5 λεπτά 16 Σεπ 2021
EY CEO Imperative Studie 2019

Η agenda των Ελλήνων CEOs για την επόμενη μέρα των επιχειρήσεών τους

Από Πάνος Παπάζογλου

Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΥ Ελλάδος

Καθοδηγεί τους πελάτες και τους ανθρώπους της EY στην Εποχή του Μετασχηματισμού. Λατρεύει τα βιβλία. Απολαμβάνει το παιχνίδι με τον γιο του.

5 λεπτά 16 Σεπ 2021

Βρισκόμαστε σε μια κομβική στιγμή για τις ελληνικές επιχειρήσεις και για την ελληνική οικονομία γενικότερα. Οι επιχειρήσεις σε ολόκληρο τον κόσμο βρίσκονται, τα τελευταία χρόνια, αντιμέτωπες με μια σειρά από ισχυρές τάσεις, όπως η ψηφιοποίηση της οικονομίας, οι αλλαγές στην καταναλωτική συμπεριφορά και η απαίτηση για δημιουργία μακροπρόθεσμης αξίας. Οι τάσεις αυτές, που προϋπήρχαν του COVID-19, αλλά ενισχύθηκαν από την πανδημία, δε θα ήταν δυνατόν να αφήνουν ανεπηρέαστη και τη χώρα μας.

Η παγκόσμια έρευνα CEO Imperative Study 2021, που διεξάγεται για λογαριασμό της EY από τη Forbes Insights, καταγράφει τις απόψεις 305 CEOs επιχειρήσεων από την παγκόσμια λίστα Forbes Global 2000, και μας δίνει μια πολύ καλή εικόνα του πώς αντιμετωπίζουν τα κορυφαία αυτά στελέχη τις προκλήσεις της νέας εποχής. Στην Ελλάδα, ζητήσαμε τις απόψεις των επικεφαλής των μεγαλύτερων ελληνικών επιχειρήσεων, οι οποίες δραστηριοποιούνται σε όλους τους κρίσιμους τομείς της οικονομίας, πάνω στα ίδια ερωτήματα που θέτει και η παγκόσμια έρευνα. Περισσότερες από δύο στις τρεις επιχειρήσεις του δείγματός μας (69%) είχαν έσοδα πάνω από ένα δισ. δολ., ενώ οι μισές απασχολούν πάνω από 5.000 εργαζόμενους. Συνεπώς, οι επιχειρήσεις αυτές, σε μεγάλο βαθμό, θα καθορίσουν την ατζέντα, τις προτεραιότητες και τα επόμενα βήματα της ελληνικής επιχειρηματικότητας στα εξαιρετικά κρίσιμα χρόνια που έρχονται. Με ένα σχόλιο: πρόκειται για μια πολύ ενδιαφέρουσα ματιά στο σήμερα, το αύριο και το μετέπειτα της ελληνικής επιχειρηματικότητας. 

Το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι, μέσα από την κρίση της πανδημίας, αναδύεται ένα νέο μοντέλο επιτυχημένων επιχειρήσεων που θέτουν τα θεμέλια για ισχυρή ανάπτυξη στο μέλλον. Οι επιχειρήσεις αυτές, έχουν κάποια κοινά: προωθούν τον μετασχηματισμό τους, καταργούν στεγανά, ενισχύουν την ευελιξία, στηρίζουν την καινοτομία και αξιοποιούν τα δεδομένα (data) για να έρθουν πιο κοντά στους πελάτες τους. Οι CEOs που διοικούν τις επιχειρήσεις αυτές φαίνεται να θέτουν τέσσερις βασικές προτεραιότητες: ηγεσία που στρέφεται γύρω από τον άνθρωπο, δημιουργία μακροπρόθεσμης αξίας για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη και όχι μόνο τους μετόχους, ενσωμάτωση των επιχειρήσεών τους σε οικοσυστήματα και ενίσχυση της ευελιξίας και της προσαρμοστικότητας.

Ο μετασχηματισμός αποτελεί προτεραιότητα και ανάγκη για τις ελληνικές επιχειρήσεις

Σε πολύ μεγάλο βαθμό, η έρευνά μας δείχνει ότι οι Έλληνες CEOs ευθυγραμμίζονται με τις απόψεις, τις ανησυχίες και τους προβληματισμούς των ομολόγων τους παγκοσμίως. Οι επικεφαλής των ελληνικών επιχειρήσεων αντιλαμβάνονται πλήρως ότι ο δραστικός μετασχηματισμός είναι μια επιταγή την οποία δεν μπορούν πλέον να αγνοήσουν, και είναι αποφασισμένοι να λάβουν τις απαραίτητες πρωτοβουλίες μέσα στο επόμενο διάστημα.

Την τελευταία δεκαετία, η οικονομική κρίση υποχρέωσε την πλειοψηφία των ελληνικών επιχειρήσεων να εστιάσουν περισσότερο σε ζητήματα επιβίωσης, αναβάλλοντας αποφάσεις που επιβάλλονταν από την ανάγκη προσαρμογής στα νέα δεδομένα του διεθνούς περιβάλλοντος. Αυτό καθιστά την ανάγκη του μετασχηματισμού ακόμη πιο επιτακτική και πιο επείγουσα.

Επιπλέον, η πανδημία έπληξε πιο έντονα τις επιχειρήσεις στη χώρα μας σε σχέση με τις μεγάλες επιχειρήσεις παγκοσμίως. Παρά αυτά τα δεδομένα, οι ελληνικές επιχειρήσεις είναι – σύμφωνα με την έρευνα – πιο αισιόδοξες για τη βραχυπρόθεσμη ανάκαμψη, αλλά και για τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές τους, υποδηλώνοντας μια αυξημένη εμπιστοσύνη και στα θεμελιώδη μεγέθη και τις προοπτικές της εθνικής οικονομίας. Πρόκειται για ένα σημαντικό εύρημα, καθώς ο απαραίτητος μετασχηματισμός των ελληνικών επιχειρήσεων είναι πιο εύκολο να πραγματοποιηθεί σε ένα περιβάλλον ισχυρής ανάπτυξης. Ενώ, όμως, οι Έλληνες CEOs ευθυγραμμίζονται σε γενικές γραμμές με τους επικεφαλής των παγκόσμιων επιχειρήσεων, βλέπουμε κάποιες διαφοροποιήσεις ως προς τις επιμέρους προτεραιότητες που θέτουν για τους οργανισμούς τους.

Η τεχνολογία και η ψηφιακή καινοτομία στο επίκεντρο

Η επιτάχυνση της τεχνολογίας και της ψηφιακής καινοτομίας βρίσκεται, με διαφορά, στο επίκεντρο του προβληματισμού των Ελλήνων CEOs. Θεωρούν ότι είναι η τάση με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στη λειτουργία της επιχείρησής τους και, κατ’ επέκταση, ο τομέας όπου θα εστιάσουν τις αλλαγές που πρέπει να υλοποιήσουν, τόσο βραχυπρόθεσμα, όσο και μεσοπρόθεσμα. Σχεδόν ένας στους δυο (44%, έναντι 16% παγκοσμίως και 9% στην Ευρώπη), θεωρεί ότι η επιτυχημένη επιχείρηση του μέλλοντος θα στηρίζεται στα δεδομένα και στην τεχνολογία. Στο ίδιο πνεύμα, εννέα στους δέκα αναφέρουν τον ψηφιακό μετασχηματισμό ως τη βασική ικανότητα στην οποία θα πρέπει να δώσει έμφαση η διευθυντική ομάδα για να στηρίξει την ανάπτυξη της επιχείρησης κατά την επόμενη πενταετία.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η προτεραιοποίηση αυτή είναι σωστή, ιδιαίτερα για τη χώρα μας, όπου υπάρχει μια σημαντική υστέρηση στην υιοθέτηση και την ενσωμάτωση της ψηφιακής τεχνολογίας. Ωστόσο, αυτό δεν πρέπει να γίνεται σε βάρος και άλλων εξίσου επιτακτικών αλλαγών που πρέπει και αυτές να αποτελούν κεντρικές προτεραιότητες του μετασχηματισμού των επιχειρήσεων.

Μακροπρόθεσμη αξία και βιωσιμότητα

Οι CEOs παγκοσμίως φαίνεται να υιοθετούν μια πιο ισορροπημένη και πολύπλευρη προσέγγιση, δίνοντας βαρύτητα και σε μια σειρά από άλλα ζητήματα, που πρέπει να τύχουν σίγουρα μεγαλύτερης προσοχής και στη χώρα μας. Για παράδειγμα, η δημιουργία μακροπρόθεσμης αξίας, δηλαδή η επιδίωξη της βελτιστοποίησης της οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής αξίας της επιχείρησης μακροπρόθεσμα, και η προετοιμασία της για τη μετάβαση σε ένα πιο βιώσιμο οικονομικό μοντέλο, βρίσκεται στο επίκεντρο του εταιρικού μετασχηματισμού, διεθνώς.

Σήμερα, η κοινωνία, οι καταναλωτές, οι εργαζόμενοι αλλά και οι επενδυτές, απαιτούν από τις επιχειρήσεις μεγαλύτερη υπευθυνότητα, με αποτέλεσμα τα κεφάλαια και το ταλέντο να μετακινούνται σταδιακά προς επιχειρήσεις που δημιουργούν αξία, όχι μόνο για τους μετόχους, αλλά, μακροπρόθεσμα, και για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη.

Αυτό ισχύει και στη χώρα μας, όπως διαπιστώσαμε και από δυο ακόμη μεγάλες έρευνες της EY. Η έρευνα Future Consumer Index Ελλάδα 2021, μας έδειξε ότι οι Έλληνες καταναλωτές έχουν πλέον ευαισθητοποιηθεί και απαιτούν από τις επιχειρήσεις και τα brands να έχουν ηθική συμπεριφορά και να λειτουργούν ως καταλύτες θετικής αλλαγής στον κόσμο, ενώ δηλώνουν έτοιμοι να τιμωρήσουν με τις επιλογές τους τα brands που δεν ανταποκρίνονται σε αυτές τις προσδοκίες τους. Αντίστοιχα, η έρευνα της ΕΥ για την επιχειρηματική ηγεσία του μέλλοντος στην Ελλάδα, ανέδειξε παρόμοιες προσδοκίες των εργαζομένων για την ηγεσία των επιχειρήσεών τους.  

Παρόλο που η στροφή αυτή φαίνεται να γίνεται επαρκώς κατανοητή από τους επικεφαλής των ελληνικών επιχειρήσεων, δε δείχνουν να την αντιλαμβάνονται ως άμεση προτεραιότητα. Μόλις 13%, έναντι 27% στην Ευρώπη και 35% διεθνώς, αναφέρουν την υπεύθυνη επιχειρηματικότητα και τον καπιταλισμό των ενδιαφερόμενων μερών, μεταξύ των τριών τάσεων με τις μεγαλύτερες επιπτώσεις στις επιχειρήσεις τους. Από την άλλη, το ποσοστό όσων κατέδειξαν την κλιματική αλλαγή και τους κινδύνους της είναι αισθητά υψηλότερο (44%), εύρημα που «δένει» με το ότι ένας στους πέντε Έλληνες CEOs (22%) δηλώνει ότι η επιτυχημένη επιχείρηση του μέλλοντος θα είναι πρωτίστως βιώσιμη και με χαμηλές εκπομπές άνθρακα.

Ξοδεύουμε πια σε διαφορετικά είδη, κάνουμε τις αγορές μας με διαφορετικό τρόπο και βάσει νέων κριτηρίων, έχουμε διαφορετικές προσδοκίες και απαιτήσεις από τα brands και τις επιχειρήσεις. Είναι βέβαιο ότι, ενώ πολλές από τις τάσεις αυτές ενδέχεται μακροπρόθεσμα να ατονήσουν, οι περισσότερες είναι εδώ για να μείνουν. Με αυτή την έννοια, η πανδημία λειτούργησε και εδώ ως καταλύτης και μας έδωσε την ευκαιρία να έχουμε σήμερα μια πρώτη εικόνα των αλλαγών που μας επιφυλάσσει η επόμενη μέρα.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι Έλληνες Διευθύνοντες Σύμβουλοι κατατάσσουν τις δραστικές αλλαγές στις συνήθειες, τις προσδοκίες και τις εμπειρίες των καταναλωτών ως τη δεύτερη σημαντικότερη τάση που επηρεάζει σήμερα την επιχείρησή τους. Κατατάσσουν, επίσης – υψηλότερα από τους CEOs παγκοσμίως – την ικανότητα κατανόησης του καταναλωτή μέσω άμεσης εμπειρίας, μεταξύ των χαρακτηριστικών ενός αποτελεσματικού CEO. Ωστόσο, μόνο ένας στους τρεις (34%) συμπεριλαμβάνει τις αλλαγές στο χαρτοφυλάκιο των προϊόντων και υπηρεσιών της επιχείρησής του, μεταξύ των πρωτοβουλιών που θα λάβει στο επόμενο δωδεκάμηνο, και μόλις 16%, έναντι 31% παγκοσμίως και 36% στην Ευρώπη, κατά την επόμενη τριετία. Βλέπουμε, δηλαδή, μια απόσταση μεταξύ διαπιστώσεων, προθέσεων και πράξεων, φαινόμενο το οποίο δεν είναι αποκλειστικά ελληνικό.

Η παγκόσμια έρευνα της ΕΥ διαπιστώνει ότι, ενώ οι Διευθύνοντες Σύμβουλοι έχουν την διάθεση να προχωρήσουν στον μετασχηματισμό των επιχειρήσεών τους, αντιμετωπίζουν σημαντικά κενά ως προς την υλοποίηση, σε μια σειρά από επιμέρους τομείς. Αυτό είναι ένα ανησυχητικό εύρημα, καθώς τα χρονικά περιθώρια είναι πλέον στενά.

Έμφαση στον ανθρώπινο παράγοντα και την εταιρική κουλτούρα

Οι επικεφαλής των ελληνικών επιχειρήσεων αντιλαμβάνονται τη μεγάλη πρόκληση της καλύτερης ενσωμάτωσης του ανθρώπινου δυναμικού και της ταύτισής του με έναν σαφή εταιρικό σκοπό, με τη βοήθεια της δημιουργίας και ενός νέου πρότυπου ηγεσίας. Ειδικότερα, η εταιρική κουλτούρα και ο σκοπός της επιχείρησης κατατάσσονται πολύ υψηλότερα μεταξύ των προτεραιοτήτων των Ελλήνων CEOs, έναντι του παγκόσμιου και του ευρωπαϊκού δείγματος. Αυτό είναι εξαιρετικά θετικό, καθώς οι Έλληνες Διευθύνοντες Σύμβουλοι εμφανίζονται λιγότερο ικανοποιημένοι από τους ομολόγους τους σε άλλες χώρες ως προς τις επιδόσεις των επιχειρήσεών τους σε αυτά τα ζητήματα μέχρι σήμερα.

Ένας άλλος τομέας όπου βλέπουμε μια διαφοροποίηση μεταξύ των CEOs στην Ελλάδα και στον υπόλοιπο κόσμο, είναι η δημιουργία και η οργάνωση οικοσυστημάτων γύρω από τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους, στο επίκεντρο των οποίων θα λειτουργεί η επιχείρηση, μια τάση που βρίσκεται στον πυρήνα του νέου επιχειρηματικού μοντέλου που αναδύεται παγκοσμίως. Οι επικεφαλής των ελληνικών επιχειρήσεων είναι λιγότερο ικανοποιημένοι από τους συναδέλφους τους παγκοσμίως, όσον αφορά την ανάπτυξη οικοσυστημάτων και την ένταξή τους στη στρατηγική της επιχείρησης, διαπιστώνοντας ελλείψεις σε μια σειρά από επιμέρους τομείς.

Η ανάγκη του μετασχηματισμού των ελληνικών επιχειρήσεων αποτελεί, πλέον, μια επιτακτική ανάγκη που δεν επιδέχεται περαιτέρω αναβολής. Αυτό το αναγνωρίζουν ξεκάθαρα οι Έλληνες Διευθύνοντες Σύμβουλοι. Είναι μια εξαιρετικά θετική διαπίστωση, που δεν είμαι βέβαιος ότι θα μπορούσαμε να την κάνουμε πριν λίγα χρόνια, καθώς τα προβλήματα και οι προτεραιότητες στη χώρα μας ήταν εντελώς διαφορετικά. Πρέπει πλέον να καλύψουμε τον χαμένο χρόνο. Καίρια ζητήματα, όπως αυτό της ψηφιοποίησης, της στροφής προς τη δημιουργία μακροπρόθεσμης αξίας, της βιωσιμότητας, και της προσαρμογής στις μεταβαλλόμενες καταναλωτικές συμπεριφορές, θεωρούνται πλέον ως δεδομένα στις περισσότερες ανεπτυγμένες οικονομίες, ενώ στην Ελλάδα παραμένουν ως ζητούμενα, ακόμα και στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις – πόσο μάλλον στις μικρομεσαίες.

*Το ανωτέρω κείμενο αποτελεί προσαρμογή της συνέντευξης του Παναγιώτη Παπάζογλου στο περιοδικό Forbes, και στη δημοσιογράφο Δανάη Μαραγκουδάκη, που δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά, στην ελληνική έκδοση Ιουλίου 2021 του περιοδικού.

 

Περίληψη

Ο μετασχηματισμός των ελληνικών επιχειρήσεων αποτελεί μια επιτακτική ανάγκη, την οποία αναγνωρίζουν οι Έλληνες Διευθύνοντες Σύμβουλοι σήμερα. Όμως, κρίσιμα ζητήματα, όπως η ψηφιοποίηση, η δημιουργία μακροπρόθεσμης αξίας και η βιωσιμότητα, παραμένουν ακόμη ζητούμενα.

Σχετικά με αυτό το άρθρο

Από Πάνος Παπάζογλου

Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΥ Ελλάδος

Καθοδηγεί τους πελάτες και τους ανθρώπους της EY στην Εποχή του Μετασχηματισμού. Λατρεύει τα βιβλία. Απολαμβάνει το παιχνίδι με τον γιο του.