11 minuten leestijd 8 juni 2022

De aandacht voor duurzaamheidsrapportages neemt sterk toe. Lees hier welke rol bestuurders, commissarissen en accountants hierbij hebben.

ey-article-duurzaamheidsrapportages

Duurzaamheidsverslaggeving: hoe borgt u de betrouwbaarheid van informatie?

Auteurs
Joeri Ooms

EY Nederland, Senior Manager Assurance, NL Public Policy Team

Auke de Bos

EY Nederland Partner Assurance

Teamplayer, Integer. Energiek. Draagt vanuit zijn bestuurlijke positie doorlopend bij aan de actieve rol die accountants in de maatschappij vervullen.

Anke Laan

EY Nederland Partner Climate Change & Sustainability Services, Financial Audit Services

Enthousiast. Empathisch. Gedreven. Verbindend. Gaat doelgericht te werk, wil graag samen uw onderneming een stap verder brengen.

11 minuten leestijd 8 juni 2022

De aandacht voor duurzaamheidsrapportages neemt sterk toe. Lees hier welke rol bestuurders, commissarissen en accountants hierbij hebben.

In het kort:
  • Op verschillende plaatsen wordt gewerkt aan duurzaamheidsverslaggeving en rapportageverplichtingen worden significant uitgebreid.
  • Bestuurders en commissarissen moeten zorgen voor voldoende kennis en expertise en ondernemingen moeten de duurzaamheidsstrategie geheel inbedden in de interne organisatie.
  • EY organiseert een serie Sustainability Café’s waaraan verschillende stakeholders deelnemen en waarin actuele ontwikkelingen gekoppeld worden aan verschillende duurzaamheidsthema’s.

Een sterk groeiend aantal ondernemingen erkent inmiddels dat duurzaam ondernemen de enige manier is om op lange termijn succesvol te blijven en waarde toe te voegen. Zij merken dat financiers, leveranciers, afnemers en werknemers steeds meer eisen gaan stellen op het gebied van duurzaamheid. Ook beleggers, toezichthouders en de samenleving als geheel vragen om steeds meer transparantie over duurzaamheidsinspanningen en de effecten daarvan. De Europese Unie heeft met haar Green Deal een grote stap voorwaarts gezet. Onderdeel van het actieplan dat daar achter zit is het versterken van duurzaamheidsverslaggeving door ondernemingen.

Daarom heeft de EU de Corporate Sustainability Reporting Directive (de CSRD) en daarbij horende (concept) rapportagestandaarden, de European Sustainability Reporting Standards (ESRS) gepubliceerd. Ook andere partijen, zoals de Amerikaanse SEC en de International Sustainability Standards Board van de IFRS Foundation komen met duurzaamheidsverslaggevingsstandaarden. Kortom, de aandacht voor duurzaamheidsrapportage is in korte tijd enorm toegenomen.

Het is belangrijk dat ondernemingen op korte termijn bepalen wat de veranderende focus voor hen gaat betekenen. Wat zijn de kansen en bedeigingen? Duidelijk is dat ondernemingen moeten gaan voldoen aan bepaalde klimaatdoelstellingen en dat zij anders mogelijk ‘out of business’ raken. Anderzijds liggen er ook mogelijkheden voor langetermijnwaardecreatie. Het is dus in elk geval zeer waarschijnlijk dat de strategie om aanpassing vraagt. Anders gezegd; de winkel verbouwen, terwijl deze open is.

In dit artikel gaan we verder in op de eisen die aan organisaties worden gesteld ten aanzien van hun informatieverschaffing en hoe zij zich daarop kunnen voorbereiden. Daarnaast bespreken we hoe de betrouwbaarheid van informatie geborgd kan worden en welke rol verschillende partijen hierin spelen. We gaan uit van de CSRD en situatie in de EU, maar onze visie is in algemene zin ook zeker daarbuiten toepasbaar.

Wat houdt de CSRD-richtlijn precies in?

De CSRD vervangt naar verwachting vanaf 2024 de bestaande richtlijn voor niet-financiële rapportage voor grote beursgenoteerde ondernemingen - de Non-Financial Reporting Directive (NFRD). De CSRD verplicht vanaf 2025 alle grote EU-ondernemingen tot duurzaamheidsverslaglegging volgens nieuwe standaarden. Ondernemingen moeten bovendien hun duurzaamheidsinformatie van limited assurance laten voorzien en op termijn zelfs van reasonable assurance. Deze verplichtingen gaan in de toekomst ook gelden voor small & medium-sized enterprises (SME’s). Ook het voldoen aan de EU Taxonomy-eisen vormt een integraal onderdeel van het voldoen aan de CSRD-eisen. Grote beursgenoteerde ondernemingen hebben met ingang van boekjaar 2021 al ervaring opgedaan met de EU Taxonomy, door het beoordelen van -en rapporteren over- de Taxonomy eligibility  van bepaalde van hun activiteiten.

Wat is de impact van de CSRD?

De CSRD heeft verstrekkende gevolgen voor de toekomstige verslaggeving over duurzaamheid. Het zal er toe leiden dat ondernemingen (veel) meer ESG-gerelateerde informatie bekend moeten maken. Deze informatie omvat bijvoorbeeld het bedrijfsmodel en de strategie, doelstellingen en voortgang daarop, het beleid, de governance en de primaire risico’s. Ook omvat het KPI’s gerelateerd aan het voorgaande. Daarnaast gaat het om zowel de korte, middellange als lange termijn en niet enkel om de onderneming zelf, maar ook nog eens om haar waardeketen. En dat dus allemaal vanuit het perspectief van duurzaamheid. Welke duurzaamheidsrisico’s spelen in de sector waarin de onderneming actief is en welke strategie zet zij daar tegenover? Op welke manier heeft de onderneming te maken met klimaatverandering? Zijn producten wellicht milieuonvriendelijk of raken belangrijke grondstoffen schaarser? Welke concrete plannen heeft de onderneming om bij te dragen aan de klimaattransitie zoals afgesproken in het Parijsakkoord?
Het is een behoorlijke opgave, maar hierdoor krijgen investeerders en andere belanghebbenden veel meer (gestandaardiseerde) informatie en kunnen zij deze beter beoordelen dan voorheen.

Hoe kunnen ondernemingen zich voorbereiden?

Het is belangrijk dat ondernemingen snel starten met de voorbereiding. Dat begint bij zorgen voor voldoende kennis van de eerder genoemde (draft) European Sustainability Reporting Standards en daarmee van de ESG-metrics die zij moeten gaan rapporteren. De gaps tussen de huidige verslaggeving en de nieuwe vereisten dienen te worden geïdentificeerd en vervolgens te worden gedicht.

Ondernemingen die weinig of geen ervaring hebben met duurzaamheidsrapportage, doen er verstandig aan om te bepalen hoe ze duurzaamheidsinformatie gaan identificeren en verzamelen, hoe ze duurzaamheidsrisico’s identificeren en beheersen en welke doelen ze gaan stellen. Dit vereist het vertalen van de duurzaamheidsstrategie naar de interne organisatie, naar data-verzameling (zowel het beleid, de bijbehorende KPI’s als de benodigde processen en interne beheersing) en naar de uiteindelijke rapportage in het jaarverslag.

Ook van ondernemingen die al wel meer ervaring hebben, vraagt het opschaling. En laten we vooral niet vergeten dat het er uiteindelijk om gaat dat ondernemingen daadwerkelijk verduurzamen – daarover rapporteren wordt dan een min of meer logisch gevolg.

Hoe borg je de betrouwbaarheid van deze informatie?

De CSRD beoogt een toename van de transparantie op het gebied van de duurzaamheid en zorgt voor een grotere vergelijkbaarheid van gerapporteerde duurzaamheidsinformatie. De gedachte van de EU is dat het toevoegen van assurance door een accountant of andere gekwalificeerde partij leidt tot een grotere betrouwbaarheid van de informatie. Dat is belangrijk voor het inzicht van stakeholders en voor de kwaliteit van de beslissingen die zij nemen op basis van de informatie. Wij sluiten ons bij deze insteek aan. Wij zijn ervan overtuigd dat assurance op duurzaamheidsrapportages noodzakelijk is voor een groenere toekomst. Daarom maken wij ons sterk voor dit onderwerp.

Dit betekent wel dat er hoge eisen voor de kwaliteit van de gerapporteerde informatie gelden. Zoals hierboven aangegeven dienen dan ook verslaggevingsprocessen voor niet-financiele informatie te worden ingeregeld en te worden geprofessionaliseerd. Pas nadat dit goed op orde is, kan assurance worden gevraagd. Dat betekent ook dat ondernemingen ervoor zorgen dat ze voldoende kennis en expertise in huis hebben of halen, voldoende resources beschikbaar hebben of maken (inclusief de juiste technologie) en duidelijk verantwoordelijkheden beleggen, op voldoende hoog niveau. Een good practice die we waarnemen is het aanstellen van een Chief Sustainability Officer, die op strategisch vlak een belangrijke rol speelt. Daar blijft het niet bij. Het gaat ook om de juiste governance die er omheen staat en om een cultuur die het registreren en rapporteren van niet-financiële informatie en de integratie daarvan met financiële informatie faciliteert.

Wat is de rol van accountants?

Op grond van de voorgestelde richtlijn zal een onderneming limited assurance moeten verkrijgen bij de gerapporteerde duurzaamheidsinformatie. Op termijn wordt dit reasonable assurance. Wij zien de accountant bij uitstek als geschikte partij om deze assurance te verschaffen. Assurance van een andere onafhankelijke dienstverlener, mits voldoende gekwalificeerd, is uiteraard ook een optie. Laten we ondernemingen daarin vooral keuzevrijheid bieden.

Het daadwerkelijk verkrijgen van assurance is echter nog relatief ver weg. Accountants kunnen ook eerder al bijdragen en daarin zelfs een leidende rol pakken. Dat kan op verschillende manieren.

Als accountantsorganisatie hebben wij allereerst expertise in huis die we inzetten voor het ontwikkelen van eenduidige en consistente verslaggevingsstandaarden, onder andere door eerder dit jaar een bijdrage te leveren aan de totstandkoming van de ESRS.

Ook kunnen accountants hun klanten op dit moment al helpen. Zij beschikken over goede expertise met betrekking tot verslaggevingsprocessen en interne beheersing. Zij kunnen ondernemingen stimuleren zich goed voor te bereiden en stappen vooruit te zetten en vast wijzen op eventuele nog bestaande tekortkomingen. Zij kunnen de maatschappelijke verwachtingen overbrengen, ook met betrekking tot de huidige verslaggeving en waar relevant kunnen zij over duurzaamheid rapporteren, bijvoorbeeld in hun controleverklaring. Als assurance experts kunnen zij bij hun klanten dus vinger aan de pols houden en hun natuurlijke adviesfunctie in brede zin vervullen. Dit vraagt van accountants wel dat zij (tijdig) hun kennis uitbreiden en sustainability reporting onderdeel maken van hun mindset en skillset en op die manier hun instrumentarium vernieuwen.

Accountantsorganisaties hebben in brede zin de nodige specifieke expertise op duurzaamheid in huis. Daar waar dat geen problemen geeft qua onafhankelijkheid kunnen zij ondernemingen dus ook adviseren over duurzaamheid en duurzaamheidsrapportage. Onze afdeling Climate Change and Sustainability Services (CCaSS) zet zich daar ook al geruime tijd voor in. EY ondersteunt organisaties vanaf duurzaamheidsstrategie tot aan de uiteindelijke rapportage, inclusief de voorbereiding op de CSRD en de EU Taxonomy. Wij zetten ook zo onze kennis en ervaring in om ervoor te zorgen dat organisaties hun stakeholders optimaal kunnen informeren.

Wat is de rol van bestuurders en commissarissen?

Verslaggeving start bij ondernemingen zelf. Zij horen ownership te nemen van het onderwerp duurzaamheid en van hun rapportage. Niet enkel omdat het verplicht is, maar juist ook omdat hiermee ingespeeld kan worden op de behoeften van stakeholders. In het voorgaande hebben we reeds weergegeven hoe ondernemingen zich kunnen voorbereiden.

Een belangrijke rol binnen de onderneming is weggelegd voor de raad van commissarissen (RvC). Ook commissarissen hebben om te beginnen voldoende kennis nodig over ESG-gerelateerde kansen en risico’s en de nieuwe vereisten. Binnen de raad van commisarissen moet ook een duidelijke taakverdeling bestaan qua toezicht op duurzaamheid(srapportage). Een good practice die wij daarvoor waarnemen is het oprichten van een aparte ESG-committee binnen de RvC.

De voorgestelde verslaggevingsstandaarden erkennen eveneens het belang van goede governance. European Sustainability Reporting Standard 3 bevat specifieke toelichtingsvereisten ten aanzien van de governanceorganen, onder meer over de rollen en verantwoordelijkheden, hoe governanceorganen worden geïnformeerd door de organisatie en welke zaken zij hebben aangekaart bij de ondernemingsleiding. Bovendien moet worden toegelicht hoe de duurzaamheidsstrategie is ingebed in de beoordeling en beloning van het goveranceorgaan zelf en de senior executives. Ook daar is een belangrijke rol weggelegd voor de raad van commissarissen.

Net als accountants hebben commissarissen een aanjagende en monitorende rol. Het is belangrijk dat beide partijen hier een team vormen.

Samen vooruit

Het is duidelijk dat we ons midden in een transitie bevinden. Dat brengt risico’s met zich mee, maar het biedt vooral ook kansen. Om die kansen te benutten en risico’s af te dekken is het belangrijk dat alle betrokken partijen hun verantwoordelijkheid nemen. Het is wezenlijk om daarover met elkaar in gesprek te gaan en te blijven en onze visies steeds verder in te vullen en bij te schaven. Door het delen van ervaringen en het belichten en bespreken van verschillende perspectieven ontwikkelen we gaandeweg steeds meer inzichten. Die zullen ons in staat stellen gezamenlijk de juiste koers te varen.

Het is ook evident dat er dilemma’s zijn en dat pasklare antwoorden veelal ontbreken. Want hoe ver reikt eenieders verantwoordelijkheid? En zijn we wel daadwerkelijk in staat op korte termijn voldoende expertise op te doen en kwaliteit te leveren? Er zullen fouten worden gemaakt en zaken misgaan en er bestaan onzekerheden en afhankelijkheden, bijvoorbeeld vanuit de geopolitiek of andere ontwikkelingen zoals digitalisering en de energietransitie.

De voornaamste vraag is nu, hoe gaan we daar mee om?

Wij vinden het belangrijk dat het debat hierover proactief wordt gevoerd en zwengelen de discussie dan ook graag aan. Tijdens onze EY Sustainability Café’s spreken we in rondetafelgesprekken door over duurzaamheid. Aan ieder rondetafelgesprek nemen verschillende stakeholders deel die het thema benaderen vanuit hun diverse perspectieven. We koppelen actuele ontwikkelingen aan diverse duurzaamheidsthema’s, zoals klimaatverandering en biodiversiteit. Ook bespreken wij de impact van duurzaamheid op strategie, governance en finance.

Wat doet EY zelf op het gebied van ESG?

EY heeft de ambitie om langetermijnwaarde te creëren voor cliënten, werknemers en de maatschappij. EY Nederland onderschrijft volmondig de uitspraken van onze Global Chairman & CEO Carmine Di Sibio: “Organisaties die in staat zijn meer te doen dan strikt nodig is, moeten dat zeker niet nalaten.”

Voor onze eigen organisatie hebben wij op global niveau een ambitieus doel gesteld waarmee we goed op schema liggen: een net zero uitstoot van CO2 in het jaar 2025.

Wij bieden onze mensen een gezonde, inspirerende en uitdagende werkomgeving, waarbij we aandacht hebben voor diversiteit en inclusiviteit. die is bekrachtigd in een D&I statement.

Voor meer informatie over hoe wij omgaan met ESG en welke initiatieven wij ontplooien, verwijzen we naar ons geïntegreerde jaarverslag.

Tradewatch issue image

EY Sustainability. Duurzaamheid, hard gemaakt

EY helpt bedrijven de omslag te maken naar een duurzame toekomst, met inzicht in impact en advies over strategie en transformatie.

Less meer

Samenvatting

De aandacht voor duurzaamheidsrapportage is in korte tijd enorm toegenomen. De EU, de ISSB en de VS werken aan nieuwe standaarden, die leiden tot significant meer ESG-gerelateerde informatieverstrekking. Het is belangrijk dat bestuurders en commissarissen zich hierop goed en tijdig voorbereiden. Dat begint bij zorgen voor voldoende kennis en expertise, maar omvat ook het vertalen van de duurzaamheidsstrategie naar de interne organisatie, naar data-verzameling en naar de uiteindelijke rapportage in het jaarverslag. Ook accountants kunnen een leidende rol pakken, via kennisdeling en ‘een vinger aan de pols’ bij hun klanten. Het is wezenlijk met elkaar in dialoog te blijven en EY zwengelt de discussie graag aan in haar Sustainability Café’s.

Over dit artikel

Auteurs
Joeri Ooms

EY Nederland, Senior Manager Assurance, NL Public Policy Team

Auke de Bos

EY Nederland Partner Assurance

Teamplayer, Integer. Energiek. Draagt vanuit zijn bestuurlijke positie doorlopend bij aan de actieve rol die accountants in de maatschappij vervullen.

Anke Laan

EY Nederland Partner Climate Change & Sustainability Services, Financial Audit Services

Enthousiast. Empathisch. Gedreven. Verbindend. Gaat doelgericht te werk, wil graag samen uw onderneming een stap verder brengen.