Dla minielektrowni podatek wstecz
Grażyna J. Leśniak, komentuje Barbara Bona, menedżer w Dziale Doradztwa Podatkowego Ernst & Young, Rzeczpospolita z dn. 02.11.2009
Zakłady energetyczne będą mogły się rozliczać według prognoz, a nie jak obecnie - na podstawie wpłat wstępnych
To jedna z najważniejszych zmian w ustawie o podatku akcyzowym opracowanych przez Ministerstwo Finansów.
Chce ono zmienić regulacje dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego oraz zobowiązania podatkowego w wypadku energii elektrycznej (poprzez dodanie art. 11 ust. 2 oraz zmianę art. 24). Dziś obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania energii, a zobowiązanie podatkowe zależnie od terminu płatności wynikającego z wystawionej faktury.
Chcąc zagwarantować stałe miesięczne wpływy do budżetu, MF wprowadziło dodatkowo obowiązek dokonywania tzw. miesięcznych wpłat wstępnych przez dostawców energii, którzy rozliczają się z nabywcami i wystawiają faktury w okresach dłuższych niż dwa miesiące. To ma się jednak zmienić. Projekt wprowadza bowiem zasadę, że obowiązek podatkowy oraz zobowiązanie w podatku akcyzowym będą powstawały w związku z upływem terminu płatności nie tylko określonym na fakturze, ale także wynikającym z "innego dokumentu wystawionego przez podatnika, z którego wynika zapłata należności za sprzedaną przez podatnika energię elektryczną", czyli np. z prognozy.
Z ustawy zniknie mechanizm wpłat wstępnych akcyzy od energii elektrycznej po wykreśleniu dotychczasowego art 25. W rezultacie zakłady energetyczne będą mogły wreszcie rozliczać akcyzę w zgodzie ze stosowanymi przez nie systemami rozliczeniowymi klientów opartymi na fakturach prognozowych, blankietach oraz dokumentach rozliczeniowych, nie zaś wedle sztucznego i w praktyce problematycznego systemu wpłat wstępnych
Kłopotliwe przepisy...
Zmieni się sytuacja podmiotów mających wyłącznie koncesję na wytwarzanie energii elektrycznej. Przypomnijmy że chodzi o minielektrownie i zakłady produkcyjne, które wytwarzają energię na własne potrzeby, a które na skutek wadliwie skonstruowanego prawa nie muszą płacić akcyzy nie tylko od zużytej energii, ale i tej sprzedanej im np. przez elektrownię. Źródłem kłopotów są przepisy dotyczące opodatkowania energii elektrycznej, a dokładnie art 2 pkt 19 i art. 9 ustawy.
Dziś obowiązek opodatkowania wydanej im energii spoczywa na podmiotach dostarczających ją (zakłady energetyczne) i opiera się jedynie na interpretacji ogólnej ministra finansów (nr AE6/033/ 13/TRZ/09/1772), jak wielokrotnie podkreślano - niezgodnej z przepisami.
Od momentu wejścia w życie nowelizacji minielektrownie będą podatnikami akcyzy z tytułu energii elektrycznej zakupionej oraz następnie zużytej na własne potrzeby. W praktyce oznacza to, iż będą nabywać energię bez akcyzy i same będą musiały swoje zużycie opodatkować (dla niektórych będzie to oznaczało konieczność rejestracji do celów akcyzy).
Jednakże część z zaproponowanych przepisów, zamiast wyeliminować problemy, tylko je pogłębi. Chodzi o projektowany art. 7 ust 1, który ma usankcjonować stan zgodny z interpretacją ogólną. Kłopot polega na tym, że interpretacja ta nie ma potwierdzenia w prawie (pisaliśmy o tym: "Znów zapłacimy za błędy Ministerstwa Finansów", "Rz" z 27 kwietnia).
MF zamierza nim częściowo naprawić ewidentny błąd legislacyjny postanawiając, że energia elektryczna wydana wytwórcy energii zjedna koncesją, przed dniem wejścia w życie przygotowanej właśnie noweli, powinna zostać opodatkowana akcyzą przez podmiot dokonujący dostawy energii. Co ciekawe, urzędnikom nie przeszkadza istnienie zasady, że prawo nie działa wstecz.
... do doprecyzowania
Nowelizacja zakłada również doprecyzowanie zakresu podmiotowego zwolnień od akcyzy. Ministerstwo chce, aby nie tylko elektrociepłownie, ale także elektrownie mogły stosować zwolnienie dla zużycia energii w procesie produkcji energii i ciepła w skojarzeniu oraz analogicznie - aby elektrociepłownia produkująca oprócz energii i ciepła w kogeneracji samą energię elektryczną korzystała ze zwolnienia dla zużytej energii na prawach elektrowni
W projekcie pojawiły się też przepisy, które uregulują kwestię opodatkowania nielegalnego poboru energii, obecnie budzącą wiele wątpliwości. Ministerstwo wprowadza przepisy, zgodnie z którymi jako opodatkowane zużycie energii po stronie dystrybutora nie będą traktowane straty przesyłowe oraz dystrybucyjne, jednakże z wyłączeniem nielegalnie pobranej energii. W praktyce może to oznaczać, iż Ministerstwo Finansów chce, aby to dystrybutor opodatkowywał nielegalny pobór.
Opinia
Barbara Bona, Menedżer w Ernst&Young
Wymóg kalkulowania wpłat wstępnych powoduje obecnie olbrzymie trudności praktyczne, gdyż systemy rozliczeniowe większości przedsiębiorstw energetycznych są dostosowane do rozliczania akcyzy na podstawie prognoz. Obliczenie miesięcznych wpłat wstępnych z zastosowaniem obecnych systemów rozliczeniowych jest w praktyce niemożliwe, a zmiana systemów rozliczeniowych wiązałaby się z astronomicznymi kosztami. Wydaje się, iż Ministerstwo Finansów w końcu zrozumiało problem sygnalizowany przez branżę energetyczną od długiego czasu. Dlatego proponowane zmiany należy niewątpliwie ocenić pozytywnie z punktu widzenia przedsiębiorstw, które - ze względu na zbyt wysokie koszty - nie dostosowały swoich systemów rozliczeniowych do wymogów w zakresie wpłat wstępnych.
/$FILE/12L00018.jpg)