties in Europa. Dit is meteen onze hoogste notering sinds 2008. Traditioneel moeten we de grote West-Europese economieën zoals het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk en Spanje laten voorgaan.169 projecten is beter dan vorig jaar, doch in veel van deze projecten is er nauwelijks jobcreatie.

Het Verenigd Koninkrijk behield ook in 2012 zijn historische leiderspositie en haalde bijna één op vijf van alle buitenlandse investeringsprojecten in Europa binnen. Het land kreeg 697 projecten, 2,7% meer dan in 2011. Ook Duitsland blijft het goed doen. Het haalde 624 buitenlandse investeringsprojecten binnen in 2012, een stijging met 4,5% tegenover 2011 en meer dan het dubbele in vergelijking met 2007. Slechter nieuws is er voor buurlanden Frankrijk en Nederland. In Frankrijk daalde het aantal buitenlandse investeringsprojecten met 12,8% naar 471, Nederland kende 5,3% minder investeringen en strandt op 161 projecten.

Sterke remonte Wallonië, Vlaanderen herstelt niet helemaal van de sterke terugval in 2011 ná  het topjaar 2010
Wallonië deed in 2012, na een dieptepunt in 2010, een opmerkelijke inhaalbeweging. Het aantal investeringen steeg van 39 naar 52. De Waalse regio realiseert daarmee het op één na beste resultaat sinds 10 jaren.

Het is vooral de provincie Luik die buitenlandse investeerders wist te bekoren. Het aantal projecten steeg er van 9 naar 23. Ook Henegouwen doet het met 19 investeringen goed. Slechter nieuws is er voor Waals-Brabant, waar het aantal investeringen sinds 2010 daalde van 11 naar 4.

Vlaanderen kende vorig jaar 80 buitenlandse investeringen, wat een lichte stijging is ten opzichte van de 74 in 2011. Vlaanderen blijft het echter moeilijk hebben om terug aan te knopen met de goede cijfers uit het verleden. In 2010 bv. wist Vlaanderen nog 108 investeerders te bekoren.

Vooral de provincie Vlaams-Brabant moet inleveren. Daar vallen de investeringen terug van 21 naar 14. In Antwerpen is er een merkbare stijging tot 36 projecten, maar deze stijging is onvoldoende om de sterke daling van 2011, toen het aantal investeringen van 55 naar 25 daalde, teniet te doen. Bemoedigend is wel de opmars van Oost-Vlaanderen (van 11 naar 16 investeringen).

Brussel bleef vorig jaar met 39 investeringen stabiel in vergelijking met 2011. Dit aantal buitenlandse investeringen is nog steeds dubbel zoveel als in 2010, wat het voornamelijk te danken heeft aan investeringen in zaken, verkoops en marketing kantoren. Evenwel is de jobcreatie per project in Brussel, met een gemiddelde van 1 persoon per project, verwaarloosbaar.

Verenigde Staten blijft belangrijkste investeringsbron
De Verenigde Staten blijft als vanouds de lijst aanvoeren van de landen die in België investeren. In 2012 steeg het aantal investeringen van Amerikaanse bedrijven opnieuw maar slechts zeer miniem in vergelijking met 2011, van 38 naar 41 investeringen, wat een positief antwoord is op de verontrustende daling van 2011. België moet het daarnaast vooral hebben van intra-Europese investeringen, en in het bijzonder van onze buurlanden. Vooral Frankrijk springt met 21 investeringen in 2012 in het oog. Opmerkelijk is ook de verhoogde interesse van Duitsland met 16 investeringen (ten opzichte van 11 in 2011), wat erop lijkt te wijzen dat ook ons land haar graantje meepikt van de sterke Duitse economische motor.

Ook Nederland (11 investeringen) en het Verenigd Koninkrijk (9 investeringen) blijven van belang voor ons land, al zijn de investeringen van het VK wel in dalende lijn.

De Verenigde Staten en onze buurlanden zijn samen goed voor 58% van alle directe buitenlandse investeringen in België. Een tegenvaller echter is dat het investeringsaandeel van de BRIC-landen (Brazilië, Rusland, India en China) is teruggevallen van 18 projecten in 2011 naar 13 in 2012. Met 7 investeringen in België was ook in 2012 China het belangrijkste BRIC-land.

Jobcreatie op historisch dieptepunt
Het was al langer een probleem, maar in 2012 kende de jobcreatie ten gevolge van nieuwe investeringen een absoluut dieptepunt. Het aantal nieuwe jobs daalde met maar liefst 18%. Met gemiddeld amper 17 gecreëerde jobs per project doen we het 40% slechter dan het Belgische gemiddelde van de afgelopen 10 jaar. België valt meteen ook uit de top 15 wat betreft tewerkstelling.

Verontrustender nog is dat ons land met deze dalende cijfers regelrecht ingaat tegen de Europese tendens. De jobcreatie door buitenlandse investeringen in Europa steeg immers gemiddeld met 8% tot 170.434 jobs. Ook het gemiddelde aantal nieuwe jobs per project nam in Europa toe van 40 in 2011 naar 45 in 2012. Het Belgische gemiddelde ligt maar liefst 60% onder deze Europese cijfers. Het slechtste resultaat voor ons land sinds het begin van de studie. “Helaas liggen de Belgische cijfers in lijn met de conclusies van het perceptieonderzoek van eind maart dit jaar. Daaruit bleek al dat buitenlandse investeerders de huidige loon-en arbeidskosten als problematisch beschouwen voor de aantrekkelijkheid van ons land. De grote discrepantie met het Europese gemiddelde geeft stof tot nadenken voor onze beleidsmakers. Het is immers onmiskenbaar aangetoond door alle statistieken van internationale onafhankelijke organisaties dat België de allerhoogste loonkosten heeft in Europa”, waarschuwt Herwig Joosten, Managing Director Tax. 

Prof. Leo Sleuwaegen - Professor International Business Strategy aan de KU Leuven en Partner Vlerick Leuven Gent Management School  stelt: “Belgie is sterk afhankelijk van buitenlandse investeringen. Zij dragen in sterke mate onze export en innovatie. Het is verontrustend dat belangrijke buitenlandse bedrijven desinvesteren waardoor heel wat jobs verloren gaan, terwijl de nieuwe projecten die naar ons land  komen kleinschalig zijn en weinig nieuwe arbeidsplaatsen creëren."

Enigszins hoopgevend is dan weer dat 63% van de investeringen in België zogenaamde ‘greenfield’-projecten zijn. Met 107 greenfield-projecten op een totaal van 169 directe buitenlandse investeringen blijven de nieuwe investeringsprojecten belangrijker dan loutere expansie van bestaande projecten. Toch zijn de meeste greenfields niet arbeidsintensief. Zo neemt marketing & verkoop, zakenkantoren, rep-offices (vooral in het Brusselse) ongeveer 70% voor haar rekening en daar is de job-creatie verwaarloosbaar.

“Ondanks deze hoge notering op de ranglijst moeten de beleidsmakers beseffen dat maatregelen noodzakelijk zijn om de competitiviteit van België en het groeitempo op lange termijn te verbeteren. Meer bepaald zouden een grondige hervorming van de arbeidsmarkt, een verschuiving van de belasting op arbeid de vooruitzichten voor de export in België kunnen verbeteren. Eveneens moet er een meer rechtszeker fiscaal klimaat komen en dient ons land structureel te besparen. Dat zou ook de attractiviteit van België als investeringsbestemming verhogen en bedrijven de kans bieden om hun sterke punten op het vlak van innovatie en onderzoek & ontwikkeling beter uit te spelen”, meent Herwig Joosten.

***

Over de Barometer van de Belgische Attractiviteit
Met de jaarlijkse Barometer van de Belgische Attractiviteit – die in 2013 aan zijn tiende editie toe is – houdt EY de vinger aan de pols van het Belgische investeringsklimaat. De barometer werd vorig jaar in 2 delen opgesplitst waarbij de nadruk van het 1e deel op de perceptie lag. Het 1e deel werd gepubliceerd in mei. In het 2e deel ligt de nadruk op de reëel geplande investeringen in België. De studie is gebaseerd op een tweevoudige, originele methodologie die ten eerste de echte attractiviteit van Europa weergeeft voor directe buitenlandse investeerders aan de hand van de European Investment Monitor (EIM) van EY, en ten tweede de ‘waargenomen’ attractiviteit weergeeft van Europa en zijn concurrenten aan de hand van een representatief panel van 206 internationale beslissers.