3 minuten leestijd 15 mei 2019
Businessman businesswoman discussion outdoors

Hoe soft controls helpen risico’s in de pensioenbranche te beperken

Door

Steven Spiessens

EY Nederland Partner Assurance

Klantgericht. Pragmatisch. Heeft altijd oog voor de brede context waarin Pensioenfondsen opereren.

3 minuten leestijd 15 mei 2019
Related topics Vertrouwen Pensioenen

Wie praat over soft controls, praat over cultuur en gedrag. Een weerbarstig vraagstuk en tevens urgent thema binnen de pensioenbranche.

A

ls het gaat om schandalen in de financiële sector denkt de gemiddelde Nederlander waarschijnlijk niet als eerste aan de pensioenbranche. Dat is mooi, en het lijkt me van evident belang om dat zo te houden. Daarom is het belangrijk aandacht te besteden aan soft controls.

Risicofactoren

Vindt er bij bestuursorganen in de pensioenbranche structureel zelfevaluatie plaats en staan cultuur en gedrag standaard op de agenda? Indien ja: uitstekend. Indien nee: foute boel.

Net als elders kom je in de pensioenbranche voorbeelden van dominant leiderschap tegen waar onvoldoende countervailing power tegenover staat. Daarnaast loopt het kennisniveau in bestuursorganen soms enorm uiteen. In zo’n geval is het risico groot dat de meest deskundige bestuurder zijn zin doordrukt en de rest van het bestuur volgzaam instemt.

Ook zijn nog niet overal klokkenluidersregelingen opgetuigd. En in ondernemingspensioenfondsen moeten bestuursleden gelijkwaardig met elkaar omgaan, terwijl er buiten het fonds een hiërarchische gezagsverhouding bestaat.

In notulen van bestuursvergaderingen wordt nog lang niet altijd transparant gerapporteerd over de besluitvorming. Daar lees je dan bijvoorbeeld niets over alternatieven die zijn overwogen. Of op welke manier een genomen besluit precies in het belang van de deelnemers is. Ook dat zijn risicofactoren.

Persoonlijk falen

Herkent u zich in bovenstaande voorbeelden? Dan is het tijd voor actie. Maar ook als u zich er niet in herkent, vraagt u zich dan eens af hoe de cultuur in uw organisatie is.

Is er een open cultuur waarin medewerkers makkelijk communiceren over gemaakte fouten? Dan moeten er dus incidenten worden gerapporteerd, want die worden immers overal fouten gemaakt. Niet alleen in uw eigen organisatie, maar ook bij het grote aantal uitbestedingspartners dat in de pensioenbranche actief is. Bijvoorbeeld als het gaat om internationaal vermogensbeheer.

Denkt u dat medewerkers transparant rapporteren over faliekant mislukte transacties in een land waar een gesloten cultuur de norm is en het toegeven van fouten synoniem is aan persoonlijk falen?
Steven Spiessens
EY Nederland Partner Assurance

Iedereen is voor groen beleggen terwijl veel minder mensen gecharmeerd zijn van vermogensbeheer op basis van performance related fees. Want bij een succesvolle beleggingsstrategie kunnen die fees behoorlijk hoog oplopen en dat vinden veel mensen ethisch onverantwoord.

Maar dat beeld zou best weleens kunnen kantelen als de zekerheid van de nominale aanspraak op het spel staat. Dat is een dilemma om goed op het netvlies te hebben. Eens temeer omdat niet valt uit te sluiten dat meerdere pensioenfondsen de komende jaren gedwongen zullen zijn om kortingen door te voeren.

Wegkijken geen optie

Wegkijken is geen optie, dus we moeten met elkaar een constructieve discussie hebben over hoe we omgaan met soft controls.

Ik geef toe dat het vraagstuk rond soft controls weerbarstig is. Dat geldt ook voor mijzelf omdat ik een achtergrond als accountant heb. En dus gewend ben om behaalde resultaten te toetsen aan een harde norm, ingebed in een wettelijk kader.

Bij cultuur en gedrag gaat het om veel zachtere normen. Dat ervaren ook pensioenbestuurders en interne toezichthouders in toenemende mate. Het is belangrijk hier met elkaar invulling aan te geven.

Samenvatting

Bij cultuur en gedrag gaat het om veel zachtere normen. Dat zullen ook pensioenbestuurders en interne toezichthouders in toenemende mate gaan ervaren. Het is belangrijk hier met elkaar invulling aan te geven.

Over dit artikel

Door

Steven Spiessens

EY Nederland Partner Assurance

Klantgericht. Pragmatisch. Heeft altijd oog voor de brede context waarin Pensioenfondsen opereren.

Related topics Vertrouwen Pensioenen