10 minuten leestijd 28 jul. 2021

            Schaduw van vliegtuig boven bos

Waarom de nieuwe EU-richtlijn voor duurzaamheidsrapportages een gamechanger is

Door Peter Wollmert

EY EMEIA Assurance Leader

Senior Assurance leader. Promoting quality and effectiveness in corporate reporting and the audit. Advocate for the future of the accounting profession. Passionate runner and scuba diver.

Bijdragers
Lokale contactpersoon

EY Nederland Partner Climate Change & Sustainability Services

Rustig. Betrouwbaar. Innovatief. Een echte vakman, die het beste uit de assurance en de adviespraktijk combineert.

10 minuten leestijd 28 jul. 2021
Related topics Assurance Audit Duurzaamheid

Met een nieuwe richtlijn wil de EU duurzaamheidsverslaggeving op het niveau brengen vergelijkbaar met financiële verslaglegging. Dit is een grote stap vooruit voor de verslaglegging over duurzaamheid. Het is belangrijk dat ondernemingen zich nu al voorbereiden om aan de nieuw normen te voldoen.

In het kort

  • De EU-richtlijn voor rapportage over de duurzaamheid van ondernemingen (Corporate Sustainability Reporting Directive - CSRD) vervangt met ingang van 2023 de bestaande richtlijn voor niet-financiële rapportage (Non-Financial Reporting Directive - NFRD).
  • De CSRD gaat veel verder en verplicht alle grote en beursgenoteerde EU-ondernemingen tot duurzaamheidsverslaglegging volgens nieuwe standaarden.
  • Bedrijven moeten volgens de verplichte EU-verslaggevingsstandaarden rapporteren en daarbij hun duurzaamheidsinformatie van limited assurance laten voorzien.

Europese Green Deal

Op 21 april 2021 publiceerde de Europese Commissie haar voorstel voor een richtlijn hoe ondernemingen over duurzaamheid moeten rapporteren: de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD). Dit voorstel zal de bestaande richtlijn voor niet-financiële verslaglegging (NFRD) vervangen met ingang van 2023.

De CSRD ondersteunt de realisatie van de Europese Green Deal:een reeks beleidsmaatregelen om de klimaatcrisis te bestrijden, door de EU voor 2050 om te vormen tot een moderne, hulpbronnenefficiënte en concurrerende economie zonder netto-uitstoot van broeikasgassen. De CSRD is onderdeel van het ‘Action Plan of Financing Sustainable Growth’ van de Europese Commissie. Dit actieplan is er mede op gericht om particuliere investeringen die de Green Deal ondersteunen zo goed mogelijk te voorzien van toereikende en betrouwbare informatie en omvat eveneens de EU-taxonomie. Hiermee verschaft het duidelijkheid over de economische activiteiten die het meest bijdragen aan de verwezenlijking van de EU-klimaatdoelstellingen. Daarnaast bevat dit plan maatregelen die ervoor moeten zorgen dat financiële instellingen informatie over duurzaamheid betrekken in hun procedures en in hun informatieverstrekking aan cliënten.

De herziene richtlijn heeft gevolgen voor vier bestaande stukken wetgeving: de Jaarrekeningenrichtlijn, de Transparantierichtlijn, de Auditrichtlijn en de Controleverordening.

Wat is het doel van de voorgestelde richtlijn?

Met de nieuwe richtlijn wil de EU duurzaamheidsverslaglegging gelijkwaardig maken met financiële verslaglegging. De voorgestelde CSRD zorgt ervoor dat bedrijven adequate informatie openbaar maken over duurzaamheidsrisico's, over kansen om te verduurzamen en over de gevolgen van hun bedrijfsvoering voor mens en milieu.

Doel is onnodige kosten te verminderen en bedrijven in staat te stellen op kostenefficiënte wijze te voldoen aan de toenemende vraag naar duurzaamheidsinformatie. De gerapporteerde informatie moet consistent zijn met de EU-regelgeving, met inbegrip van de EU-taxonomie.

Voor wie gelden de nieuwe regels?

Het toepassingsgebied van de voorgestelde richtlijn is verbreed en geldt voor de volgende categorieën:

  • Alle ondernemingen die op de gereglementeerde markten van de EU genoteerd zijn, met uitzondering van micro-ondernemingen. De richtlijn geldt ook voor beursgenoteerde middelgrote en kleine ondernemingen (hierna: MKB), maar zij krijgen meer de tijd om aan de vereisten te voldoen.
  • Grote EU-ondernemingen of grote EU-dochterondernemingen van een niet-EU-onderneming. Een grote onderneming voldoet aan twee van de volgende drie criteria: een netto-omzet van meer dan 40 miljoen euro, balansactiva van meer dan 20 miljoen euro of meer dan 250 werknemers. Deze definitie is vastgelegd in de Jaarrekeningenrichtlijn.
  • Verzekeraars en kredietinstellingen, ongeacht hun rechtsvorm.

Voor de nieuwe CSRD-richtlijn zijn vrijstellingen van de toepassing. Een dochteronderneming hoeft geen eigen duurzaamheidsverslag te maken als de moedermaatschappij dit opneemt in een verslag dat aan de richtlijn voldoet. Beursgenoteerde micro-ondernemingen en niet-beursgenoteerde MKB ondernemingen die buiten het toepassingsgebied vallen, kunnen de bepalingen op vrijwillige basis toepassen.

Vanwege het evenredigheidsbeginsel zal de Europese Commissie aparte normen voor duurzaamheidsverslaglegging vaststellen voor MKB ondernemingen. Op gereglementeerde markten genoteerde MKB-ondernemingen zijn vanaf 1 januari 2026 verplicht de evenredige standaarden toe te passen. Niet-genoteerde MKB-ondernemingen kunnen ervoor kiezen deze op vrijwillige basis toe te passen.

Van de 27 EU-lidstaten wordt verwacht dat zij de nieuwe richtlijn uiterlijk op 31 december 2022 in hun nationale wetgeving opnemen.

Wanneer gaat de nieuwe richtlijn in?

  • Van de 27 EU-lidstaten wordt verwacht dat zij de nieuwe richtlijn uiterlijk op 31 december 2022 in hun nationale wetgeving opnemen.
  • Vennootschappen die onder het toepassingsgebied van de richtlijn vallen, moeten de gewijzigde regels naleven voor boekjaren die op of na 1 januari 2023 aanvangen.
  • MKB ondernemingen hoeven pas drie jaar later overeenkomstig de richtlijn te rapporteren, dus vanaf 1 januari 2026.
 
Luchtfoto van waterzuiveringsinstallatie
(Chapter breaker)
1

Hoofdstuk 1

Een EU-perspectief op verslagleggingsnormen voor duurzaamheid

De voorgestelde nieuwe richtlijn heeft tot doel duurzaamheidsverslaglegging op gelijke voet te brengen met financiële verslaglegging.

Hoe komen de EU-normen voor duurzaamheidsverslaglegging tot stand?

Op basis van de nieuwe richtlijn ontwikkelt de European Financial Reporting Advisory Group (EFRAG) een reeks nieuwe standaarden voor duurzaamheidsverslaglegging waaraan ondernemingen moeten voldoen. Deze standaarden zijn bedoeld om aan de eisen van een breed scala van belanghebbenden te voldoen. Zij zullen het concept van dubbele materialiteit volgen, waarbij zowel de impact van de maatschappij op de onderneming als vice versa aan de orde komen.

De EFRAG is onder meer verantwoordelijk voor:

  • Voorstellen uitwerken voor een wederzijds versterkende samenwerking tussen mondiale en EU-initiatieven op het gebied van duurzaamheidsverslaggeving.
  • Opstellen van een gedetailleerde routekaart voor de ontwikkeling van nieuwe duurzaamheidsverslaggeving.
  • Aanbevelingen doen voor mogelijke wijzigingen in de governance en de financiering van de EFRAG, met inbegrip van een aanbeveling voor de oprichting van een aparte sectie voor duurzaamheidsverslaggeving naast de bestaande pijler voor financiële verslaggeving.

Een eerste reeks van verslaggevingsstandaarden met betrekking tot duurzaamheidsinformatie komt naar verwachting uiterlijk 31 oktober 2022 beschikbaar. Hierin wordt opgenomen welke informatie ondernemingen dienen te publiceren op het gebied van duurzaamheid, alsmede eventuele aanvullende verplichtingen op dit terrein voor financiële marktpartijen.

De Europese Commissie streeft ernaar uiterlijk op 31 oktober 2023 een tweede reeks van aanvullende verslaggevingsstandaarden vast te stellen, inclusief sectorspecifieke overwegingen.

Voordat deze verslaggevingsstandaarden worden vastgesteld, brengt de European Securities and Markets Authority hierover een advies uit. De Europese Commissie zal de standaarden elke drie jaar evalueren en mogelijk herzien waarbij rekening kan worden gehouden met nieuwe ontwikkelingen.

De Commissie streeft ernaar uiterlijk op 31 oktober 2022 een eerste reeks door EFRAG ontwikkelde normen voor duurzaamheidsverslaglegging vast te stellen.

Landbouwkundig ingenieur aan het werk in de kas
(Chapter breaker)
2

Hoofdstuk 2

Voorgestelde richtlijn: implicaties en verwachtingen

De CSRD is een stap voorwaarts in de verslaglegging door ondernemingen.

Wat is impact van de voorgestelde richtlijn?

De CSRD betekent een grote stap vooruit in de duurzaamheidsrapportages door bedrijven. Er zijn verstrekkende gevolgen voor individuele bedrijven én voor toekomstig verslaggeving over duurzaamheid, zowel in Europa als wereldwijd. Bedrijven, regelgevers, toezichthouders en accountants zullen veel tijd en middelen moeten besteden aan de benodigde voorbereidingen. En dat binnen een kort tijdsbestek van minder dan twee jaar.

De voorgestelde CSRD zal er toe leiden dat ondernemingen meer duurzaamheid gerelateerde informatie over hun bedrijfsmodellen, strategie en waardeketen bekendmaken dan voorheen en dat de informatieverstrekking inzake duurzaamheid zal toenemen in omvang en gedetailleerdheid. Hierdoor kunnen investeerders en andere belanghebbende de meer gestandaardiseerde informatie beter beoordelen dan voorheen. Daarnaast zal de betere beschikbaarheid van informatie naar verwachting ook invloed hebben op de eigen besluitvormingsprocessen van ondernemingen en hun communicatie met stakeholders.

Wat zijn de kosten en de baten van de nieuwe richtlijn?

In de toekomst moeten naar verwachting ongeveer 49.000ondernemingen in de EU deze duurzaamheidsinformatie verstrekken, tegenover 11.600 ondernemingen op dit moment Het voorstel van de EU heeft ook tot doel “de onnodige kosten van duurzaamheidsverslaglegging voor ondernemingen te verminderen”. Toch zullen ondernemingen waarschijnlijk aanzienlijke eenmalige kosten hebben plus jaarlijks terugkerende kosten om aan de richtlijn te voldoen.

Door de vraag van belanghebbenden hebben bedrijven nu al te maken met toenemende kosten voor het verstrekken van duurzaamheidsinformatie, benadrukt de EU. Door standaardisatie van de verslaggeving kunnen bedrijven, afhankelijk van hun omvang, effectief besparen – waarbij er wel vanuit is gegaan dat de normen de behoefte aan bijkomende informatieverzoeken wegnemen.

 

Local Perspective IconEen lokaal perspectief

De CSRD is meer dan een verslaggevingsstandaard

Het uiteindelijke doel is om bedrijven te motiveren hun bedrijfsactiviteiten zodanig in te richten dat deze bijdragen aan de sociale en klimaat doelen van de EU. De CSRD leidt tot meer transparantie en vergelijkbaarheid. De integratie van ESG informatie in de externe verslaggeving komt hiermee in een nieuwe fase. Het leidt tot inzicht in de bijdrage van uw onderneming aan het realiseren van de voor uw organisatie relevante sociale en klimaat doelstellingen. Dit nieuwe stelsel van verslaggevingsstandaarden is met ingang van 2023 volledig van kracht, met eerdere toepassing van de EU Taxonomy. Het is cruciaal om tijdig met de voorbereiding te starten om tot een succesvolle implementatie te komen.

Local contact

Jan Niewold
EY Nederland Partner Climate Change & Sustainability Services

Hoe kunnen ondernemingen zich voorbereiden op een efficiënte uitvoering?

Gezien het belang van de richtlijn en de krappe tijdslijnen is het absoluut noodzakelijk dat ondernemingen zich tijdig hierop voorbereiden. Dat kan vanaf begin 2022, als de door de EFRAG voorgestelde normen voor consultatie beschikbaar zijn. Bedrijven zullen moeten nadenken over hoe ze duurzaamheid gerelateerde informatie identificeren en verzamelen, milieu-, sociale en governance (ESG)-risico's beheersen, beleid opstellen en doelen en KPI's vaststellen met de mogelijkheid om hun relevantie opnieuw te beoordelen.

Het is ook belangrijk dat ondernemingen op de hoogte blijven van de uitkomsten, interpretaties en mededelingen van EFRAG tijdens de ontwikkelingen van de nieuwe verslaggevingsstandaarden. Zo krijgen ze in een vroeg stadium inzicht hoe de standaarden er waarschijnlijk uit gaan zien.

Van ondernemingen die dienen te voldoen aan de voorgestelde richtlijn , zullen belangrijke wijzigingen worden gevraagd inzake de manier waarop zij duurzaamheidsinformatie opstellen en publiceren.

Dat betekent concreet dat zij over de volgende zaken moet nadenken:

  • Verstrek aanvullende informatie
    Informatie over duurzaamheid kan zowel toekomstgericht als retrospectief zijn en zowel kwalitatief als kwantitatief van aard. De informatie moet gericht zijn op de korte, middellange en lange termijn en de gehele waardeketen van het bedrijf in aanmerking nemen.

  • Rapporteer volgens de nieuwe standaarden voor duurzaamheidsverslaglegging
    Bedrijven zullen de nieuwe standaarden voor duurzaamheidsverslaglegging gebruiken om informatie te rapporteren als onderdeel van hun managementverslag. Hierdoor krijgen de gebruikers van het verslag een geïntegreerd beeld van hun impact en prestaties.

  • Gebruik digitale tagging
    Om duurzaamheidsinformatie voor gebruikers gemakkelijker benaderbaar en machinaal leesbaar te maken, zullen bedrijven zowel hun jaarrekening als hun bestuursverslag in een enkel XHTML-formaat moeten opstellen en de duurzaamheidsinformatie markeren, getagd volgens een digitale taxonomie.

Duurzaamheidsverslaglegging voor het mkb

Beursgenoteerde mkb-ondernemingen mogen duurzaamheidsverslagen opstellen die in verhouding staan tot hun omvang en middelen. Aangezien dit alsnog een grote stap is voor mkb-ondernemingen, kan het inroepen van professionele expertise van externe partners ondersteuning bieden bij de overgang.

Zakenvrouwen denken aan de toekomst
(Chapter breaker)
3

Hoofdstuk 3

De veranderende rol van auditcomités en auditors

Auditcomités en auditors zullen toezicht moeten houden op nieuwe rapportageprocessen en de doeltreffendheid van de systemen en controles moeten toetsen.

Wat is de rol van commissarissen?

Commissarissen zullen onder de nieuwe richtlijn meer verantwoordelijkheden krijgen. Naast het monitoren van het duurzaamheidsrapportageproces van het bedrijf en het indienen van aanbevelingen om de integriteit van de door het bedrijf verstrekte duurzaamheidsinformatie te waarborgen, moeten ze met betrekking tot duurzaamheidsinformatie:

  • Toezicht houden op de doeltreffendheid van de interne systemen voor kwaliteitscontrole en risicobeheer van het bedrijf en van de interne auditfunctie
  • Bewaken van de borging van jaarlijkse en geconsolideerde duurzaamheidsverslaglegging
  • De onafhankelijkheid van de betrokken externe accountant monitoren en beoordelen

In aanvulling hierop moeten de personen binnen de onderneming die verantwoordelijk zijn voor het jaarverslag bevestigen dat het jaarverslag is opgesteld in overeenstemming met de normen voor duurzaamheidsverslaglegging

Wat is de rol van de accountants?

Op grond van de voorgestelde richtlijn zal de wettelijke accountant van het bedrijf, of een onafhankelijke dienstverlener op het gebied van assurance, worden verplicht om beperkte zekerheid te bieden over de gerapporteerde duurzaamheidsinformatie van een bedrijf.

Alle dienstverleners inzake assurance inzake duurzaamheidsinformatie zullen onderworpen zijn aan hetzelfde hoge niveau van normen, kwalificaties, objectiviteit, onafhankelijkheid, ethiek, kwaliteitsborging en toezicht waaraan de wettelijke accountant van jaarrekeningen momenteel moeten voldoen.

De EU-lidstaten moeten hun huidige kaders voor de uitoefening van publiek toezicht op wettelijke accountants en accountantskantoren uitbreiden tot de controle van duurzaamheidsverslagen.

Conclusie

De CSRD zal bijdragen bij aan een duurzaam economisch en financieel systeem in overeenstemming met de Europese Green Deal en de UN Sustainable Development Goals (SDG’s). Nu ESG een cruciaal concept wordt voor belanghebbenden en organisaties, zullen alle grote en beursgenoteerde ondernemingen in de EU ingrijpende aanpassingen moeten doorvoeren in de manier waarop zij over duurzaamheidsinformatie rapporteren, wat zal leiden tot belangrijk veranderingen die de bedrijfsprestaties en financiële rapportage zullen versterken. De eerste reeks standaarden voor duurzaamheidsverslaglegging zal naar verwachting in oktober 2022 worden ontwikkeld.

 

Samenvatting

De EU heeft een richtlijn voorgesteld voor rapportage over de duurzaamheid van ondernemingen, de CSRD. Deze moet ervoor zorgen dat bedrijven toereikende informatie openbaar maken over de risico's en duurzaamheidsvraagstukken waarmee zij worden geconfronteerd en over de gevolgen die deze hebben voor mens en milieu. Alle grote ondernemingen en alle ondernemingen met een beursnotering op gereglementeerde markten in de EU (met uitzondering van beursgenoteerde micro-ondernemingen) moeten voldoen aan de richtlijn die op 1 januari 2023 in werking treedt. Voor beursgenoteerde kleine en middelgrote ondernemingen geldt een respijtperiode van nog eens drie jaar om aan de richtlijn te voldoen. De verantwoordelijkheden van bestuurders, commissarissen en de wettelijke accountants met betrekking tot duurzaamheid wordt eveneens uitgebreid als gevolg van de CSRD.

Over dit artikel

Door Peter Wollmert

EY EMEIA Assurance Leader

Senior Assurance leader. Promoting quality and effectiveness in corporate reporting and the audit. Advocate for the future of the accounting profession. Passionate runner and scuba diver.

Bijdragers
Lokale contactpersoon

EY Nederland Partner Climate Change & Sustainability Services

Rustig. Betrouwbaar. Innovatief. Een echte vakman, die het beste uit de assurance en de adviespraktijk combineert.

Related topics Assurance Audit Duurzaamheid