3 min. czytania 14 maj 2020
EY - Klimat

Nowy klimat, także w Ryzyku

Autor

EY Polska

Firma doradcza. Audyt, doradztwo podatkowe, doradztwo biznesowe, doradztwo transakcyjne.

Firma EY jest światowym liderem rynku usług profesjonalnych obejmujących usługi audytorskie, doradztwo podatkowe, doradztwo biznesowe i doradztwo transakcyjne.

3 min. czytania 14 maj 2020
Powiązane tematy Biuletyn Ryzyka

Zmiany klimatu są dziś identyfikowane jako czynnik stwarzający zagrożenie dla stabilności systemu finansowego oraz rentowności pojedynczych instytucji finansowych.

W
zrost liczby skrajnych zdarzeń atmosferycznych w coraz wyższym stopniu wpływa na procesy gospodarcze, w wyniku czego zarządzanie ryzykiem klimatu wskazywane jest jako jedno z głównych wyzwań stojących przed sektorem finansowym. Wzrost świadomości i presji ze strony opinii publicznej oraz intensyfikacja prac po stronie regulatorów sprawiają, że już wkrótce kwestie klimatyczne na stałe zagoszczą na agendzie banków.

Rozwój inicjatyw regulacyjnych

Obecnie działania podejmowane przez instytucje finansowe w obszarze ryzyka klimatu mają głównie charakter dobrowolny - w najbliższym czasie ulegnie to jednak istotnej zmianie. Publikując w grudniu plan działań w zakresie zrównoważonych finansów na lata 2020-2025, EBA wezwała jednocześnie do podjęcia jak najwcześniejszych działań w następujących obszarach:

  • strategii i zarządzaniu ryzykiem – uwzględnienie ESG (Environment – Social – Governance) w strategii biznesowej i zarządzaniu ryzykiem, włączenie do biznesplanów, ram kontroli wewnętrznej oraz procesów decyzyjnych (w przypadku ryzyka kredytowego, wymogi te zostały już odzwierciedlone w wytycznych dotyczących loan origination),
  • kluczowych miarach i ujawnieniach – ujawnianie informacji dotyczących ESG, m.in. w ramach NFRD (Non-Financial Reporting Directive) oraz inicjatywy TCFD (The Task Force on Climate-Related Financial Disclosures), opracowanie prostych miar zapewniających przejrzystość sposobu w jaki ryzyko klimatu uwzględnione jest w strategii, procesach decyzyjnych oraz systemie zarządzania ryzykiem,
  • stress-testach oraz analizach scenariuszowych – w oparciu o scenariusze zmian klimatu przeprowadzenie analizy umożliwiającej zrozumienie skali wpływu tych zmian na poszczególne ekspozycje oraz dokonywanie analizy wrażliwości na ryzyko klimatyczne w ramach procedur identyfikacji i oceny ryzyka.

Z inicjatywą wychodzą również regulatorzy krajowi. Bank of England nałożył na brytyjskie banki obowiązek przeprowadzania cyklicznych stress-testów związanych z wpływem zmian klimatu na ryzyko finansowe. Rezultaty pierwszej analizy zostaną opublikowane na początku 2022 roku. Bank Centralny Holandii oczekuje uwzględnienia kwestii klimatu w systemach zarządzania ryzykiem lokalnych banków oraz oceny jego wpływu na sprawozdania finansowe. ESG znajduje się również na liście priorytetów UKNF w obszarze przeglądu i aktualizacji Solvency II.

Wzrost świadomości rynku

Pośród 10 najważniejszych rodzajów ryzyka zidentyfikowanych podczas zakończonego niedawno Światowego Forum Gospodarczego znalazło się aż 5 zagrożeń związanych ze zmianami klimatu (oznaczono zielonym kolorem na poniższym wykresie).

Wykres 1. Mapa najistotniejszych rodzajów ryzyka opracowana przez World Economic Forum (2020).

Ostatnie badanie EY i IIF1 wskazuje na istotny wzrost świadomości również po stronie instytucji finansowych. Globalnie ponad połowa banków postrzega zmiany klimatyczne jako kluczowe ryzyko w ciągu najbliższych 5 lat – o 15 p.p. więcej niż rok wcześniej. Jednocześnie zaledwie jedna trzecia banków skwantyfikowała wpływ ryzyka klimatu na ekspozycje kredytowe, a jedna czwarta uwzględniła je w analizach scenariuszowych na potrzeby stress testów.

Pomimo intensyfikacji działań nad uwzględnianiem zmian klimatu w systemach zarządzania ryzykiem, prace znajdują się ciągle na wczesnym etapie. Do głównych barier zaliczyć można brak ogólnie przyjętych metodyk i narzędzi do pomiaru, ograniczony dostęp do danych rynkowych oraz silne zróżnicowanie wpływu ryzyka klimatu na poszczególne instytucje, zarówno jeżeli chodzi o jego siłę, jak i sposób materializacji.

Pomiar ryzyka klimatu

Ryzyko klimatu można podzielić na dwa rodzaje:

  • ryzyko fizyczne - związane z oddziaływaniem zmian klimatycznych oraz skrajnych zdarzeń pogodowych prowadzących m.in. do uszkodzeń infrastruktury, zniszczeń plonów, zaburzeń w łańcuchu dostaw,
  • ryzyko przejścia - wynikające z konieczności dostosowania się gospodarki do zmian klimatu, w szczególności wykorzystywania rozwiązań niskoemisyjnych. Ryzyko to może materializować się m.in. poprzez konieczność dostosowania do nowych regulacji i zmian technologicznych, ale również ryzyko rynkowe wynikające z zaburzenia obecnej struktury popytu i podaży energii elektrycznej, surowców naturalnych, produktów i świadczonych usług.

Zmiany klimatu są elementem wpływającym na tradycyjne rodzaje ryzyka analizowane poprzez instytucje finansowe, w szczególności na ryzyko kredytowe oraz rynkowe. W poniższej tabeli przedstawiono przykładowe interakcje pomiędzy ryzykiem klimatu a tradycyjnymi rodzajami ryzyka analizowanymi w instytucjach finansowych.

Tabela 1. Wybrane przykłady mechanizmów, poprzez które klimat oddziałuje na tradycyjne rodzaje ryzyka.

Rodzaj Product Ryzyko przejścia
Ryzyko kredytowe Spadek wartości zabezpieczeń (nieruchomości) wynikający z wzrostu częstotliwości i skali występowania powodzi Nowe regulacje, technologie oraz zmiana nastawienia konsumentów prowadzą do konieczności transformacji poszczególnych sektorów, w wyniku czego wzrasta prawdopodobieństwo defaultu np. aktywa wysokoemisyjne.
Ryzyko rynkowe Skrajne zdarzenia pogodowe prowadzą do zniszczenia plonów na dużą skalę, skutkując zwiększeniem zmienności cen towarów. Transformacja poszczególnych sektorów skutkują powstawaniem osieroconych aktywów, prowadząc do przeceny wartości nierentownych przedsiębiorstw i wzrostu zmienności cen akcji.
Inne rodzaje ryzyka Wzrost częstotliwości skrajnych zdarzeń pogodowych powoduje wyższe straty operacyjne wynikające z uszkodzeń infrastruktury. Presja wywierana na instytucje finansowe celem wycofywania się z określonych rodzajów działalności prowadzi do ograniczenia liczby podmiotów zdolnych do finansowania niektórych rodzajów inwestycji. W rezultacie wzrasta ryzyko koncentracji w przypadku np. niewypłacalności spółek z danego sektora.

Jako najistotniejszy skutek oddziaływania klimatu na instytucje finansowe, ponad połowa banków wskazuje zwiększenie częstotliwości defaultów i wzrost ryzyka kredytowego. Wraz z rozwojem narzędzi do kwantyfikacji ryzyka klimatu, może okazać się że ich wpływ jest na tyle istotny, by uwzględnić je w obszarach takich jak MSSF 9 (ocena forward looking, analiza scenariuszowa), wycena aktywów, modele scoringowe, ICAAP / ILAAP i IRB (uwzględnienie jako zmiennej objaśniającej w modelach parametrów kredytowych), polityka cenowa.

Jak zbudować wartość dla akcjonariuszy

Z badań EY2 wynika, że sposób w jaki firmy adresują kwestie ESG należy do najważniejszych tematów wskazywanych przez inwestorów, a 48% z nich wskazuje zmiany klimatu pośród 3 kluczowych rodzajów ryzyka w ciągu najbliższych 3-5 lat. Jednocześnie 85% z nich jako największą przeszkodę do oszacowania ryzyka ESG wskazuje na brak wystandaryzowanych ujawnień oraz ograniczone możliwości wykorzystania prezentowanych miar na potrzeby dodatkowych analiz i benchmarkingu. Pomimo wielu trudności związanych z implementacją podejść do zarządzania ryzykiem zmian klimatycznych w strategiach instytucji finansowych wskazać można szereg korzyści z perspektywy budowania wartości dla akcjonariuszy, m.in. korzyści reputacyjne i budowanie nowych strumieni przychodu (np. zielone obligacje, derywaty pogodowe, instrumenty indeksowane do wskaźników ESG).

  1. Global Risk Survey (2019).
  2. What investors expect from the 2020 proxy season (2020).

Podsumowanie

Uwzględnienie ryzyka klimatu w strategii ESG oraz w systemie zarządzania ryzykiem wymaga zrozumienia zarówno mechanizmów oddziaływania na wyniki finansowe instytucji finansowych oraz opracowania odpowiednich narzędzi do ich kwantyfikacji, niezbędnych w efektywnym zarządzaniu ryzykiem. Jak pokazują dotychczasowe doświadczenia, ich wdrożenie jest złożonym i czasochłonnym procesem, jednakże w dłuższej perspektywie nieuniknionym do spełnienia wymogów regulacyjnych.

Bezpośrednio na maila

Bądź na bieżąco i subskrybuj newsletter EY

Subskrybuj

Kontakt

Chcesz dowiedzieć się więcej?

Skontaktuj się z nami.

Informacje

Autor

EY Polska

Firma doradcza. Audyt, doradztwo podatkowe, doradztwo biznesowe, doradztwo transakcyjne.

Firma EY jest światowym liderem rynku usług profesjonalnych obejmujących usługi audytorskie, doradztwo podatkowe, doradztwo biznesowe i doradztwo transakcyjne.

Related topics Biuletyn Ryzyka