The better the question. The better the answer. The better the world works. У вас есть вопрос? У нас есть ответ. Решая сложные задачи бизнеса, мы улучшаем мир. У вас є запитання? У нас є відповідь. Вирішуючи складні завдання бізнесу, ми змінюємо світ на краще. Meilleure la question, meilleure la réponse. Pour un monde meilleur. 問題越好。答案越好。商業世界越美好。 问题越好。答案越好。商业世界越美好。

‘Goed begin, maar overal is verbetering nodig’

De nieuwe Nederlandse Corporate Governance Code in het jaarverslag

Het eerste jaar van de Nederlandse Corporate Governance Code 2016 zit erop. Konden ondernemingen met de wijzigingen uit de voeten? Om die vraag te beantwoorden, dook EY in de jaarverslagen 2017 van dertig leidende bedrijven. De resultaten lees je in ‘Het eerste jaar van de herziene Nederlandse Corporate Governance Code – Hoe pakt de praktijk uit?’. Een interview met Martijn de Jong (Corporate Governance Specialist), die het onderzoek coördineerde.

Wat is het grootste verschil met de vorige Code uit 2008?

‘De herziene Code is eigenlijk het antwoord op de crisis, die vooral veroorzaakt werd door kortetermijndenken. De jacht op kwartaalcijfers en snel winst maken. Om een andere mindset te creëren, staat nu langetermijn-waardecreatie centraal, een “kapstok” voor alle bepalingen.

Inherent hieraan geeft de Code meer ruimte voor eigen interpretaties: van rule based naar principle based. Je vinkt de bepalingen niet meer als een checklist af, maar verantwoordt ze in “de geest van de Code”. Zo wil de Monitoring Commissie bedrijven bewust laten nadenken over hun eigen verantwoordelijkheid, wat de transparantie ten goede moet komen.’

Wat is de belangrijkste aanleiding voor dit onderzoek?

‘De vrijheid van de Code, want de naleving is nu moeilijker te meten en te toetsen. Tenslotte geldt: hoe specifieker een bepaling is afgebakend, hoe preciezer de toetsing. We waren dus benieuwd hoe bedrijven die eigen interpretatie gaven, maar uiteraard ook of ze aan de Code voldoen. En zo ja, in welke mate?

Bovendien sluit de nieuwe insteek – langetermijn-waardecreatie – precies aan op EY’s missie: building a better working world. Als je naar de horizon kijkt, wat draagt je onderneming dan bij aan de maatschappij en de belangen van stakeholders?’

Dit is een kwalitatief onderzoek, terwijl de Code zelf al ruimte openlaat voor interpretaties. Hoe hebben jullie de objectiviteit gewaarborgd?

‘Ja, dat was voor ons een belangrijk punt. Alle bepalingen zijn dan ook door minimaal twee researchers beoordeeld. Onderzoekcollega’s van People Advisory Services toetsten ook nog eens de bijdragen over beloningen, het meest subjectieve onderdeel.’

“77% voldoet wel in een bepaalde mate aan deze bepalingen. Ik vind dat hoopvol.”

Welke resultaten verrasten jullie?

‘De thema’s van de Code komen voldoende terug in de verslagen, maar we zijn er nog niet. Overal zijn wel verbeteringen nodig. Neem de bestuursverklaring. In vrijwel alle verslagen zit een going concern-verklaring, maar bijna altijd ontbreekt een duidelijke onderbouwing. Hij is te algemeen, of te indirect. Vaak moet de lezer zelf de risicoparagraaf en strategie doorspitten om hierover een beeld te krijgen.

Ook maakt 23% onvoldoende duidelijk wat de gewenste cultuur is en wat het bestuur doet om dit te realiseren. Dat vind ik een hoog percentage, juist omdat cultuur zo verbonden is met langetermijn-waardecratie, tone-at-the-top en integer gedrag van medewerkers. Ook de interne beloningsverhoudingen en de bijdrage van de variabele beloning aan langetermijn-waardecreatie kunnen beter: 40% nam niets of te weinig hierover op.’

Nog een bevinding: ‘23% van de bedrijven voldoet niet aan de best practice-bepalingen van langetermijn-waardecreatie.’ Vind je dat zorgelijk?

‘Nee, ik draai het liever om: 77% voldoet wel in een bepaalde mate aan deze bepalingen. En dat voor een totaal nieuwe focus, in het eerste jaar. Ik vind dat hoopvol.’

Welke jaarverslagen leverden de interessantste bevindingen op?

‘ABN Amro en KPN gebruiken langetermijn-waardecreatie echt als een “kapstok”, waar het complete verslag aan opgehangen is. Dat is sterk. Qua beloningen springen TomTom, KPN, Wessanen en Ahold eruit, terwijl het verslag van DSM een goede bestuursverklaring heeft.

Op het cultuuronderdeel is de aanpak van Randstad indrukwekkend. Ze noemen niet alleen de kernwaarden en de inbedding in de organisatie, maar ook de meetbaarheid van cultuurprogramma’s.’

En bieden de resultaten ook triggers voor eventueel vervolgonderzoek?

‘Ja, zeker. Wij zijn zeer benieuwd naar het effect van de “kapstok” langetermijn-waardecreatie op het totale ondernemingsbeleid van Nederland. Maar ook, welke rol speelt cultuur in de corporate governance van ondernemingen?’

Highlights

De highlights van het onderzoek hebben we online voor je samengevat. Ook vind je hier vijftien praktische aanbevelingen, waarmee je toekomstige jaarverslagen Code-compliant maakt.

Lees meer