Απόφαση –Σταθμός του ΣτΕ για τη δυνατότητα επιστροφής στις επιχειρήσεις Φ.Π.Α. επί ανείσπρακτων απαιτήσεων

Μάρτιος 2019

  • Share

Με την υπ. αριθμ. 355/2019 απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) κρίθηκε στα πλαίσια πιλοτικής δίκης ότι η διάταξη του άρθρου 19 παρ. 5ατου Κώδικα Φ.Π.Α. (ν. 2859/2000) περί απαγόρευσης μείωσης της φορολογητέας βάσης σε περίπτωση οριστικής ολικής ή μερικής μη καταβολής του τιμήματος (ανείσπρακτες απαιτήσεις) αντιβαίνει στις διατάξεις της Ευρωπαϊκής Οδηγίας ΦΠΑ (Οδηγία 2006/112/ΕΚ), όπως και στην αρχή της ουδετερότητας που διέπει την εφαρμογή του ΦΠΑ, αλλά και τις αρχές της αποτελεσματικότητας και της αναλογικότητας, τις οποίες εγγυάται η Συνθήκη Λειτουργίας Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το ΣτΕ με την εν λόγω απόφαση εναρμονίζεται πλήρως με την όμοια κρίση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Δ.Ε.Ε.) στις προηγηθείσες αποφάσεις C-246/16 (EnzodiMaura) και C-396/16 (Τ-2).

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την απόφαση του ΣτE σχετικά με την ορθή ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 19 παρ. 5ατου Κώδικα Φ.Π.Α. στα πλαίσια της Οδηγίας Φ.Π.Α. και των θεμελιωδών αρχών αυτής:

  • Η βάση επιβολής του φόρου συνίσταται στην πράγματι ληφθείσα αντιπαροχή, συνέπεια δε της αρχής αυτής είναι ότι η φορολογική αρχή δεν μπορεί να εισπράξει ως Φ.Π.Α. ποσόν υψηλότερο εκείνου που εισέπραξε ο υποκείμενος στο φόρο.
  • Παρέκκλιση από την τήρηση των κανόνων που διέπουν τη βάση επιβολής του φόρου (που ισχύει μόνο στην περίπτωση της ολικής ή μερικής μη καταβολής) με σκοπό τη διασφάλιση της σωστής είσπραξης του Φ.Π.Α. και την αποφυγή απάτης είναι επιτρεπτή μόνο στον απολύ- τωςαναγκαίο βαθμό, ώστε τα λαμβανόμενα μέτρα να θίγουν όσο το δυνατόν λιγότερο τους σκοπούς και τις αρχές της Οδηγίας Φ.Π.Α. και να μη χρησιμοποιούνται κατά τρόπο, ώστε να διακυβεύεται η ουδετερότητα του Φ.Π.Α.
  • Η ως άνω ευχέρεια παρεκκλίσεως προβλέπεται δε μόνο ώστε να παρέχεται στα κράτη μέλη η δυνατότητα να αντιμετωπίσουν –υπό τον όρο της τηρήσεως των θεμελιωδών στο δίκαιο της Ευρωπαϊκή Ένωσης αρχών της αναλογικότητας και της ισότητας, τη συμφυή με τον οριστικό χαρακτήρα της μη πληρωμής αβεβαιότητα.
  • Η δυνατότητα αυτή, όμως, δεν μπορεί να βαίνει πέραν της εν λόγω αβεβαιότητας, ώστε να αποκλείεται εντελώς η διόρθωση της βάσης επιβολής του φόρου, καθόσον τέτοιο ενδεχόμενο θα αντέβαινε τόσο στις θεμελιώδεις αρχές όσο και στην θεμελιώδη στη νομοθεσία του Φ.Π.Α. αρχή της ουδετερότητας του φόρου, περαιτέρω θα διατάρασσε και το σκοπό της φορολογικής εναρμόνισης που επιδιώκεται με την Οδηγία Φ.Π.Α.
  • Συνεπώς, σε περίπτωση όπου, μετά την πραγματοποίηση των φορολογητέων πράξεων, στοιχειοθετείται επαρκώς η οριστική ή η ιδιαιτέρως πιθανή παρατεταμένη χρονική διάρκεια της (ολικής ή μερικής) μη καταβολής, παρέχεται στην υποκείμενη στο φόρο επιχείρηση δικαίωμα μείωσης της βάσης επιβολής του φόρου.
  • Σε περίπτωση δε, που υπάρξει μεταγενέστερη (εν όλωή εν μέρει) καταβολή της αντιπαροχής, υφίσταται η δυνατότητα επανεκτιμήσεως της μειωθείσας βάσης επιβολής του φόρου προς το υψηλότερο.
  • Τέλος, η ως άνω ερμηνεία δεν παρεμποδίζει τη δυνατότητα των φορολογικών αρχών να ενεργήσουν για την ανάκτηση του Φ.Π.Α. επί των εισροών που ο (αφερέγγυος) οφειλέτης μπόρεσε ενδεχομένως να εκπέσει σε σχέση με τις ίδιες εμπορικές συναλλαγές.

Ενόψει των ανωτέρω:

  • Καθίσταται σαφές ότι η μη επιστροφή Φ.Π.Α. επί ανείσπρακτων απαιτήσεων με βάση τον Κώδικα Φ.Π.Α. (Ν. 2859/2000) είναι αντίθετη με το Ευρωπαϊκό Δίκαιο. Συνεπώς, είναι επιβεβλημένη πλέον η αλλαγή της νομοθεσίας, ώστε οι επιχειρήσεις να μην επιβαρύνονται με το εν λόγω ποσό Φ.Π.Α., όπως συμβαίνει μέχρι σήμερα.
  • Η απόφαση του ΣτΕεκδόθηκε σε υπόθεση ελληνικής επιχείρησης μη καταβάλλουσας την αντιπαροχή που είχε τεθεί σε διαδικασία εξυγίανσης σύμφωνα με τον Πτωχευτικό Κώδικα. Συνεπώς, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι υφίσταται αντίθεση της Ελληνικής νομοθεσίας με την Κοινοτική όταν υπάρχει βεβαιότητα περί ολικής ή μερικής μη καταβολής λόγω πτώχευσης του οφειλέτη ή θέσης αυτού σε εξυγίανση ή ειδική εκκαθάριση.
  • Ωστόσο, με την ίδια επιχειρηματολογία θα μπορούσε να στοιχειοθετηθεί ότι η μείωση της φορολογητέας βάσης και η επιστροφή του ΦΠΑ επισφαλών / διαγραφεισών απαιτήσεων στις επιχειρήσεις είναι επιβεβλημένη υπό συνθήκες που αποδεικνύουν τη βεβαιότητα περί μη καταβολής από τον οφειλέτη και εκτός του πεδίου πτωχευτικών και εξυγιαντικών διαδικασιών.
  • Οι επιχειρήσεις μπορούν να επιδιώξουν την επιστροφή του Φ.Π.Α. ανείσπρακτων απαιτήσεων με τον οποίο έχουν επιβαρυνθεί ενόψει και της εν λόγω απόφασης λαμβανομένων υπόψη και τυχόν σχετικών διατάξεων περί παραγραφής ή άλλων χρονικών ή λοιπών περιορισμών ανά περίπτωση.

Πατήστε εδώ για να δείτε το alert σε pdf.

Πατήστε εδώ για Αγγλικά.


H παρούσα έκδοση περιέχει πληροφορίες σε περιληπτική μορφή και κατά συνέπεια προορίζεται μόνο για γενική πληροφόρηση και καθοδήγηση. Δεν προορίζεται να χρησιμοποιηθεί ως υποκατάστατο μιας λεπτομερούς έρευνας ή της άσκησης επαγγελματικής κρίσης. Ούτε η EYGM Limited, αλλά ούτε κάποιο άλλο μέλος του παγκόσμιου οργανισμού της EY αναλαμβάνει την ευθύνη για οποιαδήποτε τυχόν ζημία σε οποιοδήποτε πρόσωπο ενεργεί ή απέχει από κάποια ενέργεια, ως αποτέλεσμα χρήσης οποιουδήποτε υλικού αυτής της έκδοσης. Για οποιοδήποτε συγκεκριμένο θέμα, θα πρέπει να απευθύνεστε στον κατάλληλο σύμβουλο.

ΕΥ | Assurance | Tax | Transactions | Advisory

Πλατής– Αναστασιάδης και Συνεργάτες, Δικηγορική Εταιρεία

Η Δικηγορική Εταιρεία Πλατής – Αναστασιάδης και Συνεργάτες είναι μέλος ενός Εξειδικευμένου Νομικού Δικτύου (EY Law) το οποίο λειτουργεί σε 62 χώρες παγκοσμίως και αποτελείται από δυναμικό 1400 συνεργατών.

Πιο συγκεκριμένα, είμαστε μία ανεξάρτητη δικηγορική εταιρεία η οποία αποτελείται από 15 δικηγόρους. Η Εταιρεία μας παρέχει νομικές υπηρεσίες υψηλής ποιότητας σε ένα ευρύ πλαίσιο εμπορικών και χρηματοοικονομικών συναλλαγών. Επικεντρωνόμαστε στην παροχή υψηλής ποιότητας νομικών υπηρεσιών δίνοντας έμφαση στο συμφέρον και τις ανάγκες των πελατών μας, ανεξαρτήτως γεωγραφικών ή πολιτισμικών διαφοροποιήσεων.

Ιδιαίτερα στη γεωγραφική μας περιφέρεια, έχουμε διαρκή συνεργασία με τις αντίστοιχες δικηγορικές εταιρείες συνεργαζόμενες με την EY, προκειμένου να προσφέρουμε με επαγγελματισμό και συνέπεια υπηρεσίες στους πελάτες μας με διασυνοριακές συναλλαγές.

Η εμπειρία μας, μας επιτρέπει να αντιλαμβανόμαστε καλύτερα τις ανάγκες των πελατών μας και να τους προσφέρουμε ολοκληρωμένες λύσεις που λαμβάνουν υπόψιν τους τομείς της λογιστικής, της φορολογίας και των χρηματοοικονομικών συμβουλευτικών υπηρεσιών.

Η πρακτική που υιοθετείται από τη Δικηγορική Εταιρεία Πλατής – Αναστασιάδης και Συνεργάτες είναι η έμφαση στην εξεύρεση λύσεων. Συνεργαζόμαστε στενά με τους πελάτες μας προκειμένου να υιοθετήσουμε καινοτόμους και πρακτικούς τρόπους αντιμετώπισης των θεμάτων που τους απασχολούν. Βασική προτεραιότητά μας είναι να βοηθήσουμε τους πελάτες μας να επιτύχουν τους επαγγελματικούς τους στόχους. Η πείρα, η αφοσίωση και ο ενθουσιασμός που μας διακρίνει έχουν σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός ισχυρού πελατολογίου στο οποίο περιλαμβάνονται εγχώριες και διεθνείς εισηγμένες εταιρείες, εταιρείες Δημοσίου και Ιδιωτικού τομέα και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

© 2018
All rights reserved