8 minuten leestijd 15 mei 2019
Business people with tablet talking on office floor

Hoe EY bijdraagt aan vertrouwen in de financiële markt

Door

Rob Lelieveld

EY Nederland Managing Partner Assurance, Lid raad van bestuur EY Nederland

Positief. Daadkrachtig. Integer. Werkt altijd aan een goede sfeer en zegt eerlijk waar het op staat.

Bijdragers
8 minuten leestijd 15 mei 2019
Related topics Vertrouwen Assurance Digital

Al meer dan 135 jaar zet EY zich in voor de kwaliteit van de wettelijke controle van jaarrekeningen. Rob Lelieveld over verbeteringen en dilemma’s.

DDe maatschappij verwacht terecht van ons dat wij de controle uitvoeren op basis van de huidige standaarden. Onze prestaties moeten dus voldoen aan de normen.

Wij zijn in dialoog met onze stakeholders over verwachtingen waaraan wij onder de huidige beroepsregels wel of juist niet tegemoet kunnen komen. En wij staan open voor een verdere beschouwing over de rol van de accountant op het gebied van continuïteitsrisico’s en frauderisico’s.

Wij moeten mogelijk ook actief met ondernemingen in gesprek over de wijze waarop zij rapporteren over thema’s als milieu, cybersecurity, dataprivacy en het gebruik van algoritmes. Integrated reporting is daarbij een belangrijk instrument.

Wat hebben we tot nu toe gedaan?

Dit artikel is een verkorte versie van de EY Position Paper ‘De toekomst van de accountancysector – samen verantwoordelijk’.

Formulating new business models
(Chapter breaker)
1

Chapter 1

Gerealiseerde verbeteringen in de kwaliteit van de accountantscontrole

Step Change to Quality: een intensief programma van 53 maatregelen om de kwaliteit van de accountantscontrole structureel te verbeteren.

Na het doorvoeren van 53 verbetermaatregelen zijn we binnen EY sinds medio 2017 een intensief programma gestart om de kwaliteit van de accountantscontrole structureel te verbeteren. Dit programma draagt de naam Step Change to Quality (SC2Q).

We hebben onder andere gewerkt aan verbeteringen in onze cultuur, hebben geïnvesteerd in leiderschapsontwikkeling en richten ons expliciet op werkdrukverlaging. De interne kwaliteitsbewaking is verbeterd, onder andere door het uitbreiden van het aantal mensen dat beschikbaar is voor kwaliteitsbewaking en door het organiseren van periodieke reviews om de kwaliteit van de controles beter te borgen. Daarnaast is aanzienlijk geïnvesteerd in opleidingen voor onze professionals en hebben wij een nieuw belonings- en beoordelingsbeleid ingevoerd.

In dat systeem is kwaliteit doorslaggevend bij de beoordeling van alle externe accountants. De governance van EY is sinds 1 juli 2015 bovendien versterkt door het aanstellen van een raad van commissarissen.

Bij elke opdracht kijken we kritisch of er voldoende capaciteit is om de kwaliteit te kunnen waarborgen.

Capaciteit en kwaliteit zijn altijd leidend, boven commerciële overwegingen.
Rob Lelieveld

Een belangrijke voorwaarde voor het duurzaam borgen van kwaliteit is dat partners en medewerkers voldoende tijd kunnen besteden aan een klant. We hebben daarom het afgelopen jaar actief onze cliëntenportefeuille verkleind.

Partners worden ook niet primair aangestuurd op de winstgevendheid van hun cliëntenportefeuille, maar op het leveren van kwaliteit. Alleen als die op orde is, worden andere prestaties in aanmerking genomen.

There's a new plan on the wall
(Chapter breaker)
2

Chapter 2

Toekomstige verbeteringen

Wij voorzien een toenemende vraag naar expertise op het gebied van gedrag en cultuur, cybersecurity, dataprivacy en integrated reporting.

De AFM heeft een aantal essentiële verbetervoorstellen gedaan. Wij staan positief tegenover de meeste maatregelen die naar verwachting leiden tot verbetering van de kwaliteit binnen de huidige structuur.

De AFM noemt onder andere het stimuleren van focus van accountants op kwaliteit, het benoemen van externe bestuurders en het verder versterken van kwaliteitswaarborgen binnen accountants–organisaties. Wij hebben reeds diverse kwaliteitsmaatregelen genomen die in lijn liggen met deze voorstellen en gaan daar mee door.

Eén van de zaken die de AFM ook aan de orde stelt, is het zogenaamde audit-only-model, waarbij een strikte scheiding tussen controle- en advieswerkzaamheden wordt aangebracht op firmaniveau. Wij ervaren echter dat het huidige multidisciplinair model juist bijdraagt aan de kwaliteit van de accountantscontrole.

De complexiteit van het accountantsberoep is in de afgelopen decennia immers sterk toegenomen.

Internationalisering, grotere complexiteit van ondernemingen en veranderende wet- en regelgeving leiden ertoe dat accountants steeds meer experts in hun team moeten opnemen.
Coen Boogaart

Wij voorzien in de toekomst een sterk stijgende vraag naar expertise op het gebied van gedrag en cultuur, cybersecurity, dataprivacy en integrated reporting. Het extern inhuren van deze specialistische kennis is in theorie mogelijk.

Maar in de praktijk is het erg complex, onder andere omdat de onafhankelijkheidsregels zich ook uitstrekken tot de bedrijven waarvan expertise wordt ingehuurd. Juist het feit dat binnen EY deze expertise aanwezig is, maakt dat de kwaliteit van de controle zo goed mogelijk kan worden gewaarborgd.

Wij denken dan ook dat we de kwaliteit van de wettelijke controles minder goed waarborgen in een audit-only-model op firmaniveau. Daarbij komt dat het multidisciplinaire model zorgt voor een betere weerbaarheid van accountantsorganisaties onder verschillende economische omstandigheden.

Om zo goed mogelijk te borgen dat voor de accountantsorganisatie te allen tijde het maatschappelijk belang centraal staat, is in de governance van EY wel een scheiding aangebracht tussen de aansturing van de gereguleerde diensten en de niet-gereguleerde diensten.

In de afgelopen jaren zijn accountants meer transparant gaan communiceren over hun controle. Zo worden de kernpunten van de controle expliciet vermeld in de controleverklaring en geven accountants bij beursgenoteerde bedrijven een presentatie over het door hen verrichte werk in de algemene vergadering van aandeelhouders.

Wij staan positief tegenover verdere gedachtenvorming over de ontwikkeling van een normenkader met betrekking tot grotere transparantie in de keten over wezenlijke tekortkomingen in de interne beheersing. Dat zal aandeelhouders in staat stellen om meer vragen te stellen aan de accountant over zijn controle.

Five young women standing by white wall with makeshift charts, talking
(Chapter breaker)
3

Chapter 3

Aanvullende initiatieven voor duurzame kwaliteitsverbetering

Om de aantrekkelijkheid van het accountantsberoep te vergoten en de verwachtingskloof te verkleinen nemen we nog een aantal initiatieven.

Om de aantrekkelijkheid van het accountantsberoep te vergoten en de verwachtingskloof te verkleinen nemen we nog een aantal initiatieven:

  • Digitalisering controleaanpak

In de afgelopen jaren is er binnen EY wereldwijd significant geïnvesteerd in het verder digitaliseren van onze controleaanpak. Ondanks de beschikbaarheid van technologie zijn vaak nog traditionele controles noodzakelijk, bijvoorbeeld als gevolg van suboptimale datakwaliteit.

Daarbij komt dat het gebruik van data-analyse nog niet expliciet is geregeld in de standaarden. Het van belang voor de controlekwaliteit dat accountantskantoren en de toezichthouder om hier de komende jaren over in gesprek blijven.

Het is van belang dat accountantskantoren en de toezichthouder de komende jaren in gesprek blijven over het gebruik van data-analyse.
Rob Lelieveld
  • Inhoud van de opleiding

De veranderende rol van de accountant stelt andere eisen aan de inhoud van de accountantsopleiding. Accountants moeten bijvoorbeeld meer weten over cybersecurity, IT, dataprivacy en integrated reporting.

Daarnaast geldt dat accountants steeds meer vaardigheden moeten hebben om zaken als gedrag en cultuur in organisaties te begrijpen en te bespreken. Door deze elementen nadrukkelijk in accountantsopleidingen op te nemen, zorgen we ervoor dat accountants ook in de toekomst voorbereid zijn op hun veranderende rol in de maatschappij.

Wij willen als een van de grote spelers in de accountantssector in Nederland bijdragen aan de opleiding van de beroepsgroep en kwaliteitsgerichte cultuur van de sector.

  • Aantrekkelijkheid van het beroep

Aantrekkelijkheid van het beroep draagt bij aan het succesvol werven en behouden van talent en dit heeft een positief effect op de kwaliteit van de wettelijke accountantscontroles. Hierbij heeft de hele keten een verantwoordelijkheid, van universiteiten tot toezichthouder.

Wij blijven zoeken naar mogelijkheden om bij te dragen aan de aantrekkelijkheid van het beroep en willen dit graag samen doen met de andere partijen in de keten. Het is belangrijk om de Young Professionals Boards van de verschillende kantoren hierbij te betrekken.

  • Verkleinen verwachtingskloof

Er is een aanhoudend debat over de invulling van de controletaak van de accountant, naar aanleiding van faillissementen en fraudegevallen. Ook thema’s zoals cybersecurity en de Sustainable Development Goals vragen om aandacht.

Het is goed om nader te bespreken wat de gehele keten - en wij daarbinnen als accountants - hieraan kan doen om de verwachtingskloof te verkleinen.

Businessmen Discussing In Creative Office
(Chapter breaker)
4

Chapter 4

Dilemma’s

Bij het borgen van duurzame kwaliteit van de wettelijke controle ervaren we een aantal dilemma’s.

Bij het borgen van duurzame kwaliteit van de wettelijke controle ervaren we een aantal dilemma’s:

  • Dilemma 1: toenemende werkdruk

Toegenomen maatschappelijke verwachtingen, gewijzigde wetgeving (bijvoorbeeld rond firmaroulatie) en toegenomen toezichteisen leiden tot een grotere tijdsbesteding per controle. Omdat onze capaciteit niet snel is uit te breiden, hebben wij in 2018 noodgedwongen afscheid genomen van klanten, om de werkdruk te verlagen.

Tegelijkertijd is de vraag naar afgestudeerde accountants groter dan het aanbod. Hierdoor is het lastig om het capaciteitstekort structureel op te lossen. Bij hoge werkdruk neemt bovendien de aantrekkelijkheid van het beroep af, met een vicieuze cirkel als gevolg.

  • Dilemma 2: toetsing op basis van individuele dossiers

Het toezicht van de AFM heeft zeker een positieve bijdrage geleverd aan de controlekwaliteit. Dat gebeurt voor een groot deel op basis van individuele dossiers. Wij denken echter dat toezicht op het kwaliteitsbeheersingssysteem van accountantsorganisaties een effectievere manier voor duurzame verbetering van de controlekwaliteit.

De AFM heeft deze beweging al in gang gezet, net als de IAASB in het nu voorliggende concept van de International Standard in Quality Management 1. Het is daarbij van belang dat de normen waaraan de organisatie wordt getoetst voldoende duidelijk zijn.

  • Dilemma 3: Nederland is een schakel in een internationale omgeving

Nederland heeft een open economie en veel bedrijven zijn internationaal actief. Ook wij maken deel uit van een wereldwijde firma en hebben veel internationale klanten. Accountants zijn daarom bij hun controle vaak afhankelijk van buitenlandse accountants.

Op veel gebieden gelden daarvoor internationaal uniforme normen. Dat is echter niet altijd het geval, bijvoorbeeld bij de onafhankelijkheidsregels. Daar bestaan internationale verschillen in het verbod op advies bij OOB’s en in de frequentie van firmaroulatie.

De Nederlandse afwijking van de internationale regelgeving is complex en belemmert het werken in een internationale context. Nederland heeft deze regels vroegtijdig geïmplementeerd en zou, nu de EU dat ook gedaan heeft, beter kunnen aansluiten op de EU-regels die in andere landen gelden.

Dialoog is essentieel

Wij zijn ons bewust van het feit dat accountants in de maatschappij een belangrijke rol vervullen. De maatschappij moet erop kunnen vertrouwen dat wij de controles uitvoeren volgens de standaarden.

De bestaande verwachtingskloof laat zien dat de rol van de accountant moet worden verbreed. Hier werken wij aan, samen met alle stakeholders binnen en buiten de keten. De dialoog is essentieel voor het herstel van vertrouwen!

Dit artikel is eerder gepubliceerd in het magazine Inform, mei 2019, over de toekomst van de accountancy sector, onder de titel ‘Van verbetering naar vertrouwen’. 

Samenvatting

Door de kwaliteit van de wettelijke controle van de jaarrekening te borgen en te vergroten dragen wij bij aan het maatschappelijke vertrouwen in de financiële markt en de aantrekkelijkheid van het accountantsvak.

Over dit artikel

Door

Rob Lelieveld

EY Nederland Managing Partner Assurance, Lid raad van bestuur EY Nederland

Positief. Daadkrachtig. Integer. Werkt altijd aan een goede sfeer en zegt eerlijk waar het op staat.

Bijdragers
Related topics Vertrouwen Assurance Digital