Επτά μεγάλες προκλήσεις και ευκαιρίες

Το μέλλον του λιανεμπορίου τροφίμων έχει στο κέντρο του τον άνθρωπο, την κοινωνία και το περιβάλλον. Οι εταιρείες που θα υιοθετήσουν μια τέτοια προσέγγιση, θα μπορέσουν να ξεχωρίσουν και να αναπτυχθούν υπεύθυνα και βιώσιμα

Tο λιανεμπόριο τροφίμων βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή, καθώς οι μεταβαλλόμενες καταναλωτικές συνήθειες, οι τεχνολογικές εξελίξεις, οι κανονιστικές απαιτήσεις, αλλά και ο αυξημένος πληθωρισμός διαμορφώνουν ένα δυναμικό περιβάλλον. Οι επιχειρήσεις του κλάδου καλούνται να απαντήσουν αποτελεσματικά σε μία σειρά προκλήσεων, που μπορεί, όμως, να αποτελούν ευκαιρίες για τον μετασχηματισμό τους.

Σύμφωνα με την έρευνα EY Future Consumer Index Ελλάδα 2023, ένας στους τρεις καταναλωτές (34%) δηλώνει ότι η βιώσιμη ανάπτυξη είναι εξαιρετικά ή πολύ σημαντική στις αγοραστικές του αποφάσεις. Για να απευθυνθούν αποτελεσματικά σε αυτούς τους καταναλωτές, οι επιχειρήσεις πρέπει να τους πείθουν για την ποιότητα και την αξιοπιστία των βιώσιμων χαρακτηριστικών των προϊόντων τους, εξασφαλίζοντάς προσιτές τιμές.

Η ενσωμάτωση των κριτηρίων ESG και η κανονιστική συμμόρφωση διασφαλίζει τη βιώσιμη ανάπτυξη και καθορίζει την ανταγωνιστικότητα. Νομοθετικές πρωτοβουλίες όπως τα CBAM, CSRD κ.ά. ενθαρρύνουν, αλλά και υποχρεώνουν τις επιχειρήσεις του κλάδου να υιοθετούν βιώσιμες πρακτικές. Στην Ελλάδα το ECR προχώρησε, με την υποστήριξη της ΕΥ, στη σύνταξη ενός πρώτου σημαντικού σχετικού εργαλείου οδηγού των επιχειρήσεων, του «ECR ESG playbook».

Η δημιουργία ενός πανελλαδικού φορέα υλοποίησης του συστήματος επιστροφής εγγύησης (DRS) των συσκευασιών ποτών από πλαστικό, αλουμίνιο και γυαλί είναι ένα μεγάλο στοίχημα, στο πλαίσιο του οποίου τα καταστήματα του λιανεμπορίου τροφίμων θα διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο. Τα τελευταία χρόνια μια ομάδα εργασίας λιανεμπορικών και παραγωγικών επιχειρήσεων και φορέων, με τη συνεργασία της ΕΥ, προχώρησε στη σύνταξη ενός ανάλογου επιχειρηματικού και λειτουργικού σχεδίου.

Η ψηφιοποίηση του λιανεμπορίου τροφίμων και η υιοθέτηση τεχνολογιών, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και το machine learning, βοηθά τις επιχειρήσεις να κατανοούν καλύτερα τις προτιμήσεις των καταναλωτών, προσαρμόζοντας τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους. Η οικονομική αποδοτικότητα του ηλεκτρονικού εμπορίου και η έλευση νέων ανταγωνιστών, όπως startups που παρέχουν καινοτόμες λύσεις, επίσης αποτελούν κυρίαρχες προκλήσεις.

Η σπατάλη τροφίμων ως «αχίλλειος πτέρνα» της κοινωνίας μας δείχνει την ανάγκη για πιο βιώσιμες πρακτικές κατανάλωσης. Στην Ελλάδα περισσότερα από 200 κιλά τροφίμων απορρίπτονται ετησίως ανά νοικοκυριό. Η ΕΥ Ελλάδος, σε συνεργασία με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο και την Τράπεζα Πειραιώς, προχώρησαν στην υπογραφή ενός μνημονίου συνεργασίας, με σκοπό τη μείωση κατά 33% των απωλειών τροφίμων κατά μήκος της αλυσίδας αξίας στα προσεχή τρία χρόνια.

Η κλιματική αλλαγή είναι πλέον αισθητή καθημερινά στη χώρα μας. Ενδεικτικά, η καταιγίδα Daniel προκάλεσε ανεπανόρθωτες καταστροφές, συνολικού οικονομικού αντίκτυπου 5 δισ. ευρώ. Οι επιχειρήσεις του κλάδου θα πρέπει να αναλύσουν σενάρια για όλους τους πιθανούς σχετικούς κινδύνους και να σχεδιάσουν εναλλακτικές για τη θωράκιση των εργαζόμενων, των πελατών και των υποδομών τους.

Η ανθρωποκεντρική προσέγγιση είναι κλειδί για τη μακροπρόθεσμη επιτυχία και βιώσιμη ανάπτυξη στον κλάδο. Οι επιχειρήσεις που δίνουν προτεραιότητα στις εξατομικευμένες ανάγκες και προσδοκίες του καταναλωτή, είναι σε θέση να δημιουργούν σχέσεις εμπιστοσύνης και να διαφοροποιούνται . Οι εταιρείες του κλάδου πρέπει, παράλληλα, να επενδύουν στο wellbeing των εργαζομένων τους και στην προώθηση της κοινωνικής υπευθυνότητας.

Το μέλλον του λιανεμπορίου τροφίμων έχει στο κέντρο του τον άνθρωπο, την κοινωνία και το περιβάλλον. Οι εταιρείες που θα υιοθετήσουν μια αντίστοιχη προσέγγιση, θα μπορέσουν να οικοδομήσουν μακροχρόνιες σχέσεις εμπιστοσύνης, να ξεχωρίσουν και να αναπτυχθούν υπεύθυνα και βιώσιμα.

*To άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα  «ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ» στις 29 Σεπτεμβρίου 2024