Nieuw recordjaar voor buitenlandse investeringen in België, tegen de Europese trend in

Aantal investeringen stijgt met bijna 30 % ten opzichte van vorig recordjaar 2017, opvallend is ook de terugkeer van Brussel als attractieve investeringsregio

  • Share

Brussel, 4 juni 2019 – Na het recordaantal buitenlandse investeringen in België vorig jaar, is er ook dit jaar opnieuw reden tot optimisme. In 2018 trok ons land maar liefst 278 investeringsprojecten aan, goed voor zo’n 7.363 jobs. Dit blijkt uit de Barometer van de Belgische Attractiviteit, een jaarlijkse studie van EY die de aantrekkelijkheid van België als investeringslocatie meet.

België doet het opmerkelijk beter dan de ons omringende landen, maar toch daalt de perceptie van België als aantrekkelijk land om zich professioneel te vestigen naar een van de laagste niveaus ooit gemeten. Mobiliteit en belastingdruk blijven de voornaamste pijnpunten en dringende aandachtspunten voor de volgende legislatuur. Verrassend genoeg lijkt ook de Brexit een positieve invloed te hebben.

2018 was voor België een absoluut recordjaar, want nooit eerder investeerden buitenlandse bedrijven zo veel in ons land. België haalde 278 projecten binnen, een stijging van maar liefst 29 % ten opzichte van 2017, het vorige recordjaar. Met deze stijging gaat België opmerkelijk genoeg in tegen de Europese tendens. Het aantal investeringen in de meeste landen vertoont immers een neerwaartse trend. Zo daalden de buitenlandse investeringen in Duitsland en het Verenigd Koninkrijk met 13 %, en steeg Frankrijk met slechts 1 %. Op de Europese investeringsranking stijgt België drie plaatsen naar de vijfde plaats, en laat het Nederland achter zich.

Net als vorig jaar, waren ook in 2018 de Verenigde Staten investeringskampioen in België. 51 van de 278 projecten zijn afkomstig uit de VS, een stijging van 28 % ten opzichte van de 40 projecten vorig jaar. Op de tweede plaats qua aantal investeringen in België staat Frankrijk, met 44 projecten. Het andere buurland, Nederland, vervolledigt de top drie met 32 investeringen in België het afgelopen jaar.

Dienstensector groeit verder, ook aantal hoofdkantoren neemt toe

Uit de Barometer van de Belgische Attractiviteit valt af te leiden dat vooral vijf sectoren een sterke stijging kennen qua investeringen: de dienstensector, transport en logistiek, de agro-voedingssector, de digitale sector en de producenten van transportmiddelen. Samen zijn deze sectoren, met hun 152 projecten, goed voor meer dan de helft van de buitenlandse investeringen. Vooral de dienstensector kent net als in 2017 een grote opmars.

Daarnaast valt vooral de stijging op van het aantal in België gevestigde nieuwe hoofdkwartieren. Zo’n 19 buitenlandse bedrijven hebben in 2018 ons land gekozen als uitvalsbasis, het hoogste cijfer sinds 2007. Vorig jaar was dit slechts voor vier bedrijven het geval. Een stijging die mogelijks kan verklaard worden door de Brexit.

Een kwart van de buitenlandse investeerders is daarenboven van mening dat de farmaceutische en biotechnologische industrieën aan de wieg zullen staan van de toekomstige groei in België.

Brexit brengt mogelijke opportuniteiten met zich mee

Hoewel de nakende Brexit en de lopende handelsgeschillen tussen de VS en China een destabiliserende invloed kunnen hebben op het continent, zijn er ook positieve invloeden aan verbonden. Volgens meer dan de helft van de respondenten (58 %), zal de Brexit een positieve impact hebben op de aantrekkelijkheid van België. Vorig jaar was dit slechts 41 %. Kijken we naar het effectieve aantal buitenlandse investeringen, dan is de stijging in België inderdaad mogelijks te verklaren door de Brexit, al kunnen daar niet met zekerheid conclusies uit getrokken worden.

“Brexit werd steeds voorgesteld als een drama voor ons land. De zorgen van de textiel- en voedingsindustrie, die veel naar het Verenigd Koninkrijk exporteren, hebben het publieke debat gedomineerd. Onze studie geeft echter een boodschap die optimistischer is, we mogen de mogelijke positieve impact van Brexit niet uit het oog verliezen”, zegt Patrick Rottiers, CEO  EY België.

Brussel is aan opmars bezig

Uit de bevraging van buitenlandse investeerders blijkt dat Brussel aan een stevige opmars bezig is wat aantrekkelijkheid betreft. De perceptie van de regio als aantrekkelijke investeringslocatie stijgt immers naar 39 %, ten opzichte van 29 % vorig jaar. De grootste troef van onze hoofdstad is toegang tot transportinfrastructuur.

Vlaanderen blijft de meest aantrekkelijke regio in België, maar kent wel een forse daling van 51 % naar 40 %. Het stabiel sociaal klimaat en de aanwezigheid van geschoold personeel blijven Vlaanderens sterkste troeven. Wallonië, geliefd om z’n vele beschikbare ruimten, stijgt van 10 % naar 12 %. De gebrekkige talenkennis blijft een pijnpunt.

De aantrekkingskracht van de drie regio’s uit zich ook in de reële investeringscijfers. Met 169 projecten trekt Vlaanderen meer dan de helft van de investeringen in België aan. Met deze projecten gingen zo’n 5.366 jobs gepaard. Brussel gaat er spectaculair op vooruit, met zo’n 61 investeringen, goed voor 107 jobs. Ook Wallonië doet het met 48 projecten en 1.890 jobs beter dan andere jaren. Wallonië kent een sterke groei in het aantal jobs per investeringsproject en presteert daar beter dan Vlaanderen en Brussel. Deze toename is onder andere te danken aan Chinese investeringen in Wallonië.

Mobiliteit en belastingregime bepalen investeringsagenda

Hoewel 2018 een nieuw recordjaar was voor directe buitenlandse investeringen in ons land, zien de buitenlandse investeerders de toekomst minder rooskleurig tegemoet. Uit het deel van de bevraging dat peilt naar toekomstige investeringsplannen, blijkt immers dat de algemene perceptie van België als investeringsvriendelijke bestemming gedaald is. Slechts 10 % van de respondenten geeft aan dat ze van plan zijn het komende jaar in België te investeren. Vorig jaar was dit nog 15 %. De daling geeft aan dat nog enkele pijnpunten, zoals mobiliteit en in mindere mate de vennootschapsbelasting, hoog op de beleidsagenda dienen te komen. “De vaststelling dat de gevestigde investeerders minder optimistisch zijn en een zeer gering percentage een nieuw project plannen, impliceert dat er nog heel wat werk vereist is, vooral op niveau van belastingen, mobiliteit en scholing om ons land aantrekkelijker te maken”, bevestigt Leo Sleuwaegen, Professor International Business Strategy aan de KU Leuven.

De overgrote meerderheid van de buitenlandse bedrijven die in ons land gevestigd zijn (64 %), is van mening dat de files en wegeninfrastructuur een negatieve invloed hebben op hun investeringsbereidheid. Voor Tristan Dhondt, partner bij EY België, moet mobiliteit dan ook hoog op de politieke agenda blijven staan: “Goede mobiliteit en transportinfrastructuur zijn troeven voor een land. Investeringen in infrastructuur kunnen een versnellend effect hebben op de aantrekkelijkheid van België.”

Nu de vennootschapsbelasting in België hervormd en verlaagd werd, is de impact ervan op eventuele investeringen naar de achtergrond verschoven. Toch blijft het belangrijk om de vennootschapsbelasting in het oog te houden. “Dit is nu een tweede prioriteit, maar om concurrentieel te blijven moeten we de belastingen blijven verlagen. De rest van Europa doet dit immers ook”, besluit Tristan Dhondt.

Innovatie, innovatie, innovatie

Naast mobiliteit en belastingdruk, komt ook investeren in innovatie naar voren als prioriteit. Wil België in de komende jaren aantrekkelijk blijven voor buitenlandse investeerders, dan zal het volop moeten inzetten op innovatie en ondersteuning van nieuwe technologieën. 34% van de respondenten gelooft dat dit ook de eerste prioriteit van België moet zijn, als het wil blijven concurreren in de wereldeconomie. Meer dan een derde van de respondenten is daarenboven van mening dat er op het vlak van digitale skills vooral nood is aan artificiële intelligentie en robotica in ons land.

Bekijk de Barometer van de Belgische Attractiviteit hier