5 minuten leestijd 18 mrt 2020
Wat kunnen organisaties doen om schade coronacrisis te beperken?

Wat kunnen organisaties doen om schade coronacrisis te beperken?

Door

Jan-Bertram Rietveld

EY Nederland Partner Tax

Pragmatisch. Oplossingsgericht. Houdt altijd oog voor de belangen van alle betrokkenen.

5 minuten leestijd 18 mrt 2020
Related topics COVID-19 Tax Tax accounting

Toon resources

Zonder steunmaatregelen zullen veel ondernemingen de huidige coronacrisis niet overleven. Wat is er fiscaal mogelijk om de schade te beperken?

Zonder directe steunmaatregelen zullen veel ondernemingen de huidige coronacrisis niet overleven. Die steun is hard nodig, want zelf kunnen bedrijven niet zo heel veel doen. Wat is er fiscaal mogelijk om de schade te beperken? En wat zit er eventueel nog meer aan steunmaatregelen in het vat?

Als mensen plotseling niet meer op reis willen of mogen gaan, dan hebben veel organisaties in de reisbranche een acuut liquiditeitsprobleem. En als sommige landen ‘op slot’ gaan, dan is dat een strop voor bedrijven die voor hun productie afhankelijk zijn van grondstoffen of halffabricaten uit die landen. Als de vraag wegvalt of er geen productie gedraaid kan worden, staat het water al snel aan de lippen. De vaste lasten lopen immers meestal door.

Pakket noodmaatregelen

Tot voor kort waren er voor bedrijven en instellingen relatief weinig mogelijkheden om de gevolgen van de uitbraak van het coronavirus fiscaal op te vangen. Die mogelijkheden beperkten zich hoofdzakelijk tot afwaardering van voorraden en bedrijfsmiddelen en het treffen van voorzieningen op de balans in verband met toekomstige kosten. Verderop in dit artikel komen we erop terug, maar eerst staan we stil bij een pakket noodmaatregelen dat het kabinet (op 12 maart 2020) heeft aangekondigd.

Bedrijven die in de problemen komen als gevolg van de coronacrisis kunnen bijvoorbeeld in aanmerking komen voor de regeling werktijdverkorting. Dit is een bestaande regeling voor organisaties die door calamiteit tijdelijk een verlies van werkuren hebben. Zzp’ers komen overigens niet in aanmerking voor de regeling werktijdverkorting. Een tweede maatregel van het kabinet behelst een tijdelijke verruiming van de regeling Borgstelling MKB-kredieten (BMKB). Deze maatregel is bedoeld voor mkb-bedrijven die in financiële problemen dreigen te komen. Zij kunnen bij de overheid aankloppen voor een garantstelling voor leningen om zo hun liquiditeitsproblemen op te vangen. De huidige garantstelling van 50% wordt verruimd tot 75%. Een derde maatregel heeft te maken met het betalen van belasting. Het kabinet stelt de mogelijkheid open om een verzoek om bijzonder uitstel van betaling van belasting in te dienen. Daarnaast kunnen ondernemers die een lagere winst verwachten door de coronacrisis vragen om een verlaging van de voorlopige aanslag.

Goed koopmansgebruik

Deze maatregelen van het kabinet zijn bedoeld op de ergste nood op korte termijn te lenigen. Of dat voor alle ondernemingen op dit moment voldoende is, is echter nog maar de vraag. In dat verband is het zeker zinvol om ook de mogelijkheden van het fiscale instrumentarium rond voorzieningen en afwaarderingen na te gaan. Wie een magazijnhal vol bederfelijke waar de uiterste houdbaarheidsdatum ziet overschrijden als gevolg van productieproblemen kan voor de fiscale winstbepaling bekijken of een afwaardering van de voorraad mogelijk is. De magazijnvoorraad stond immers voor een bepaalde waarde op de balans en die waarde is verdampt door het bederf. Een dergelijke afwaardering zal dan in overeenstemming kunnen zijn, met ‘goed koopmansgebruik’ – een essentieel criterium voor de fiscale winstbepaling.

Dat criterium is ook van toepassing op het vormen van voorzieningen op de balans. Deze voorzieningen, ten laste van de winst, zijn bedoeld voor toekomstige uitgaven. Het groot onderhoud aan kantoren en gebouwen is daarvan een klassiek voorbeeld. Maar waarom zou het vormen van een voorziening voor de kosten veroorzaakt door de coronacrisis niet in overeenstemming met goed koopmansgebruik kunnen zijn? Als een onderneming zich genoodzaakt ziet om voor de volledige buitendienst van twintig medewerkers een ontslagaanvraag in te dienen, die vervolgens wordt gehonoreerd, dan is het de vraag wat de onderneming met de (loon)kosten van deze medewerkers aan moet. Hetzelfde geldt voor doorlopende leasecontracten van bedrijfsmiddelen. Die contracten zal het bedrijf zo snel mogelijk willen beëindigen, ook al geldt daarvoor een forse boeteclausule. Het vormen van een voorziening op de balans voor de doorlopende kosten is dan wellicht een optie. Als de doorlopende kosten per direct worden per direct beëindigd en daarmee een boete is verschuldigd, komt die boete ten laste van de winst. 

Aanvullende steunmaatregelen

Omdat de coronacrisis niet minder zwaar is dan de financiële crisis van tien jaar geleden, komt het kabinet wellicht nog met aanvullende steunmaatregelen. In 2009/2010 werden de hieronder genoemde maatregelen getroffen. Mogelijk zijn deze in de huidige crisis interessant genoeg voor een deel van de getroffen organisaties om alvast op voor te sorteren. Het ging destijds onder andere om:

  • Verruiming verliesverrekening in de vennootschapsbelasting. Verliezen konden zes jaren voorwaarts en drie jaren achterwaarts worden verrekend.
  • Verlaging tarief vennootschapsbelasting. Het tarief van de tweede schijf van de vennootschapsbelasting werd verlaagd van 23% naar 20%.
  • Tijdelijke willekeurige afschrijving. Het was mogelijk om maximaal 50% af te schrijven op investeringen in nieuwe bedrijfsmiddelen (met uitzondering van onder andere gebouwen en personenauto’s).
  • Meer budget voor de MIA/VAMIL. Voor de milieu-investeringsaftrek (MIA) en willekeurige afschrijving milieu-investeringen (VAMIL) werd het beschikbare budget verhoogd.
  • EIA op bedrijfsmatig verhuurde woningen. Investeringen in bedrijfsmatig (langdurig) verhuurde woningen kwamen in aanmerking voor de energie-investeringsaftrek (EIA) voor maximaal € 15.000.
  • Afdracht btw tijdelijk uitstellen. In het kader van de crisis werd het met ingang van 1 juli 2009 mogelijk voor ondernemers die maandelijks btw-aangifte doen en maandelijks btw afdragen om in plaats daarvan per kwartaal aangifte te doen en btw af te dragen.
  • Verruiming afdrachtvermindering speur- en ontwikkelingswerk. De afdrachtvermindering voor speur- en ontwikkelingswerk werd verruimd voor werkgevers die werknemers in dienst hebben die binnen de onderneming direct betrokken zijn bij speur- en ontwikkelingswerk.
  • Loonsverlaging van de directeur-grootaandeelhouder. Goedgekeurd werd dat bij een omzetdaling over 2009 en 2010 een lager gebruikelijk loon mocht worden vastgesteld.
  • Versoepeling urencriterium. Voor de beoordeling van het recht op zelfstandigenaftrek betrachtten inspecteurs soepelheid ingeval van twijfel over het voldoen aan het urencriterium.

Lees meer over fiscaliteit en de maatregelen van het kabinet. Heeft u vragen, of behoefte om van gedachten te wisselen gezien de snelheid van de ontwikkelingen, neemt u dan contact met ons op.

Samenvatting

Zonder directe steunmaatregelen zullen veel ondernemingen de huidige coronacrisis niet overleven. Die steun is hard nodig, want zelf kunnen bedrijven niet zo heel veel doen. Het kabinet kondigde op 12 maart al enkele noodmaatregelen aan. Ee bespreken wat er fiscaal mogelijk is om de schade te beperken en we blikken vooruit op mogelijke aanvullende steunmaatregelen.

Over dit artikel

Door

Jan-Bertram Rietveld

EY Nederland Partner Tax

Pragmatisch. Oplossingsgericht. Houdt altijd oog voor de belangen van alle betrokkenen.

Related topics COVID-19 Tax Tax accounting