Μηχανισμός Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (ΜΣΠΑ) –
Πρόσφατες εξελίξεις 

Στις 31 Δεκεμβρίου 2025 δημοσιεύθηκε από τη Διεύθυνση Τελωνειακών Διαδικασιών της ΑΑΔΕ η Εγκύκλιος 2110/2025 για την παροχή οδηγιών σε σχέση με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/956 για το Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (ΜΣΠΑ) ενόψει της οριστικής φάσης εφαρμογής του από 01.01.2026.

Η έκδοση της Εγκυκλίου συμπίπτει χρονικά και με την ανακοίνωση, στις 17 Δεκεμβρίου 2025, δέσμης προτεινόμενων αλλαγών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που αποσκοπούν στην περαιτέρω ενίσχυση και εξέλιξη του ΜΣΠΑ. Ειδικότερα: 

1. Ε. 2110/2025

Πεδίο εφαρμογής Κανονισμού

Αφορά εμπορεύματα καταγωγής Τρίτων-Χωρών (ΤΧ), που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα Ι του Κανονισμού (τσιμέντο, σίδηρος και χάλυβας, αλουμίνιο, λιπάσματα, ηλεκτρική ενέργεια και υδρογόνο), όταν τα εν λόγω εμπορεύματα ή μεταποιημένα προϊόντα αυτών, που προκύπτουν από το καθεστώς της τελειοποίησης προς επανεξαγωγή, εισάγονται στο τελωνειακό έδαφος της ΕΕ (συμπεριλαμβανομένης και της μεταφοράς τους σε τεχνητό νησί, σταθερή ή πλωτή δομή στην υφαλοκρηπίδα ή στην ΑΟΖ Κράτους-Μέλους, που βρίσκεται σε άμεση γειτνίαση με το τελωνειακό έδαφος της ΕΕ).

«Κατώφλι» απαλλαγής

Προβλέπεται απαλλαγή από τις υποχρεώσεις του ΜΣΠΑ, εφόσον η συνολική καθαρή μάζα των εισαγόμενων καλυπτόμενων αγαθών δεν υπερβαίνει σωρευτικά τους 50 τόνους ανά ημερολογιακό έτος (εξαιρουμένων της ηλεκτρικής ενέργειας και του υδρογόνου).

Σε περίπτωση υπέρβασης του ανωτέρω ορίου:

• Ο εισαγωγέας ή ο Αδειοδοτημένος Διασαφιστής ΜΣΠΑ υπέχει το σύνολο των υποχρεώσεων του Κανονισμού ΜΣΠΑ για τις εκπομπές των εισαγόμενων εμπορευμάτων.
• Εάν ο εισαγωγέας δεν διαθέτει την ιδιότητα Αδειοδοτημένου Διασαφιστή ΜΣΠΑ, η αρμόδια Αρχή εκδίδει σχετική απόφαση, ενημερώνοντάς τον για την υποχρέωση απόκτησής της πριν τη διενέργεια περαιτέρω εισαγωγών.
• Αδειοδοτημένος Διασαφιστής ΜΣΠΑ & έμμεση τελωνειακή αντιπροσώπευση
• Από 01.01.2026, η εισαγωγή καλυπτόμενων αγαθών επιτρέπεται αποκλειστικά σε Αδειοδοτημένους Διασαφιστές ΜΣΠΑ. Η χορηγούμενη άδεια είναι ενιαία για εισαγωγές σε όλα τα Κράτη-Μέλη.
• Εισαγωγείς ή έμμεσοι τελωνειακοί αντιπρόσωποι, που έχουν υποβάλει αίτηση για τη σχετική άδεια, δύνανται, έως τις 31.03.2026, να συνεχίσουν προσωρινά τις εισαγωγές καλυπτόμενων αγαθών μέχρι την έκδοση απόφασης επί της αίτησής τους. Μετά τις 31.03.2026, η εισαγωγή σχετικών αγαθών δε θα επιτρέπεται χωρίς σχετική άδεια.
• Ο έμμεσος τελωνειακός αντιπρόσωπος μπορεί να ενεργεί ως Αδειοδοτημένος Διασαφιστής ΜΣΠΑ, εφόσον οριστεί από τον εισαγωγέα και λάβει τη σχετική άδεια, αναλαμβάνοντας πλήρως τις αντίστοιχες υποχρεώσεις συμμόρφωσης.

Μητρώο ΜΣΠΑ

• Το Μητρώο ΜΣΠΑ (“CBAM Registry”) αποτελεί την ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΕΕ, στην οποία θα υποβάλλονται οι Δηλώσεις ΜΣΠΑ κατά την οριστική φάση και θα καταχωρίζονται τα κρίσιμα δεδομένα για τη λειτουργία του ΜΣΠΑ (ενδεικτικά: αιτήσεις και άδειες Διασαφιστών ΜΣΠΑ, εισαγωγές καλυπτόμενων αγαθών και εκθέσεις εκπομπών).
• Το Μητρώο παρέχει σε πραγματικό χρόνο πρόσβαση και δυνατότητα ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, των αρμόδιων αρχών, των Αδειοδοτημένων Διασαφιστών ΜΣΠΑ και λοιπών εμπλεκόμενων φορέων, ενώ διαλειτουργεί με βασικά ενωσιακά τελωνειακά συστήματα (UUM&DS, EORI, SURV3, TARIC).

Δηλώσεις ΜΣΠΑ

• Η υποβολή τους είναι ετήσια και οφείλει να πραγματοποιείται από τον Αδειοδοτημένο Διασαφιστή ΜΣΠΑ για το προηγούμενο ημερολογιακό έτος (έως τις 30 Σεπτεμβρίου του επόμενου έτους η υποβολή τους).
• Ο Αδειοδοτημένος Διασαφιστής ΜΣΠΑ παραμένει υπεύθυνος για την ακρίβεια της Δήλωσης ΜΣΠΑ, ακόμη και όταν η υποβολή της έχει ανατεθεί σε τρίτο πρόσωπο.

2. Τελευταίες Εξελίξεις 

• Στις 17.12.2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την έκδοση Κανονισμού για την τροποποίηση του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/956 για το ΜΣΜΠΑ, επεκτείνοντας το πεδίο εφαρμογής του σε «κατάντη» (“downstream”) προϊόντα υψηλής περιεκτικότητας σε χάλυβα και αλουμίνιο (π.χ., μηχανήματα, εξαρτήματα, βιομηχανικός εξοπλισμός), και ενισχύοντας τις απαιτήσεις υποβολής Δηλώσεων ΜΣΠΑ για καλύτερη ιχνηλασιμότητα των καλυπτόμενων προϊόντων και αποτροπή καταστρατηγήσεων.
• Εφόσον οι προτεινόμενες αλλαγές υιοθετηθούν, αναμένεται να τεθούν σε εφαρμογή από 01.01.2028.
• Παράλληλα, την ίδια ημερομηνία, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την έκδοση ξεχωριστού Κανονισμού για τη σύσταση Προσωρινού Ταμείου Απαλλαγής από τις εκπομπές άνθρακα (“Temporary Decarbonisation Fund”). Το Ταμείο αποσκοπεί στην παροχή προσωρινής οικονομικής στήριξης (για τα έτη παραγωγής 2026–2027) σε παραγωγούς αγαθών με αυξημένο κίνδυνο διαρροής άνθρακα, προκειμένου να χρηματοδοτήσουν επενδύσεις απανθρακοποίησης και να αποφευχθεί η απώλεια ανταγωνιστικότητας ή η μετεγκατάσταση παραγωγής εκτός ΕΕ.
• Τέλος, στο πλαίσιο της οριστικοποίησης της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–Mercosur, η οποία έλαβε την απαιτούμενη στήριξη σε επίπεδο Κρατών-Μελών στις 09.01.2026 και τελεί υπό έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει πρόσθετα μέτρα στήριξης του ευρωπαϊκού αγροτικού τομέα. Συγκεκριμένα, συζητείται η προσωρινή αναστολή των εισαγωγικών δασμών και των επιβαρύνσεων που προκύπτουν από το ΜΣΠΑ σε προϊόντα λιπάσματος (π.χ., αμμωνία). 

Σημεία προς αξιολόγηση από τους εισαγωγείς των καλυπτόμενων προϊόντων

Ενόψει των ανωτέρω, ορισμένες σκόπιμες ενέργειες για τις καλυπτόμενες επιχειρήσεις περιλαμβάνουν:

• Άμεση έναρξη της διαδικασίας αδειοδότησης Διασαφιστή ΜΣΠΑ, προκειμένου να αποφευχθούν καθυστερήσεις ή περιορισμοί στις εισαγωγές.
• Παρακολούθηση του όγκου εισαγωγών σε ετήσια βάση, ώστε να διασφαλίζεται η ορθή εφαρμογή ή μη του ορίου που καθιερώνει το «κατώφλι» απαλλαγής.
• Προσδιορισμός των υπευθύνων εντός των επιχειρήσεων για τη διαχείριση συμμόρφωσης του ΜΣΠΑ.
• Κατάρτιση ολοκληρωμένων έγγραφων διαδικασιών και πολιτικών για τον έλεγχο της διαχείρισης συμμόρφωσης και των Πιστοποιητικών ΜΣΠΑ.
• Συστηματική παρακολούθηση και αξιολόγηση των νομοθετικών εξελίξεων επί του θέματος.