Breken er voor energiebedrijven duistere tijden aan wanneer klanten zelfvoorzienend worden?

Door

Benoit Laclau

EY Global Energy Leader

Experienced energy leader and advisor.

15 minuten leestijd 7 jun 2019
Related topics Digital

Het is aftellen tot het moment waarop de energiesector drie omslagpunten bereikt op weg naar een nieuw ecosysteem.

Energiebedrijven tellen af naar het moment waarop ze zichzelf opnieuw moeten uitvinden. De sector weet al lange tijd dat er een radicale transformatie op komst is. Door de opkomst van hernieuwbare energie staan de inkomsten onder druk. In 2017 waren wind- en zonne-energie goed voor bijna de helft van de wereldwijde capaciteitsuitbreiding; hun aandeel groeide sneller dan dat van fossiele brandstoffen. Dit is te danken aan de dalende kosten voor hernieuwbare energie.1

De steeds betere technologieën voor hernieuwbare energie, de opkomst van gespreide energiebronnen, de dalende kosten voor energieopslag in accu's en het veranderende gedrag van alsmaar zelfbewustere consumenten: het zijn stuk voor stuk factoren die eraan bijdragen dat we elektriciteit op nieuwe manieren gaan opwekken, gebruiken, waarderen en verhandelen.

Samen zetten deze factoren een beweging in de energiesector in gang die leidt naar drie kritieke omslagpunten:

Tot nu toe waren deze mijlpalen op weg naar een volledig vernieuwd energie-ecosysteem niet meer dan vage toekomstmuziek. Om vast te stellen wanneer deze omslagpunten precies worden bereikt, heeft EY nu samen met een van de meest toonaangevende analistenbureaus wereldwijd de interactie en versterking van tien convergente technologische trends onderzocht.

De mijlpaaldatums verschillen per regio, doordat de trends achter de veranderingen in de energiesector voor elke markt anders zijn. Toch staat vast dat de veranderingen sneller zullen plaatsvinden dan de meesten van ons hadden verwacht.

In 2021 wordt pariteit van de netkosten bereikt

  1. Omslagpunt 1: als kosten en prestaties van energie van buiten het net gelijk zijn aan die van energie die via het net wordt geleverd. In Oceanië is dit al in 2021 een feit.
  2. Omslagpunt 2: als de prijs en prestaties van elektrische voertuigen gelijk zijn aan die van voertuigen met een verbrandingsmotor. Wereldwijd is dit vanaf 2025 het geval.
  3. Omslagpunt 3: als de kosten voor het transporteren van elektriciteit hoger zijn dan de kosten voor het lokaal opwekken en opslaan ervan. Dit doet zich in 2039 voor het eerst voor en wel in het noordoosten van de Verenigde Staten.
  • De methode om de omslagpunten te berekenen

    De energiesector staat aan het begin van een periode vol ongekende veranderingen; een periode die de markt fundamenteel zal veranderen (en nieuwe uitdagingen en kansen met zich meebrengt). De opkomst van een nieuw energiesysteem zal worden gemarkeerd door drie omslagpunten.

    Bij omslagpunt 1 bereikt het zelf opwekken van energie kostenpariteit met elektriciteit die via het net wordt geleverd. Om deze datum vast te stellen, hebben we de verwachte vraag naar elektriciteit berekend, evenals de toekomstige energiemix en de kosten voor het leveren van elektriciteit via het centrale net tussen 2015 en 2050. Daarna hebben we deze waarden vergeleken met de voorspelde kosten voor het zelf opwekken van energie met behulp van zonnepanelen en het opslaan van energie in accu's.

    Voor de vaststelling van het pariteitspunt hebben we samengewerkt met een wereldwijd toonaangevend analistenbureau. Dat modelleerde de verwachte toepassing en interactieve effecten op de vraag naar elektriciteit en de kosten voor tien belangrijke gespreide energie- en informatietechnologieën, namelijk: opslag in accu's, elektrische voertuigen, micronetten, energiebeheersystemen voor woningen en gebouwen, P2P-uitwisseling van elektriciteit, slimme meters, artificial intelligence, 'grid-edge'-technologie en de cloud.

    Het onderzoek bracht nog twee omslagpunten voor de energiesector aan het licht:

    • Omslagpunt 2: als de prijs van elektrische voertuigen met een accu qua kosten en prestaties gelijk is aan die van traditionele auto's met een verbrandingsmotor.
    • Omslagpunt 3: als de kosten voor het leveren van elektriciteit (d.w.z. de kosten per eenheid voor transport en distributie van elektriciteit) hoger worden dan de kosten voor zelf opgewekte elektriciteit.

    Omdat de factoren per markt verschillen, worden de omslagpunten in de diverse regio's niet gelijktijdig bereikt. 

Omslagpunten veranderen het speelveld

Op deze omslagpunten verandert alles voor energiebedrijven. Ze luiden namelijk het begin in van een radicaal ander ecosysteem voor energie: zelf energie opwekken wordt voor iedereen betaalbaar, elektrische voertuigen worden gemeengoed en consumenten veranderen in 'prosumenten', die zelf in hun elektriciteitsbehoefte voorzien en decentrale energieopwekking tot iets heel gewoons maken.

Dat heeft ingrijpende gevolgen:

  • Integratie en beheer van verspreide energiebronnen worden steeds complexer. Energiebedrijven krijgen te maken met meer prestatieproblemen en met stijgende kosten voor onderhoud aan het net.
  • In combinatie met de razendsnel dalende kosten van technologieën waarmee zelf energie kan worden opgewekt, leidt dit tot weglopende klanten. Niet-traditionele concurrenten kunnen daardoor marktaandeel afsnoepen en bestaande bedrijfsmodellen onder druk zetten.
  • Door de verwachte grote toename van het aantal elektrische voertuigen zal de druk op het elektriciteitsnet verder toenemen. Energieverbruikspatronen kunnen fundamenteel worden getransformeerd en het net kan optimaal worden benut als overtollige duurzame energie door de opwekkers aan het net wordt geleverd. Dit moet dan wel op intelligente wijze worden beheerd.
  • Naarmate energieopwekking steeds complexer, lokaler en dynamischer wordt, moet de energiemarkt een digitale transformatie ondergaan. Meer interventie op distributieniveau is namelijk onvermijdelijk om het net betrouwbaar, efficiënt en veilig te houden.
  • Er zullen nieuwe financiële en regelgevende modellen nodig zijn om het 'informatienet' te beheren en het rendement op middelen te optimaliseren, omdat traditionele financieringsbronnen opdrogen vanwege een vlakke of dalende omzet.
  • Energiebedrijven moeten meer waarde bieden aan hun klanten die – dankzij hun ervaringen in andere sectoren – steeds hogere verwachtingen hebben.

Deze radicale veranderingen brengen energiebedrijven op een kruispunt.

De constatering dat 'business as usual' geen optie meer is, dekt de lading niet meer: energiebedrijven staan voor geheel nieuwe existentiële vraagstukken. De belangrijkste hiervan is misschien wel: wat moeten we nu doen?

Mogelijkheden om jezelf opnieuw uit te vinden

Veranderingen hoeven niet bedreigend te zijn. Het nieuwe energie-ecosysteem biedt energiebedrijven na jarenlange uitholling de kans om zichzelf opnieuw uit te vinden. Er is wel degelijk groeipotentieel voor bedrijven die zich op tijd voorbereiden.

  • Ontwikkel een innovatieve visie op energieopwekking. Toekomstgerichte energiebedrijven moeten investeren in nieuwe technologieën en distributiemogelijkheden om meer cyclische duurzame energiebronnen te integreren, gespreide energiebronnen te ondersteunen en de toevloed van elektrische voertuigen op te vangen. Dit betekent ook dat er rechtstreeks moet worden samengewerkt met opwekkers van duurzame energie op basis van stroominkoopovereenkomsten.
  • Geef e-mobiliteit prioriteit. Naarmate elektrische voertuigen aan populariteit winnen, moeten energiebedrijven samen met auto- en technologiebedrijven, overheden en regelgevende instanties slimme e-mobiliteitsoplossingen uitwerken om elektrisch vervoer ruim baan te geven.
  • Wees daadwerkelijk betrokken bij de klant. Energiebedrijven moeten de omslag maken van leverancier naar partner en hun betrokkenheid bij de klant opnieuw vormgeven. Zo kunnen ze zich richten op het verbeteren van de klantervaring en tegelijkertijd hun aanbod van bijvoorbeeld slimme huishoudelijke apparaten, zonnepanelen en elektrische voertuigen uitbreiden, ook in samenwerking met externe aanbieders.

De razendsnelle ontwikkelingen op technologiegebied en de vervagende grenzen tussen sectoren staan garant voor ongekende zakelijke mogelijkheden die – uiteraard – nog heel wat verrassingen in petto gaan hebben. Konden CEO's van telecombedrijven 20 jaar geleden voorzien dat we ooit bijna ons hele leven zouden kunnen regelen via een smartphone?

Energiebedrijven moeten niet met man en macht proberen te voorspellen hoe de energiemarkt er in de toekomst precies uit zal zien. Ze kunnen beter inzetten op een wendbaar bedrijf dat samenwerking hoog in het vaandel heeft staan en snel kan schakelen, om optimaal te profiteren van nieuwe technologieën en opkomende trends. Dit is dan ook ons advies aan energiebedrijven die zich voorbereiden op de komende omslagpunten in hun sector: doe slimme investeringen waarvan je geen spijt krijgt en zet je schrap voor een toekomst die totaal anders is.

  • Investeer in infrastructuur voor het digitale net. Welke kant het energie-ecosysteem in de toekomst ook op gaat, digitale technologie zal het fundament vormen. De investeringen van vandaag bepalen hoe goed energiebedrijven zijn uitgerust om morgen de vruchten van digitale toepassingen te plukken. Ze moeten strategisch investeren in technologieën die het digitale net mogelijk maken. Daarbij valt te denken aan slimme meters en geavanceerde systemen voor distributiebeheer (ADMS), inclusief de expertise die nodig is om deze te exploiteren. 

  • Onderzoek nieuwe bedrijfsmodellen. In het nieuwe energie-ecosysteem wordt omzetgroei gerealiseerd door mensen in staat te stellen zelf hun energie op te wekken, door digitale energieservices aan te bieden en door het ecosysteem voor elektrische voertuigen uit te bouwen. Bedrijven moeten zich verdiepen in kansrijke bedrijfsmodellen die worden ondersteund door investeringen in het digitale net, bijvoorbeeld gericht op de infrastructuur voor elektrische voertuigen of op kleinschalige netten.

  • Betrek regelgevende instanties in discussies over de toekomstige rol van de organisatie. De regelgevende modellen die de investeringen in energie beïnvloeden, zijn in de meeste markten nog niet afgestemd op de transformatie van de sector. Energiebedrijven kunnen tot meer innovatie worden verleid met behulp van diverse beloningsmodellen. Dit is hét moment om het voortouw te nemen in het definiëren van hun toekomstige rol, zodat ze ook op lange termijn nog relevant en winstgevend zijn.  

De energie koplopers van morgen komen nu in actie

De omslagpunten die de weg naar een fundamenteel ander energie-ecosysteem markeren, komen eraan. Hoe dit nieuwe ecosysteem er ook uit zal zien, de koplopersrol zal worden vervuld door de energiebedrijven die zich nu het beste voorbereiden. Het belangrijkste is om de mogelijkheden die verandering met zich meebrengt te omarmen door nu gewaagde stappen te nemen. Bedrijven die hiertoe bereid zijn, zullen niet alleen overleven, maar gedijen als nooit tevoren.

Verken de digitale transformatie vanuit elke hoek

De inzichten van EY in digitale transformatie kunnen u helpen nieuwe waarde te creëren en uw organisatie klaar te stomen voor de toekomst. 

Meer ontdekken

Samenvatting

Drie omslagpunten markeren de geboorte van een nieuw energie-ecosysteem. Door zich nu goed voor te bereiden, kunnen energiebedrijven ook onder volledig andere omstandigheden floreren.

Over dit artikel

Door

Benoit Laclau

EY Global Energy Leader

Experienced energy leader and advisor.

Related topics Digital