Traag en moeizaam herstel eurozone in het verschiet

  • Share

20 Juni 2013 – Het nadelige effect van een zwakkere internationale omgeving op de export en de steeds hoger oplopende werkloosheidscijfers die de vraag drukken, zullen de groei van de economie in de Eurozone blijven remmen. Daarmee zal de recessie dit jaar langer aanhouden dan eerder is voorspeld.

Ondanks een aantal duidelijke tekenen van verbetering in de eurolanden is er dit jaar weinig tot geen opleving te verwachten. Zo luidt de conclusie van de zomereditie van de EY Eurozone Forecast (de 'EEF').

In de EEF wordt uitgegaan van een krimp van 0,6% in 2013 - een iets grotere daling dan in 2012. Vervolgens wordt in 2014 een uiterst traag herstel verwacht, met een BBP-groei van 0,9% en zo'n 1,5% per jaar in 2015-2017. De werkloosheid bereikt naar verwachting in het eerste kwartaal van volgend jaar een piek van 12,7% van de beroepsbevolking in de eurozone. Voor Nederland voorspelt de EEF een daling van het BBP van 1% in 2013, waarna een licht herstel zal worden ingezet in 2014 (0,7%), dat zich voortzet in de periode 2015-2017 (1,2%).

Marcel van Loo, Country Managing Partner van EY (per 1 juli a.s.) licht toe: "Alhoewel in de EEF wordt uitgegaan van een piek in de werkloosheid in het eerste kwartaal van 2014, zou het al veel te lang vertraagde herstel verder kunnen worden belemmerd als de werkloosheid blijft stijgen - en de consumptieve vraag daardoor nadelig wordt beïnvloed. Dat zal in heel Europa een flink domino-effect op het bedrijfsleven hebben."

Uitblijvende groei op opkomende markten
Volgens de EEF is de vertraging van het herstel in de eurozone deels te wijten aan de afkoeling op de opkomende markten, met name China en Brazilië - de belangrijkste exportmarkten in de betreffende regio's en stuwende krachten achter de mondiale groei. Deze ontwikkeling heeft het betere nieuws uit de VS overschaduwd.

De zwakke vraag naar goederen en diensten uit de eurozone zal een drukkend effect hebben op de groei van de export vanuit de eurozone, die nu juist al die tijd een lichtpuntje vormde voor landen als Duitsland en zelfs Spanje. De enorme waardedaling van de yen beperkt eveneens de vooruitzichten voor de Europese export, vanwege de toenemende concurrentie vanuit Japan.

Werkloosheid piekt in 2014
Nog los van een zwakkere mondiale vraag wordt er in de EEF van uitgegaan dat de werkloosheid in het eerste kwartaal van 2014 een piek van 12,7% zal bereiken - een stijging ten opzichte van de 12,5% waar de EEF vorig kwartaal nog van uitging, en die nog eens 500.000 werklozen betekent op een totaal van (dan) 20,5 miljoen. Voor Nederland voorspelt de EEF een werkloosheidspercentage van 7,2 in 2014 (6,8% in 2013).

De jeugdwerkloosheid in de eurozone is met 24% tevens bijzonder hoog. In Griekenland en Spanje is er thans sprake van alarmerend hoge percentages van 59% respectievelijk 56%.
Marcel van Loo: " Een hoog percentage jeugd- en langdurige werkloosheid op de langere termijn heeft tot gevolg dat arbeidskrachten niet alleen hun vaardigheden, maar ook hun binding met de arbeidsmarkt verliezen, hetgeen tot minder rooskleurige vooruitzichten voor de eurozone op de middellange termijn leidt."

De zwakte van de arbeidsmarkt zal de komende drie jaar tot een daling van de gezinsinkomens en daarom ook tot een daling van de groei van de consumentenbestedingen leiden. Ten gevolge daarvan zal de particuliere consumptie volgens de EEF dit jaar wederom krimpen, en wel met 0,8%, alvorens deze in 2014 met 0,5% en in 2015 met net iets meer dan 1% zal groeien.

Opleving kredietverstrekking aan MKB
De ECB is vooral gericht op een opleving van de kredietverstrekking aan het midden- en kleinbedrijf, waarbij tegelijkertijd een continue terugdringing van de begrotingstekorten wordt nagestreefd. Een versoepeling van de regels met betrekking tot onderpand ten aanzien van de liquiditeitsactiviteiten van de ECB zou het voor banken mogelijk maken om hun leningen aan het MKB goedkoper te financieren.

Alhoewel in dit stadium een maatregel voor het vergemakkelijken van krediet aan het MKB onwaarschijnlijk lijkt, is de potentie ervan aanzienlijk. Marcel van Loo: "In de EEF wordt ervan uitgegaan dat, als de helft van de sinds 2008 ingevoerde beperkingen ten aanzien van kredietverstrekking binnen twee jaar ongedaan zou worden gemaakt, het BBP in de eurozone met EUR 65 miljard (0,7%) zou stijgen en er in 2017 bijna 500,000 minder werklozen zouden zijn."

Vooruitblik
De druk op de financiën in de eurozone heeft een aantal positieve, zij het pijnlijke consequenties, die onderkend zouden moeten worden. Marcel van Loo: "Alhoewel de schuldencrisis en de aanhoudende recessie een uiterst nadelig effect op de groei in de hele eurozone hebben gehad, hebben zij als katalysator gefungeerd voor structurele hervormingen die er anders wellicht niet zouden zijn gekomen. Dat is halverwege een verloren decennium misschien een schrale troost voor de Europese burgers, maar de beleidsmakers zijn zich steeds bewuster van de noodzaak om versterking van de begroting te koppelen aan structurele hervormingen waarop al te lang is gewacht. En die hervormingen zijn noodzakelijk, wil de eurozone effectief op het wereldtoneel concurreren."