Overheidsorganisatie van het Jaar®

  • Share

View this page in French

“Een les in bescheidenheid”, zo vat Pierre Alain De Smedt zijn ervaring samen. Als juryvoorzitter van de eerste editie van de verkiezing van de Overheidsorganisatie van het Jaar® was zijn uitdaging dan ook niet min. Alleen de kwaliteit overtrof de verscheidenheid van de inzendingen.

Pierre Alain De Smedt was de voorbije drie jaar voorzitter van het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO). Hij is behalve een ondernemer ook een bijzonder diplomatische bemiddelaar. Die twee kwaliteiten kwamen uitstekend van pas bij de verkiezing van de winnaars van Overheidsorganisatie van het Jaar®. De uitdaging voor hem en zijn jury was enorm. De verscheidenheid van de inzendingen was indrukwekkend. Zowel kleine als grote kandidaten uit de meest diverse overheidssectoren namen deel, van een stad over een ziekenhuis en een omroep tot en met een grote sociale organisatie. De winnaars van Overheidsorganisatie van het Jaar® vallen net zoals die van Onderneming van het Jaar® op door hun vernieuwingsdrang. Toegegeven, overheidsorganisaties hoeven geen winst- of groeicijfers voor te leggen en blijven in tegenstelling tot ondernemingen beperkt tot een plaatselijke actieradius – ze kunnen zich niet internationaal ontplooien. Naast de verschillen vallen nochtans vooral de overeenkomsten op. Pierre Alain De Smedt, nu erevoorzitter van het VBO, geeft vol enthousiasme tekst en uitleg over zijn missie als juryvoorzitter.

Eenheid in verscheidenheid


Verschillen de criteria voor de verkiezing van de Overheidsorganisatie van het Jaar® van die voor de Onderneming van het Jaar®?

Pierre Alain De Smedt: “Je moet over het algemeen op basis van objectieve criteria beoordelen wie het best is. De criteria moeten dezelfde zijn voor alle kandidaten. Het gaat dan over strategie, efficiëntie, klantgerichtheid en duurzaamheid. Duurzaamheid beoordeel je zowel in de enge als in de brede zin: in de enge zin in functie van het milieu en in de brede zin in functie van de samenleving op lange termijn. Verschillen de criteria voor de verkiezing van de Overheidsorganisatie van het Jaar® van die voor de Ondernemingen van het Jaar®? Ik denk het niet. Ook overheidsorganisaties moeten efficiënt zijn.”

Is een goede ondernemer dan ook een goede civil servant?

Pierre Alain De Smedt: “Absoluut. De corporate social responsibility heeft zich enorm ontwikkeld in de bedrijfswereld. Ondernemers hebben geleerd om verder te denken dan hun dividenden, groei en winsten en verliezen. Ze hechten meer en meer belang aan maatschappelijke verantwoordelijkheid.”

Voor overheidsorganisaties is maatschappelijke verantwoordelijkheid natuurlijk de voornaamste bestaansreden.

Pierre Alain De Smedt: “Zeker bij de winnaars van Overheidsorganisatie van het Jaar® valt de zin voor maatschappelijke verantwoordelijkheid op. Het overheidsapparaat krijgt vaak de kritiek te horen dat het te zwaar is. Maar daar houdt de overheid rekening mee. Hendrik Bogaert herinnerde er onlangs aan dat de overheid op dit moment slechts één op de vijf vertrekkende ambtenaren vervangt. Dat is moeilijk, maar het werkt. Zelfs in moeilijke tijden bestaat er onder de managers van overheidsorganisaties een consensus daarover. We beleven nu de zesde staatshervorming. Telkens werden bevoegdheden lokaal gedelegeerd. Het spreekt voor zich dat de perfectie niet onmiddellijk bereikt wordt. Over het algemeen is de overheid inderdaad te duur voor de burger, of dat nu op lokaal, regionaal of federaal niveau is. Maar de genomineerden willen zonder uitzondering meer doen met minder. Dat getuigt van een bijzonder positieve mentaliteit.”

Privé versus overheid?


Het valt wel op dat de privésector dit initiatief neemt.

Pierre Alain De Smedt: “De overheid had het initiatief kunnen nemen. Nu kwam de onderscheiding Overheidsorganisatie van het Jaar® tot stand als initiatief van EY en zijn trouwe partners De Tijd en BNP Paribas Fortis met de ondersteuning van Hendrik Bogaert, staatssecretaris voor Ambtenarenzaken en Modernisering van Openbare Diensten. Tal van vertegenwoordigers van de overheid steunen dit initiatief ten volle. Dat is positief voor de initiatiefnemers. De verkiezing van de Overheidsorganisatie van het Jaar® is misschien wel moeilijker dan die van Onderneming van het Jaar® omdat de overheid veel diverser is dan de bedrijfswereld. Toch schitterden alle vijf de winnaars op onze vier criteria.”

Wat typeert de winnaars?

Pierre Alain De Smedt: “Ze hebben de juiste mentaliteit. Ze zijn bijna obsessioneel bezig zichzelf te verbeteren. Ze weten dat het er in de toekomst niet gemakkelijker op zal worden, want de crisis zal op zijn best alleen maar wat zachter worden. Toch blijven ze zeer positief, optimistisch en proactief. Je zult geen betere kandidaten vinden in de privésector.”

Ondernemingen hebben baat bij goed werkende overheidsorganisaties.

Pierre Alain De Smedt: “Ondernemingen en overheidsorganisaties delen hun missie om de maatschappij te verbeteren. Daarom is meer samenwerking nodig.”

Kunnen overheidsorganisaties denken en werken als ondernemingen?

Pierre Alain De Smedt: “Absoluut. Wij zijn geen vijanden. We kunnen heel veel bereiken als we een globale visie op basis van gedeelde doelstellingen kunnen realiseren. Wie is de aandeelhouder? Is die privé? Is die de overheid? Voor mij is dat irrelevant.”

Wat wenst u voor de komende editie van de verkiezing van de Overheidsorganisatie van het Jaar®?

Pierre Alain De Smedt: “Een verdubbeling van het aantal kandidaten zit erin. De komende editie zullen er hoe dan ook veel meer kandidaten willen deelnemen. De keuze zal des te moeilijker worden. Maar dat zal dan ook des te meer verrassingen opleveren. Nu al was het evenement overboekt. We zullen een grotere zaal moeten zoeken voor de komende editie.”

Achter de schermen


Hoe verliep de jurering?

Pierre Alain De Smedt: “De voorbereiding was uitmuntend. De experts van EY en de Academische Raad werkten uitstekend mee. Het was nochtans een enorm werk. De belangstelling van de overheidsorganisaties was erg groot. Volgend jaar wordt het gegarandeerd nog moeilijker om de finale te halen.”

Waren jullie het snel eens over de winnaars?

Pierre Alain De Smedt: “De zestien genomineerden waren aan elkaar gewaagd. Toch zijn we het zonder stemmen erg snel eens geworden. We waren het dus al bij al eens over de winnaars.”

U klinkt als een gelukkige juryvoorzitter.

Pierre Alain De Smedt: “Ik ben inderdaad heel gelukkig. Ik ben vereerd de jury te hebben mogen voorzitten. Het was een fantastische ervaring. Kijk, ik heb veel gekregen in het leven. Dan moet je veel teruggeven.”

Een goede ondernemer is óók een goede civil servant.

Pierre Alain De Smedt: “Dat is zo. Ik had nooit verwacht voorzitter van het VBO en juryvoorzitter voor Overheidsorganisatie van het Jaar® te mogen worden. Maar zulke uitnodigingen kan je onmogelijk weigeren. Je moet ten dienste staan. Ik heb het voorzitterschap met veel passie waargenomen.”