Projekt ustawy o jawności życia publicznego

  • Podziel się

12 grudnia, po konsultacjach społecznych, została opublikowana trzecia wersja projektu ustawy o jawności życia publicznego.

Zgodnie z zaproponowanymi zapisami, w przypadku przedstawienia zarzutu popełnienia przestępstwa związanego z korupcją osobie, która działała w imieniu lub na rzecz przedsiębiorcy, CBA rozpocznie w przedsiębiorstwie kontrolę programu antykorupcyjnego. Za brak, pozorność lub nieskuteczność systemów antykorupcyjnych, przedsiębiorcy grozi kara pieniężna do 10 mln zł i zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne przez 5 lat.

Ustawa wymaga skutecznego wdrożenia i utrzymywania co najmniej następujących elementów programu antykorupcyjnego:

  • Kodeks etyki - podpisany przez każdego pracownika, współpracownika i inny podmiot gospodarczy działający na rzecz przedsiębiorcy
  • Klauzule antykorupcyjne - umieszczanie w umowach klauzul, stanowiących iż żadna część wynagrodzenia z tytułu wykonania umowy nie zostanie przeznaczona na pokrycie kosztów udzielania korzyści majątkowych i osobistych
  • Procedury i wytyczne dotyczące otrzymywanych prezentów
  • Szkolenia - zapoznawanie osób zatrudnianych przez przedsiębiorcę z zasadami odpowiedzialności karnej za przestępstwa korupcyjne
  • Whistleblowing - opracowanie procedur informowania właściwych organów przedsiębiorcy o propozycjach korupcyjnych
  • Dochodzenia wewnętrzne - opracowanie wewnętrznych procedur postępowania w sprawie zgłoszenia nieprawidłowości.
  • Niedopuszczanie do tworzenia „funduszy korupcyjnych” - niedopuszczanie do tworzenia mechanizmów służących finansowaniu kosztów, udzielania korzyści majątkowych i osobistych, w tym z wykorzystaniem majątku przedsiębiorstwa
  • Niepodejmowanie decyzji w oparciu o działania korupcyjne

Sygnalista w polskim porządku prawnym

Ustawa wprowadza po raz pierwszy do polskiego porządku prawnego pojęcie sygnalisty, definiując ją jako osobę fizyczną lub przedsiębiorcę, których współpraca z wymiarem sprawiedliwości polegająca na zgłoszeniu informacji o możliwości popełnienia przestępstwa przez podmiot, z którym jest związana umową o pracę, stosunkiem służbowym lub innym stosunkiem umownym może niekorzystnie wpłynąć na jej sytuację życiową, zawodową, materialną i której prokurator przyznał status sygnalisty.

Zwolnienie sygnalisty bez zgody prokuratora wiąże się z koniecznością wypłacenia odszkodowanie od strony rozwiązującej umowę o pracę w wysokości dwukrotności wynagrodzenia rocznego pobieranego przez sygnalistę na ostatnio zajmowanym stanowisku lub od strony rozwiązującej umowę w wysokości całkowitej kwoty płatności należnej sygnaliście określonej w treści tej umowy i niezapłaconej do dnia rozwiązania umowy.

Ograniczenia w zatrudnianiu urzędników

Zgodnie z projektem ustawy spółka nie będzie mogła zatrudnić lub zlecać pracy urzędnikowi lub funkcjonariuszowi przed upływem trzech lat od zaprzestania zajmowania przez taką osobę stanowiska lub pełnienia funkcji, jeżeli: brała udział w wydaniu rozstrzygnięć w sprawach indywidualnych dotyczących bezpośrednio tego przedsiębiorcy, wydawaniu wyroków, decyzji administracyjnych, jeżeli brała udział w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, zawieraniu umów dotyczących robót, dostaw, usług lub innych umów cywilnoprawnych albo kierowała jednostką lub komórką organizacyjną, w której takie rozstrzygnięcie zapadło.
 
Zakazu nie stosuje się, jeżeli rozstrzygnięcie, decyzja, wyrok zostały wydane więcej niż 4 lata przed zaprzestaniem zajmowania stanowiska lub pełnienia funkcji lub realizacja umowy, zakończyła się więcej niż 4 lata przed zaprzestaniem zajmowania stanowiska lub pełnienia funkcji. Przedsiębiorca, który zatrudni taką osobę podlega karze pieniężnej do 0,5 mln zł.

Zgodnie z najnowszym projektem ustawy, ma ona wejść w życie 1 marca 2018 roku a firmy będą miały 6 miesięcy na wdrożenie lub dostosowanie swoich procedur antykorupcyjnych.