Πώς μπορεί η Ελλάδα να αξιοποιήσει τις ευκαιρίες για τεχνολογική υπεροχή;

Η Ελλάδα ξεκίνησε να αναπτύσσεται σε τομείς αμυντικής καινοτομίας. Πλέον, καλείται να εντοπίσει επιχειρησιακές ανάγκες και ευκαιρίες τεχνολογικής υπεροχής.  

Η Ελλάδα έχει, μόλις τα τελευταία λίγα χρόνια, ξεκινήσει να αναπτύσσεται σε τομείς αμυντικής καινοτομίας. Στο επίκεντρο των εξελίξεων, σήμερα, το ΕΛΚΑΚ (Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας), το οποίο – αν και δεν έχει συμπληρώσει δύο χρόνια λειτουργίας – έχει ήδη δημιουργήσει έντονη κινητικότητα, ένα ιδιαίτερα ζωντανό κλίμα. Το πρώτο κύμα προκηρύξεων έργων αφορά τεχνολογικές περιοχές που κρίνονται υψηλής προτεραιότητας για τις Ένοπλες Δυνάμεις.

Κρίσιμοι τομείς αμυντικής καινοτομίας για την Ελλάδα. Οι ελληνικές εταιρείες ενισχύουν την ανταγωνιστικότητά τους μέσω της καινοτομίας.

Πλέον, καταγράφεται μεγάλο ενδιαφέρον από ελληνικές εταιρείες τεχνολογίας, από start-ups, από ερευνητικές ομάδες πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων και στρατιωτικών σχολών, καθώς και από επενδυτές. Είναι αξιοσημείωτο ότι ένας σημαντικός αριθμός εταιρειών μετασχηματίζουν τις τεχνολογικές τους δυνατότητες, αξιοποιώντας τις πατέντες και την τεχνογνωσία τους σε αμυντικές εφαρμογές διττής χρήσης (dual-use), δηλαδή και για στρατιωτική χρήση, αλλά και με περιπτώσεις χρήσης στην καθημερινή ζωή. Αυτό είναι που θα τους επιτρέψει να αποκτήσουν πρόσβαση σε νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, σε στοχευμένους επιχειρηματικούς επιταχυντές, καθώς και σε νέες ευρωπαϊκές και διεθνείς αγορές. Στην ΕΥ Ελλάδος αναπτύσσουμε ήδη στενές συνεργασίες με ελληνικές επιχειρήσεις και επιλεγμένες start-ups, ανταποκρινόμενοι στα εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα, στηρίζοντας τον μετασχηματισμό τους, σε ανταγωνιστικό dual-use.  

Οι εφαρμογές αναδυόμενων τεχνολογιών αποτελούν κρίσιμη προτεραιότητα για την επιχειρησιακή ετοιμότητα των Ενόπλων Δυνάμεων. Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει ραγδαία τη διαδικασία λήψης τακτικών αποφάσεων, επιτρέποντας την άμεση κατανόηση εξελισσόμενων υβριδικών απειλών σε πραγματικό χρόνο. Επιπλέον, επιταχύνει την ανάπτυξη τεχνολογιών αυτόνομων οχημάτων. Οι κβαντικές τηλεπικοινωνίες, διαμορφώνουν ένα νέο τοπίο στην κυβερνοασφάλεια και την κρυπτογράφηση, ενώ οι τεχνολογίες διαστήματος προσφέρουν σημαντικά πλεονεκτήματα σε κάθε αμυντική στρατηγική. Τα επόμενα χρόνια, δε, αναμένονται σημαντικές τεχνολογικές εξελίξεις σε τομείς, όπως η ρομποτική, η βιοτεχνολογία, η νευροτεχνολογία, η ενέργεια και οι αυτόνομες κατασκευές.

Η Ελλάδα αναδεικνύεται σε στρατηγικό κόμβο αμυντικής καινοτομίας στην Ευρώπη, αξιοποιώντας τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα

Παρά τα γεγονός ότι η Ελλάδα κάνει τα πρώτα συγκροτημένα βήματά της στην αμυντική καινοτομία, οι αναπτυξιακές προοπτικές παρουσιάζουν ενδιαφέρον και δυναμική, όπως ήδη καταγράφεται με δημόσιες τοποθετήσεις και τις πρώτες ιδιωτικές επενδύσεις. Είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι ο ένας από τους πέντε σήμερα ελληνικούς «μονόκερους» (με αποτίμηση πάνω από €1 δισ.) προέρχεται ακριβώς από τον χώρο της άμυνας.

Μία μεγάλη πρόκληση για την Ελλάδα είναι η ετοιμότητά της στο να εντοπίζει και να αξιολογεί επιχειρησιακές ανάγκες και προοπτικές, καθώς και τις ευκαιρίες για τεχνολογική υπεροχή. Να αναγνωρίζει την αξία των προτάσεων και των επιτευγμάτων των ελληνικών επιχειρήσεων και να στηρίζει άμεσα την υλοποίηση τους. Επιπλέον, είναι σημαντικό η χώρα να αναπτύξει μηχανισμούς και διαδικασίες για να υιοθετεί την όποια τεχνολογική πρόοδο με μεγάλη ταχύτητα και να την ενσωματώνει στους αμυντικούς της σχεδιασμούς. Μεγάλη σημασία θα έχει και η εξέλιξη των ελληνικών start-ups, που θα πρέπει να υποστηριχτούν με proof-of-sales, για να μπορέσουν να ανταγωνιστούν με αξιώσεις στη διεθνή αγορά και να διεκδικήσουν επιτυχημένα διεθνείς επενδύσεις. Οι καλές πρακτικές πρέπει να θεσμοθετούνται με αποκλειστικό γνώμονα τις τεχνολογικές εξελίξεις, ώστε να υπάρχει ουσιαστικός λόγος για αισιοδοξία. Οι τελευταίες εξελίξεις γύρω από την «Ασπίδα του Αχιλλέα», το νέο πολυεπίπεδο αμυντικό δόγμα της χώρας, αναμένουμε να δώσουν περαιτέρω ώθηση στο ελληνικό αμυντικό οικοσύστημα μέσα στο 2026, δημιουργώντας συνθήκες για την ανάδειξη της Ελλάδας σε περιφερειακό κόμβο αμυντικής συνεργασίας, καινοτομίας και ασφάλειας.

*Το ανωτέρω άρθρο αποτελεί προσαρμογή συνέντευξης που δημοσιεύθηκε αρχικά στην ειδική έκδοση του Forbes για την Άμυνα τον Φεβρουάριο του 2026.