4 minuten leestijd 11 feb 2020
Hoe je klimaatacties kunt stimuleren door transparant te zijn over klimaatinformatie

Hoe je klimaatacties kunt stimuleren door transparant te zijn over klimaatinformatie

Door

Nancy Kamp-Roelands

Ernst & Young – The Netherlands Climate Change and Sustainability Services Associate Partner

Leader in integrated reporting. Passionate about sustainable business growth models aimed at an integrated approach to broader value creation. Married mom of two children. Likes yoga and tai chi.

4 minuten leestijd 11 feb 2020

Klimaatacties stimuleren? Wees transparant!

Kwalitatief hoogwaardige klimaatinformatie is voor veel stakeholders van belang. In de bestuursverslagen van beursgenoteerde ondernemingen ontbreekt echter vaak informatie over strategie en langetermijnimpact. Informatie over scenarioanalyse, belangrijk voor investeerders, is zelfs bijna nooit aanwezig. Er is dus ruimte voor verbetering.

Het Global Risk Report van het World Economic Forum uit 2019 ziet klimaatverandering als een van de grootste risico’s voor de komende periode. Al eerder, in 2010, had de World Business Council in haar Vision 2050 voor de meest relevante sectoren in kaart gebracht welke innovaties nodig zijn voor het Klimaatakkoord. In 2015 is in Parijs het klimaatakkoord getekend door 174 landen. Daarmee is als doel gesteld om op mondiaal niveau de klimaatopwarming te beperken tot maximaal 2 graden Celsius ten opzichte van het pre-industriële niveau. Het mondiale ambitieniveau komt ook terug in het binnen de Verenigde Naties afgesproken Sustainable Development Goal (SDG) nummer 13: Take urgent action to combat climate change and its impacts. Nederland heeft van alle Europese landen de op vier na hoogste uitstoot van broeikasgassen per inwoner. Er is dus dringend actie nodig.

Gezamenlijke actie

Bovengenoemde klimaatdoelen zijn alleen realiseerbaar via gezamenlijke actie van overheden en bedrijfsleven. Hoewel het effect op het klimaat niet bij elke organisatie even groot is, is er geen enkele organisatie die geen bijdrage kan leveren aan het behalen van SDG 13. Hier gaat het dan niet alleen om het directe effect dat organisaties – waaronder financiële instellingen – hebben op het klimaat, maar ook op het indirecte effect dat ze kunnen uitoefenen, bijvoorbeeld via hun dienstverlening en investeringen. Dit indirecte effect wordt dus pas verder in de keten zichtbaar. Voor de keuze van maatregelen waar het effect op het klimaat het grootst is, is daarom informatie over de hele waardeketen nodig, zowel managementinformatie als verantwoordingsinformatie.

Voor het meten van een CO2-footprint van een organisatie of een beleggingsportefeuille, is het van belang rekening te houden met zowel de directe als de indirecte emissies van organisaties, inclusief emissies door het gebruik van de geleverde producten of diensten van de organisaties. De grootste impact hoeft namelijk niet altijd bij de organisatie zelf te liggen, maar kan zich juist in de waardeketen bevinden.

Vaak grijpt men als excuus aan dat heldere indicatoren ontbreken. Voor broeikasgassen, dat als meest relevante indicator voor klimaat wordt gebruikt, is het Greenhouse Gas Protocol (GHG-Protocol) van de World Business Council for Sustainable Developement/World Resource Institute de meest gebruikte methodologie om emissies te berekenen. Het is toepasbaar op alle typen organisaties. Ook voor een assurance-opdracht vormt dit een goed uitgangspunt voor de externe accountant om zo de betrouwbaarheid van de uitgestoten hoeveelheid CO2-emissies vast te stellen. Bredere verslaggevingscriteria zoals die van het Global Reporting Initiative verwijzen in hun criteria naar dit protocol.

Additionele transparantie

Organisaties die jaarlijks hun CO2-emissie inzichtelijk maken, zijn ook in de gelegenheid om de voortgang ten opzichte van de doelstelling te monitoren. Men kan inzicht verkrijgen in waar maatregelen het grootste effect hebben om de uitgestoten hoeveelheid CO2 te beperken. Naast de werkelijke uitstoot kan men ook scenario’s berekenen voor toekomstige acties en hun effecten. Dergelijke inzichten geven het bestuur en/of het management van organisaties handvatten om bepaalde strategische (investerings)beslissingen te nemen.

De financiële sector in Nederland is actief om CO2- en impactmetingen te standaardiseren. Zo is in 2015 door twaalf Nederlandse financiële instellingen het Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF) opgericht. Deze financiële instellingen hebben met elkaar een carbon accounting methodologie opgesteld om de emissies in hun portfolio en financieringen te kunnen bepalen. Kwalitatief hoogwaardige klimaatinformatie is van belang voor besluitvorming door stakeholders, zoals investeerders, (toekomstige) werknemers, consumenten en afnemers. Deze informatie betreft strategie, governance, risicomanagement en prestaties. In het bestuursverslag leggen ondernemingen hierover verantwoording af. De Europese commissie heeft in 2014 al de Europese richtlijnen niet-financiële informatie gepubliceerd, die via Nederlandse wetgeving vanaf verslagjaar 2017 voor organisaties van openbaar belang met meer dan vijfhonderd werknemers additionele transparantie vereist op onder meer milieugebied. Omdat klimaatgerelateerde informatie steeds belangrijker wordt, zijn hiervoor in 2019 aanvullende aanbevelingen gepubliceerd. De bedoeling is om de transparantie niet alleen te verhogen, maar ook de structuur en daarmee de vergelijkbaarheid te verbeteren. Het Corporate Reporting Lab van de European Financial Advisory Group publiceert binnenkort good practices op het gebied van klimaatinformatie.

Langetermijndenken

Ook het Actieplan voor de financiering van duurzame groei, gepubliceerd door de Europese Commissie in maart 2018, is een stimulans voor meer transparantie op het gebied van klimaat. Het Actieplan heeft als doel kapitaal te alloceren naar duurzame investeringen, financiële risico’s die voortvloeien uit klimaatverandering en andere milieu- en sociale problemen beter te beheersen en transparantie en langetermijndenken bij financiële en economische activiteiten te bevorderen.

De EC-aanbevelingen integreren zoveel mogelijk de eerder gepubliceerde Task Force on Climate-related Financial Disclosures (TCFD) aanbevelingen van de Financial Stability Board van de G20. In juni 2017 heeft de TCFD aanbevelingen gepubliceerd om informatie te verstrekken over klimaatgerelateerde risico’s en kansen. De aanbevelingen zijn niet alleen van toepassing op financiële instellingen, maar ook op andere ondernemingen. De risico's van klimaatverandering voor de financiële prestaties van de onderneming worden geclassificeerd als fysieke risico's en risico’s met betrekking tot de benodigde transitie van het bedrijfsmodel, producten of diensten.

Onderzoek naar klimaatgerelateerde informatie in bestuursverslagen van AEX- en AMX- ondernemingen uit 2018 laat zien dat de meeste ondernemingen over de redelijk ‘traditionele’ onderwerpen van beleid, doelstellingen en indicatoren transparant zijn. De toelichting bij prestatie-informatie ontbreekt echter bij de helft van de ondernemingen. Voor de lezer is het dan onduidelijk waardoor verbeteringen of verslechteringen worden veroorzaakt. 

Informatie vrij operationeel

De in de bestuursverslagen opgenomen informatie is voor een deel van de ondernemingen nog vrij operationeel. Informatie over strategie en de lange termijnimpact van ondernemingen ontbreekt bij 32% respectievelijk 38% van de ondernemingen. De inbedding van klimaatrisico’s in algemeen risicomanagement ontbreekt bij ruim de helft van de ondernemingen. Ook de transparantie over remuneratie en klimaat scoort laag. 58% van de ondernemingen neemt geen informatie op over de koppeling tussen klimaat en remuneratie. Van de onderzochte onderwerpen is de informatie over scenario-analyse het minst aanwezig. Juist dit onderwerp zou investeerders helpen bij het nemen van hun beleggingsbeslissingen.

Opvallend is dat de relatief nieuwe onderwerpen als de SDG’s en klimaatinnovatie wel snel opgepakt zijn door ondernemingen. Als het bestuursverslag de actuele situatie weerspiegelt, dan lijkt dit te impliceren dat ondernemingen vooral aandacht hebben voor strategie, beleid en doelstellingen en prestaties, maar dat de echte inbedding van klimaat in de kernprocessen van de onderneming en het analyseren van prestaties nog achter blijven. Een sterk governanceproces gevoed door investeerders en andere stakeholders die zichtbaar relevante klimaatmaatregelen door ondernemingen ondersteunen, zou dit proces kunnen versnellen. Maar laten we van klimaat vooral geen kip-ei verhaal maken, maar lef tonen en de leiding nemen in de benodigde veranderingen. 

Samenvatting

Kwalitatief hoogwaardige klimaatinformatie is voor veel stakeholders van belang. In de bestuursverslagen van beursgenoteerde ondernemingen ontbreekt echter vaak informatie over strategie en langetermijnimpact. Het iindirecte effect dat organisaties hebben, wordt pas verder in de keten zichtbaar. Voor de keuze van maatregelen waar het effect op het klimaat het grootst is, is daarom informatie over de hele waardeketen nodig, zowel managementinformatie als verantwoordingsinformatie.

Over dit artikel

Door

Nancy Kamp-Roelands

Ernst & Young – The Netherlands Climate Change and Sustainability Services Associate Partner

Leader in integrated reporting. Passionate about sustainable business growth models aimed at an integrated approach to broader value creation. Married mom of two children. Likes yoga and tai chi.