Record aantal buitenlandse investeringen in België maar laagste jobcreatie per project ooit

  • Share

View this page in French

Brussel, 4 juni 2015 – Met 198 investeringsprojecten was 2014 een echt recordjaar voor de buitenlandse investeringen in België. Dat blijkt uit de twaalfde editie van de jaarlijkse 'Barometer van de Attractiviteit', die vandaag door EY voorgesteld wordt. Vooral de provincies Antwerpen en Luik trekken het aantal investeringsprojecten in ons land flink de hoogte in. Het aantal projecten dient echter genuanceerd te worden, want er is een belangrijke schaduwzijde. De jobcreatie in België per project was nooit zo laag als nu. België dient dringend een beleid te ontwikkelen om zich terug aantrekkelijk te maken voor duurzame en kapitaalsintensieve investeringen die jobs creëren.

198 maar liefst. Dat is het aantal buitenlandse investeringsprojecten in België in 2014, onmiddellijk het hoogste aantal in ons land van de afgelopen tien jaar. Ten opzichte van 2013 is het aantal buitenlandse investeringen gestegen van 175 naar 198, een stijging met 13%. 2014 was ook een recordjaar voor directe buitenlandse investeringen in Europa: het aantal buitenlandse investeringsprojecten bereikte een recordhoogte van 4.341, een stijging met 10% ten opzichte van 2013.

België is met dit aantal het vijfde meest aantrekkelijke Europese land voor buitenlandse investeerders. In de rangschikking van investeringsbestemmingen spannen traditioneel de grote West-Europese economieën zoals het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk en Spanje de kroon. Het Verenigd Koninkrijk behield ook in 2014 zijn historische leiderspositie en haalde met 887 projecten bijna één op vijf van alle buitenlandse investeringsprojecten in Europa binnen. Opvallend is ook de sterke stijging in Frankrijk (18%) en Polen (23%). Buurland Nederland kreeg een daling van 7% te slikken.

Op het totaal van 198 buitenlandse investeringen zijn zo’n twee derde (127) van de projecten volledig nieuwe investeringen. “Greenfieldprojecten of nieuwe investeringsprojecten zijn een belangrijke graadmeter voor de aantrekkelijkheid van een land. Met de economische crisis kende België vanaf 2008 een sterke terugval van het aantal greenfieldprojecten. Met dit resultaat zit België terug op het niveau van voor de economische crisis, en dat oogt positief. Ons land bokst echter nog steeds tegen enkele belangrijke pijnpunten aan”, stelt Herwig Joosten, Managing Partner Tax EY België.

Jobcreatie blijft achilleshiel van ons land

Zo blijft het gemiddeld aantal jobs per buitenlands investeringsproject stelselmatig afnemen. Met 3.481 jobs voor 198 investeringsprojecten staat het gemiddelde aantal jobs per investeringsproject op amper 17,6. Dit is een absoluut dieptepunt. In 2004 bedroeg dat nog 42,9 jobs per investeringsproject.

Met het lage aantal jobs per buitenlands investeringsproject (17,6) situeert België zich ver beneden het Europese gemiddelde van 43,5. Negatieve uitschieter is Brussel, waar amper 1,8 arbeidsplaatsen gecreëerd worden per project. Ook de greenfieldprojecten halen het gemiddelde naar beneden met slechts 10,7 jobs per project. Ons land valt zo uit de top 15 van Europese landen op vlak van jobcreatie. De jobcreatie door directe buitenlandse investeringen in heel Europa (185.583) steeg in totaal met 12%.

De reden voor de lage jobcreatie is ongetwijfeld de handicap die ons land heeft op het vlak van loon- en arbeidskosten. Zo vindt 1 op 2 respondenten de arbeidskost in België te hoog. Dat laat zich duidelijk merken in de verschillende sectoren waar buitenlandse investeerders hun pijlen op richten. Zo neemt de sector van marketing & verkoop op haar eentje al 68 projecten voor haar rekening, maar de jobcreatie is er verwaarloosbaar. De jobintensieve investeringen vonden vooral plaats in logistiek en distributie. Dit staat in schril contrast tot expansie investeringen in industrie, fabricage en chemie die voornamelijk belangrijk zijn in zogenaamde capex maar niet in jobs.

“We zien dat de vele nieuwe investeringsprojecten eigenlijk eerder veelal kleinschalige projecten zijn die een klein aantal jobs met zich meebrengen. Die geringe jobcreatie per investeringsproject is echt problematisch voor ons land”, stelt Herwig Joosten, Managing Partner Tax EY België. “Vooral op vlak van loon- en arbeidskosten is er veel werk aan de winkel. Enkel zo kan ons land terug aantrekkelijk worden voor kapitaalsintensieve sectoren die jobs creëren en de economische groei van ons land ondersteunen”.

Minder fiscale druk, taks shift en oplossingen op mobiliteitsvraagstuk gevraagd

Investeerders geven dit ook zelf aan. De hoge fiscale last wordt door investeerders aanzien als het nummer 1 probleem van België, gevolgd door de loonkloof jegens andere Europese landen. .Een tax shift die gebruikt wordt om de loon- en arbeidskosten te verminderen, zou volgens 62% van de respondenten een positief signaal zijn. 65% van de ondervraagden meent dat de indexsprong een goede maatregel is voor het investeringsklimaat. Daarnaast geeft 1 op 3 van de ondervraagde bedrijfsleiders aan dat het fileleed een negatieve impact heeft op investeringsbeslissingen. Bij de bedrijfsleiders die reeds in België zijn gevestigd, en vooral diegene in Brussel, wordt het mobiliteitsprobleem als bijzonder ernstig ervaren (1 op 2).

Investeerders lijken dan ook weinig plannen te maken om duurzame investeringen te doen in ons land. Amper 9% van de bedrijven zegt volgend jaar investeringen te plannen in ons land. Het is zelfs zo dat 17% van de ondervraagden, die aanwezig zijn in België, een relocatie van operaties plannen naar het buitenland of ze zijn zeer onzeker. Dit in vergelijking met 15% vorig jaar.

“De cijfers tonen aan dat België talrijke nieuwe projecten aantrekt, maar het is opvallend dat we slechts in enkele sectoren uitbreiden”, stelt Prof. Leo Sleuwaegen, Professor International Business Strategy aan de KU Leuven, die pleit voor een betere monitoring van de dynamiek van gevestigde buitenlandse ondernemingen. “Wat echt verontrustend wordt, is de geringe intentie om expansie investeringen te verrichten en de weinige investeringen in nieuwe headquarters in België, amper 4 in ons land. Nederland haalde er bijvoorbeeld 15 binnen. Ierland 16, dankzij de lage nominale belastingvoet van 12,5%. Ook projecten op vlak van R&D en in de ICT-sector zijn echt gering”.

Steden zijn attractiepolen van buitenlandse investeringen

Wallonië kende een sterke opmars in 2014. Het aantal buitenlandse investeringen steeg er van 36 naar 55. Dit heeft het gewest vooral te danken aan Luik, dat een spectaculaire stijging van 10 naar 21 investeringsprojecten doormaakte. Ook Vlaanderen kende vorig jaar een stijging van 110 naar 121 investeringsprojecten. Traditioneel blijft Antwerpen de best scorende provincie in ons land. De stad aan de Schelde telde 55 buitenlandse investeringen in 2014, en dit vooral in de chemische sector.

Brussel echter, kent een daling van het aantal investeringen. Onze hoofdstad kon 22 projecten binnenhalen, 7 minder dan in 2013, de op één na slechtste score sinds 2005. Toch blijft Brussel de tweede belangrijkste stad in België voor buitenlandse investeerders. Volgens respondenten behoort Brussel ook tot de top 6 van meest attractieve Europese hoofdsteden.

“De regering Michel 1 is nog geen 8 maanden oud. Het is dus veel te vroeg om in de resultaten van de studie een vertaling te zien van haar beleid. Evenwel worden de maatregelen en voornemens van deze regering als positief ervaren bij twee derden van de ondervraagde investeerders”, besluit Herwig Joosten.


Over de Barometer van de Belgische Attractiviteit

Met de jaarlijkse Barometer van de Belgische Attractiviteit – die in 2015 aan zijn twaalfde editie toe is – houdt EY de vinger aan de pols van het Belgische investeringsklimaat. De studie is gebaseerd op een tweevoudige, originele methodologie die ten eerste de echte attractiviteit van Europa weergeeft voor directe buitenlandse investeerders aan de hand van de European Investment Monitor (EIM) van EY, en ten tweede de ‘waargenomen’ attractiviteit weergeeft van Europa en zijn concurrenten aan de hand van een representatief panel van meer dan 800 internationale beslissers.


Over EY

EY is wereldwijd toonaangevend op het gebied van audit, tax, transactions en advisory. Onze 190.000 mensen delen wereldwijd dezelfde waarden en staan voor kwaliteit. Wij maken het verschil door onze mensen, onze cliënten en de samenleving te helpen hun mogelijkheden optimaal te benutten.