Specjalne Strefy Ekonomiczne po 2020 roku - Ernst & Young - Polska

Raport, opracowany pod kierownictwem Pawła Tynela – Dyrektora Działu Ulg i Dotacji Inwestycyjnych Ernst & Young, ‘Specjalne Strefy Ekonomiczne po 2020 roku. Analiza dotychczasowej działalności oraz perspektywy funkcjonowania’ przedstawia wpływ działalności SSE w Polsce na wyniki gospodarcze, zawiera również propozycję rozwiązania z zakresu dalszego funkcjonowania stref, po roku 2020. Przedstawione w raporcie opinie przedsiębiorców na temat funkcjonowania SSE zostały uzyskane w ramach ankiety przeprowadzonej wśród inwestorów strefowych. W badaniu wzięło udział 215 podmiotów reprezentujących wszystkie 14 stref i wszystkie główne branże, do których należą przedsiębiorstwa funkcjonujące w ramach SSE.

Raport Ernst & Young daje materiał do rzeczowej oceny dotychczasowej działalności stref w Polsce, ale przede wszystkim stanowi merytoryczny fundament do dyskusji o perspektywach ich funkcjonowania. Jasno z niego wynika w jaki sposób strefy przyczyniają się do zmniejszenia bezrobocia oraz zwiększenia dobrobytu w porównaniu do regionów, gdzie stref nie ma. W naszej analizie dokładnie też widać, że atrakcyjność stref z upływem czasu spada i jeśli chcemy być konkurencyjni w walce o inwestorów i ich projekty, musimy odpowiedzieć na zgłaszane przez firmy postulaty. Co jest istotne, decyzja w zakresie wydłużenia stref leży po stronie polskiej - mówi Paweł Tynel, Dyrektor w Dziale Ulg i Dotacji Inwestycyjnych Ernst & Young, autor raportu.

Dotychczasowe efekty funkcjonowania SSE w Polsce

Działające od 1995 r. SSE w Polsce przyczyniły się do osiągnięcia następujących rezultatów (wg stanu na 31 grudnia 2010 r.):

Przeprowadzona przez Ernst & Young analiza ekonometryczna wpływu funkcjonowania SSE w Polsce na wyniki gospodarcze na poziomie podregionów i powiatów wykazała między innymi następujące efekty:

• W regionach, w których funkcjonują strefy, stopa bezrobocia jest przeciętnie niższa o 1,5 do 2,8 pkt proc. w przypadku podregionów oraz 2,3 do 2,9 pkt proc. w przypadku powiatów. 
• W podregionach, w których funkcjonują strefy, poziom PKB per capita jest wyższy przeciętnie o ok. 1300 do 2500 PLN niż w pozostałych podregionach. Oznacza to, iż w podregionach gdzie jest strefa wskaźnik PKB per capita jest wyższy od 3,9% do 7,5% przeciętnego PKB per capita Polski niż w pozostałych podregionach.

Brak możliwości ustalenia jakiego typu wsparcie będzie dostępne w perspektywie kilku następnych lat utrudnia strategiczne planowanie inwestycji w Polsce. Na tym tle pomoc w strefach zdecydowanie wyróżnia się na korzyść, z uwagi na przewidywalność zasad wsparcia, jego dostępność oraz potencjalnie wysoką wartość.

Perspektywy dla polskich stref

Polskie SSE już teraz zaczynają tracić na atrakcyjności – pomimo perspektywy istnienia przez kolejnych ponad 9 lat, do końca 2020 r. Z roku na rok zwolnienie strefowe będzie coraz mniej atrakcyjne dla inwestorów. Spadek zainteresowania strefami będzie oczywiście postępował w różnych branżach w różnym tempie – w zależności od stopnia ich rentowności. Tym niemniej, zjawisko to będzie odczuwalne we wszystkich sektorach i w pewnym momencie – w zależności od rentowności danego sektora – wpłynie na spadek nowych inwestycji w SSE.

Przeprowadzone przez Ernst & Young badanie wskazało następujące trendy: Ponad połowa aktualnych inwestorów strefowych deklaruje, iż nie planuje realizacji nowych projektów inwestycyjnych na terenach SSE w przypadku ich funkcjonowania tylko do 2020 r., ale aż 81% badanych deklaruje gotowość przeprowadzenia nowych inwestycji, jeśli strefy działałyby dłużej. Fakt wydłużenia działalności SSE stanowi więc bezpośredni czynnik decydujący o atrakcyjności stref.

Jako główną korzyść prowadzenia działalności w strefach aż 96,7% badanych wskazało zwolnienie z podatku dochodowego.

Wydłużenie działalności stref byłoby więc pozytywnym sygnałem dla tych inwestorów, którzy dopiero zastanawiają się nad wejściem do strefy. Ponad 9 lat pozostałe do końca okresu funkcjonowania stref nie gwarantuje pełnego skonsumowania istotnej części zwolnienia podatkowego przysługującego przedsiębiorcy strefowemu, co podważa atrakcyjność stref i samego zwolnienia jako zachęty dla potencjalnych inwestorów.

Badanie Ernst & Young wykazało również, że SSE stanowią dobre narzędzie do tworzenia współpracy w ramach sieci powiązań kooperacyjnych, które mogą stanowić bazę do inicjowania struktur o charakterze klastrów. Klastry i strefy mają podobne cele i mogłyby wzmacniać efekty swojej działalności. Zapewnienie podmiotom zarządzającym strefami narzędzi do wspierania działalności klastrów przyczyniłoby się do ich przyspieszonego rozwoju, a w efekcie zwiększyłoby atrakcyjność stref dla inwestorów w kolejnych latach.

„Mapa drogowa” wydłużenia funkcjonowania SSE

Dalsze funkcjonowanie SSE po 2020 r. nie powinno budzić wątpliwości Komisji Europejskiej, przy założeniu że strefy będą wpisywać się nadal w ramy wspólnotowej polityki regionalnej, a przepisy strefowe będą zgodne z regulacjami wspólnotowymi w zakresie pomocy regionalnej. Wydłużenie funkcjonowania SSE pozostaje w gestii Rady Ministrów i wymaga nowelizacji poszczególnych rozporządzeń strefowych. Proces wydłużenia powinien nastąpić w trakcie roku 2012, aby aktualnie obowiązujący okres funkcjonowania stref nie wpływał znacząco na spadek ich atrakcyjności. Dostosowywanie stref do unijnych zasad pomocy regionalnej jest procesem cyklicznym i niezależnym od okresu funkcjonowania stref, a wynika ze zmian przepisów wspólnotowych na początku każdego okresu budżetowego UE. W efekcie zasadne jest rozważenie bezterminowego przedłużenia okresu funkcjonowania stref.