Εξελίξεις στο ψηφιακό φορολογικό περιβάλλον

Στις 25.07.2025 ψηφίστηκε ο Νόμος 5222/2025 (ΦΕΚ Α’ 134 / 28.07.2025) «Εθνικός Τελωνειακός Κώδικας και άλλες διατάξεις – συνταξιοδοτικές διατάξεις», με τον οποίο, μεταξύ άλλων, επέρχονται αλλαγές στο ψηφιακό φορολογικό περιβάλλον:

1.  Ψηφιακά παραστατικά διακίνησης - Πρόστιμα

• Δεκαπλασιάζονται τα πρόστιμα σε φορολογούμενους που διακινούν αγαθά χωρίς την ύπαρξη ψηφιακών παραστατικών διακίνησης.

2.  Υποχρεωτική Ηλεκτρονική Τιμολόγηση

• Εισάγεται υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση για κάθε πώληση αγαθών και παροχή υπηρεσιών από οντότητα που υπόκειται στις ρυθμίσεις του Ν.4308/2014 (Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα, «ΕΛΠ»): α) εντός της χώρας, προς οντότητες που υπόκεινται στις ρυθμίσεις των ΕΛΠ, β) προς αλλοδαπή οντότητα, σε άλλη χώρα εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, πλην συναλλαγών λιανικής και γ) για συναλλαγές που αφορούν στην εκτέλεση δημοσίων συμβάσεων, καθώς και στην τιμολόγηση λοιπών δαπανών φορέων Γενικής Κυβέρνησης με την επιφύλαξη ειδικότερων διατάξεων.
• Αναμένεται, με κοινή απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων («ΑΑΔΕ») να εξειδικευθεί η έκταση εφαρμογής, η έναρξη ισχύος καθώς και κάθε άλλο αναγκαίο θέμα για την εφαρμογή της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης.

3. Κίνητρα για την πρόωρη εφαρμογή της ηλεκτρονικής τιμολόγησης

• Για τις οντότητες οι οποίες επιλέγουν την ηλεκτρονική τιμολόγηση για την αποκλειστική έκδοση των παραστατικών τους, πριν από την υποχρεωτική εφαρμογή της, παρέχονται κίνητρα υπό προϋποθέσεις.

4. Συναλλαγές λιανικής

• Με απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ δύναται να απαλλάσσονται ορισμένες κατηγορίες οντοτήτων ή συναλλαγών από την υποχρέωση έκδοσης στοιχείων λιανικής πώλησης με τη χρήση ΦΗΜ. Στις περιπτώσεις αυτές, οι οντότητες εκδίδουν στοιχεία λιανικής πώλησης είτε μέσω της Εφαρμογής Έκδοσης και Διαβίβασης Παραστατικών της ΑΑΔΕ ή μέσω Υπηρεσιών Παρόχου για την Ηλεκτρονική Έκδοση Στοιχείων ή άλλου τεχνικού μέσου που θα ορίζεται στην απόφαση.

1. Ψηφιακά παραστατικά διακίνησης - Πρόστιμα

• Όπως διευκρινίστηκε με την εγκύκλιο Ε.2030/2025, οι υπόχρεες οντότητες που διακινούν αποθέματα χωρίς την ύπαρξη ψηφιακού παραστατικού διακίνησης που φέρει τις συγκεκριμένες προδιαγραφές σύμφωνα με τα οριζόμενα και τον μορφότυπο της υπό στοιχεία Α.1123/2024 απόφασης του Διοικητή της ΑΑΔΕ, δεν εκπληρώνουν την σχετική υποχρέωση και κατά συνέπεια επιβάλλονται τα πρόστιμα που προβλέπονται βάσει της παρ. 13 του άρθρου 57 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (Ν.5104/2024, «ΚΦΔ»).
• Σύμφωνα με το Ν.5222/2025, προβλέπεται δεκαπλασιασμός των ανωτέρω προστίμων σε φορολογούμενους που διακινούν αγαθά χωρίς την ύπαρξη παραστατικών διακίνησης, όπως προβλέπεται. Συγκεκριμένα, σε αυτές τις περιπτώσεις, επιβάλλεται πρόστιμο:
  • €5.000 ανά φορολογικό έλεγχο, σε υπόχρεους τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος, και
  • €10.000 ανά φορολογικό έλεγχο, σε υπόχρεους τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος.
• Σε περίπτωση υποτροπής, το πρόστιμο διπλασιάζεται και σε περαιτέρω υποτροπή τετραπλασιάζεται (ήτοι €20.000 και €40.000 αντίστοιχα για υπόχρεους τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος), εκτός αν ορίζεται διαφορετικά από τον ΚΦΔ.
• Οι ανωτέρω διατάξεις ισχύουν από την ημερομηνία δημοσίευσης του Ν.5222/2025 στο ΦΕΚ, ήτοι από 28.07.2025 και εφεξής.

Επόμενα βήματα

• Ενόψει της επιβολής σημαντικών προστίμων, όσες επιχειρήσεις δεν είναι ήδη έτοιμες για την έκδοση και διαβίβαση δεδομένων ψηφιακών παραστατικών διακίνησης, θα πρέπει να προχωρήσουν άμεσα στις απαιτούμενες ενέργειες ώστε να συμμορφωθούν με τις σχετικές διατάξεις. 

2.  Υποχρεωτική Ηλεκτρονική Τιμολόγηση

Σύμφωνα με το Ν.5222/2025, τροποποιείται το άρθρο 14 «Ηλεκτρονικό τιμολόγιο» των ΕΛΠ. Συγκεκριμένα:

• Καθίσταται υποχρεωτική η ηλεκτρονική τιμολόγηση για κάθε πώληση αγαθών και παροχή υπηρεσιών από οντότητα που υπόκειται στις ρυθμίσεις των ΕΛΠ:
  • εντός της χώρας, προς οντότητες που υπόκεινται στις ρυθμίσεις των ΕΛΠ,
  • προς αλλοδαπή οντότητα, σε άλλη χώρα εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, πλην συναλλαγών λιανικής και
  • για συναλλαγές που αφορούν στην εκτέλεση δημοσίων συμβάσεων, καθώς και στην τιμολόγηση λοιπών δαπανών φορέων Γενικής Κυβέρνησης με την επιφύλαξη ειδικότερων διατάξεων.

• Η ανωτέρω υποχρέωση ισχύει και σε περίπτωση που η επιχείρηση:
  • συναλλάσσεται ως αγοράστρια με πρόσωπα μη υπόχρεα στην έκδοση τιμολογίου, ή
  • συναλλάσσεται με πρόσωπα που αρνούνται την έκδοση τιμολόγιου, ή
  • εκδίδει εκκαθάριση.

• Ωστόσο, αναμένεται, με κοινή απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του Διοικητή της ΑΑΔΕ να εξειδικευτεί η έκταση εφαρμογής, η έναρξη ισχύος καθώς και κάθε άλλο αναγκαίο θέμα για την εφαρμογή της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης.
• Εκτός από τη χρήση: α) προηγμένης ηλεκτρονικής υπογραφής, 
• β) ηλεκτρονικής ανταλλαγής δεδομένων (EDI), γ) Υπηρεσιών Παρόχου για την Ηλεκτρονική Έκδοση Στοιχείων, δ) ΦΗΜ, η αυθεντικότητα της προέλευσης και η ακεραιότητα του περιεχομένου ενός ηλεκτρονικού τιμολογίου μπορεί να διασφαλίζεται και μέσω της χρήσης της Εφαρμογής Έκδοσης και Διαβίβασης Παραστατικών που είναι προσβάσιμη στον διαδικτυακό τόπο της ΑΑΔΕ.

Κίνητρα για την πρόωρη εφαρμογή της ηλεκτρονικής τιμολόγησης

Σύμφωνα με το Ν. 5222/2025, προστίθεται άρθρο 71Θ «Κίνητρα σε οντότητες για την πρόωρη εφαρμογή της ηλεκτρονικής τιμολόγησης» στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Ν.4172/2013, «ΚΦΕ»). Συγκεκριμένα:

• Για τις οντότητες οι οποίες επιλέγουν την ηλεκτρονική τιμολόγηση για την αποκλειστική έκδοση των παραστατικών τους, πριν από την υποχρεωτική εφαρμογή της, για συναλλαγές όπου καθίσταται υποχρεωτική η ηλεκτρονική τιμολόγηση, παρέχονται τα εξής κίνητρα:
  • η δαπάνη για την αρχική προμήθεια τεχνικού εξοπλισμού και λογισμικού που απαιτείται για την εφαρμογή της ηλεκτρονικής τιμολόγησης, αποσβένεται πλήρως στο έτος πραγματοποίησής της, προσαυξημένη κατά ποσοστό εκατό τοις εκατό (100%) και
  • η δαπάνη για την παραγωγή, τη διαβίβαση και την ηλεκτρονική αρχειοθέτηση ηλεκτρονικών τιμολογίων για τους πρώτους δώδεκα  (12) μήνες έκδοσης των παραστατικών πώλησης μέσω ηλεκτρονικής τιμολόγησης που αναγνωρίζεται προς έκπτωση από τα ακαθάριστα έσοδα από επιχειρηματική δραστηριότητα, προσαυξάνεται κατά ποσοστό εκατό τοις εκατό (100%) κατά το έτος πραγματοποίησής της.

• Τα κίνητρα παρέχονται για δαπάνες που διενεργούνται από το φορολογικό έτος 2025 και επόμενα, εφόσον:
  • έχει υποβληθεί δήλωση για την χρήση της ηλεκτρονικής τιμολόγησης μέσω Υπηρεσιών Παρόχου για την Ηλεκτρονική Έκδοση Στοιχείων ή της Εφαρμογής Έκδοσης και Διαβίβασης Παραστατικών της ΑΑΔΕ το αργότερο δύο (2) μήνες πριν από την έναρξη ισχύος της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης και
  • η έναρξη χρήσης της ηλεκτρονικής τιμολόγησης πραγματοποιείται μέσα στο ίδιο διάστημα.

• Το άρθρο 71Θ του ΚΦΕ δεν εφαρμόζεται για τις οντότητες που έκαναν χρήση των ευεργετημάτων του άρθρου 71ΣΤ «Κίνητρα για την εφαρμογή της ηλεκτρονικής τιμολόγησης».
• Τα παραπάνω ευεργετήματα δεν χορηγούνται ή αίρονται σε περίπτωση:
  • ανάκλησης της δήλωσης για τη χρήση ηλεκτρονικής τιμολόγησης ή
  • έκδοσης τιμολογίου άνευ χρήσης Υπηρεσιών Παρόχου για την Ηλεκτρονική Έκδοση Στοιχείων ή της Εφαρμογής Έκδοσης και Διαβίβασης Παραστατικών της ΑΑΔΕ, πριν από την έναρξη της υποχρεωτικής ισχύος της ηλεκτρονικής τιμολόγησης, παρά τη σχετική δήλωση.

• Αναμένεται απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ  με την οποία θα καθοριστούν η διαδικασία και ο τρόπος υποβολής των δηλώσεων χρήσης της ηλεκτρονικής τιμολόγησης μέσω Υπηρεσιών Παρόχου για την Ηλεκτρονική Έκδοση Στοιχείων ή της Εφαρμογής Έκδοσης και Διαβίβασης Παραστατικών της ΑΑΔΕ, καθώς και κάθε άλλο ειδικότερο θέμα.

4.  Συναλλαγές λιανικής 

Με τον Ν. 5222/2025 τροποποιούνται οι διατάξεις του άρθρου 12 του Ν. 4308/2014. Συγκεκριμένα:

• Με απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ δύναται να απαλλάσσονται ορισμένες κατηγορίες οντοτήτων ή συναλλαγών από την υποχρέωση έκδοσης στοιχείων λιανικής πώλησης με τη χρήση ΦΗΜ. Στις περιπτώσεις αυτές οι οντότητες εκδίδουν στοιχεία λιανικής πώλησης είτε μέσω της Εφαρμογής Έκδοσης και Διαβίβασης Παραστατικών της ΑΑΔΕ ή μέσω Υπηρεσιών Παρόχου για την Ηλεκτρονική Έκδοση Στοιχείων ή άλλου τεχνικού μέσου που θα ορίζεται στην απόφαση.
• Καταργείται η δυνατότητα έκδοσης στοιχείων λιανικής πώλησης με χειρόγραφο τρόπο ή άλλο τεχνικό μέσο, που ίσχυε, κατ’ εξαίρεση, σε περίπτωση περιστασιακών λιανικών πωλήσεων.
• Για κάθε εκδιδόμενο πιστωτικό στοιχείο λιανικής πώλησης άνω των πενήντα (50) ευρώ, καταργείται η υποχρέωση τήρησης αρχείου με το ονοματεπώνυμο και τη διεύθυνση του πελάτη από τον πωλητή.