Belastingdienst moet gemis aan heffingsrente vergoeden
18 nov 2011 - Als een voorlopige aanslag inkomsten- of vennootschapsbelasting moet worden verminderd, heeft de Belastingdienst in beginsel twee mogelijkheden om dat te bewerkstelligen. De betreffende voorlopige aanslag zèlf kan worden verminderd, dan wel kan er een nadere voorlopige aanslag worden opgelegd naar een lager belastbaar inkomen / belastbaar bedrag. In beide gevallen leidt dit tot een teruggaaf van belasting. De keuze voor één van beide methoden heeft echter wel gevolgen voor de hoeveelheid te vergoeden rente.
Vermindering voorlopige aanslag
Indien de Belastingdienst er voor kiest om de voorlopige aanslag te verminderen, leidt dat ertoe dat invorderingsrente wordt vergoed. Het tijdvak waarover deze invorderingsrente wordt vergoed vangt aan per de eerste dag van het volgende boekjaar (dus 1 januari 2009 ingeval van aanslagjaar 2008).
Vaststellen nadere (negatieve) voorlopige aanslag
Als niet de voorlopige aanslag wordt verminderd, maar er een nadere negatieve voorlopige aanslag wordt opgelegd, wordt er geen invorderingsrente, maar heffingsrente vergoed. Het tijdvak waarover deze heffingsrente werd vergoed (tot en met aanslagjaren 2009) ving aan halverwege het betreffende boekjaar (dus 1 juli 2008 ingeval van aanslagjaar 2008).
Rentenadeel
De ervaring heeft geleerd dat de Belastingdienst in de meeste gevallen overgaat tot het verminderen van een voorlopige aanslag. Hierdoor ervaren belastingplichtigen een rentenadeel van zes maanden. Hiertegen werd en wordt nog steeds veelvuldig bezwaar aangetekend onder verwijzing naar uitspraken van rechtbanken en gerechtshoven die belastingplichtigen in het gelijk hadden gesteld. De Belastingdienst hield deze bezwaarschriften aan in afwachting van het beroep in cassatie dat bij de Hoge Raad was ingesteld.
Hoge Raad: gemis aan rente moet vergoed worden
In drie arresten gewezen op 30 september en 14 en 28 oktober jl. heeft de Hoge Raad arrest gewezen, waarin is geoordeeld dat de Belastingdienst de vrijheid heeft om een voorlopige aanslag te verminderen, in plaats van een nadere voorlopige aanslag op te leggen, maar dat het rentenadeel dat daarbij voor de belastingplichtige ontstaat, moet worden vergoed.
Aanbeveling
Nu er ter zake van dit geschil duidelijkheid is ontstaan is het zaak om goed in de gaten te houden, dat lopende bezwaarschriften worden afgehandeld in het voordeel van de belastingplichtige of moet in voorkomende gevallen nog bezwaar worden aangetekend in gevallen waarin voorlopige aanslagen worden verminderd, zonder dat daarbij het rentenadeel wordt gecompenseerd.
Overigens ziet bovenstaande op aanslagjaren tot en met 2009, omdat vanaf 2010 de wet is gewijzigd. Vanaf aanslagjaar 2010 zijn de tijdvakken waarover heffings- en invorderingsrente worden berekend gelijk aan elkaar en is er dus geen sprake meer van enig rentenadeel.
