Overheidscongres 2011
Evenement Op 19 mei jl. vond het Ernst & Young Overheidscongres met het thema ‘ De uitvoeringskracht van de Overheid’ plaats. De Public Sector van Ernst & Young organiseerde dit congres speciaal voor functionarissen binnen de publieke sector die op beleidsmatig en beslissingsniveau met deze thematiek raakvlakken hebben.
Compactere overheid met meer uitvoeringskracht: een haalbare kaart?
Overheid moet naar nieuwe manier van werken
Kan de overheid blijven functioneren zoals nu het geval is? Nee, vindt Jan Peter Balkenende, thans hoogleraar en partner bij Ernst & Young. Een compactere overheid moet naar een nieuwe manier van werken. De vraag is hoe die transformatie moet leiden tot meer uitvoeringskracht. Daarover ging de Publieke Sector in debat tijdens het Ernst & Young Overheidscongres 2011.
Corporate responsibility (Prof.dr. J.P. Balkenende, hoogleraar governance, institutions and internationalisation aan de Erasmus Universiteit Rotterdam)
De problemen waarvoor de overheid zich geplaatst ziet, overstijgen de ‘traditionele natiestaat’, stelde Jan Peter Balkenende. ‘In de huidige maatschappij zijn zaken als corporate responsibility en moraliteit belangrijk. Dat betekent een andere bestuurlijke werkelijkheid met andere paradigma’s. De overheid moet veranderen. Duurzaamheid, innovatie en ondernemerschap vergen een sterke gemeenschappelijke visie.’
Geen half werk
Als je wilt veranderen, wat is daarvoor dan nodig? Allereerst een sterke intrinsieke overtuiging omtrent doelen, visies en idealen. ‘Ga er volledig voor en zorg voor een consistente lijn,’ aldus Balkenende. ‘Wees geloofwaardig, maak gebruik van best practices elders, leg verbindingen met anderen (bijvoorbeeld via PPS) en zorg voor een goede communicatie.’
Als voorbeelden van een slagvaardigere overheid noemde hij onder meer de aanleg van extra snelwegen en rijstroken via de Crisis- en herstelwet en de noodzaak tot verhoging van de pensioenleeftijd. ‘Veranderen vraagt lef. Wees overtuigd maar doe de dingen goed. Quality in everything you do als variant op de Ernst & Young-slogan.’
Budgetteren als middel voor verandering (drs. Mw. L. van Geest, directeur generaal Rijksbegroting Ministerie van Financiën)
Geld stuurt, meent Laura van Geest, Directeur-Generaal Rijksbegroting Ministerie van Financiën. ‘Door geldstromen te verleggen, gaan zaken veranderen en dwing je verandering af. Verstrek geld onder voorwaarden en voor een bepaalde periode (Sunset Clause). Koppel prikkels aan het verstrekken van geld: doe je het beter, dan mag je het geld houden. Anders moet je terugbetalen.’ Systematisch scherp budgetteren zet bovendien aan tot productiviteitsverbetering. ‘Kijk naar het bedrijfsleven: het moet elk jaar goedkoper. Waarom kan dat bij de overheid niet?’
Budgetteren gaat best samen met verandering en innovatie, meent Van Geest. ‘Met melk en champagne kun je best een heerlijk toetje maken, is mijn persoonlijke ervaring.’
Decentralisatie: toezicht en controle (mr. J.A. van den Bos, inspecteur generaal Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
De portemonnee is een van de meest gevoelige zenuwen van de mens, stelt Jan van den Bos, Inspecteur-Generaal Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Dat speelt ook bij de decentralisatie van taken van het Rijk naar provincies en gemeenten. Meer taken, minder geld: dat doet pijn. Een deel van de besparingen is te realiseren door minder toezicht en controle. ‘Gemeenten krijgen de ruimte taken naar eigen inzicht uit te voeren. Maar een vorm van (generiek) toezicht zal nodig blijven. Bijvoorbeeld om de realisatie van de landelijke doelen niet te zeer te laten beïnvloeden door lokale politieke doelen.’
Koersvastheid en stabiliteit (drs. E.J. Roest, burgemeester van de gemeente Laren en lid Dagelijks Bestuur BEL Combinatie)
Leidt de in gang gezette decentralisatie en deregulering (bijvoorbeeld in het sociale domein) tot het gewenste resultaat? Burgemeester Elbert Roest van Laren (NH) vindt van wel. Beweging is goed, mits gestoeld op een sterke visie. En dat vraagt om vertrouwen, koersvastheid en koersstabiliteit. Om de nieuwe taakopdrachten goed uit te voeren, werken de drie gemeenten Laren, Baarn en Eemnes nauw samen. Dat gebeurt in de BEL Combinatie, waarin de ambtelijke organisaties van de drie gemeenten zijn samengevoegd. ‘Deze bedrijfsmatige organisatie levert producten en diensten aan de drie gemeenten. Zonder directe politieke invloed. De productiviteitsverbetering is aanzienlijk. Er is meer zicht op de keten en meer grip op disfunctioneren, korte lijnen en een betere verantwoording aan raad en burgerij. Bij meer lokale autonomie past ook meer belastingautonomie. Dat zouden we nu aan de poort, in het nieuwe bestuursakkoord moeten regelen.’
/$FILE/13L00029.jpg "Testerman")
