Νέα Ειδικά Καθεστώτα Απαλλαγής ΦΠΑ Μικρών Επιχειρήσεων

Κατεβάστε το PDF


Τα νέα ειδικά καθεστώτα απαλλαγής ΦΠΑ μικρών επιχειρήσεων, όπως θεσπίστηκαν με τα άρθρα 44α–44γ του Κώδικα Φ.Π.Α., τίθενται σε εφαρμογή μέσω των κοινών αποφάσεων Α.1010/2026, Α.1011/2026 και Α.1200/2025 του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του Διοικητή της ΑΑΔΕ.

  • Οι διατάξεις των άρθρων 44α – 44γ αποτελούν ενσωμάτωση των διατάξεων της Οδηγίας (ΕΕ) 2020/285 του Συμβουλίου για την τροποποίηση της Οδηγίας ΦΠΑ όσον αφορά το ειδικό καθεστώς μικρών επιχειρήσεων και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 904/2010 για τη διοικητική συνεργασία και την ανταλλαγή πληροφοριών με σκοπό την παρακολούθηση της ορθής εφαρμογής του ειδικού καθεστώτος για τις μικρές επιχειρήσεις.
  • Προσδιορίζονται οι απαλλαγές ΦΠΑ των εγχώριων και κοινοτικών μικρών επιχειρήσεων κατά την παράδοση αγαθών και παροχή υπηρεσιών είτε στο εσωτερικό της χώρας είτε και σε άλλα κράτη μέλη.
  • Η ημερομηνία έναρξης των ειδικών καθεστώτων απαλλαγής ΦΠΑ διαφοροποιείται ανάλογα με το εφαρμοζόμενο καθεστώς, με σταδιακή έναρξη για προηγούμενες κοινοποιήσεις από 01.01.2025 έως και 01.04.2026.
  • Στόχος είναι η απλοποίηση των δηλωτικών υποχρεώσεων και η μείωση διοικητικού φόρτου για μικρές επιχειρήσεις με χαμηλό κύκλο εργασιών.

  • Οι δικαιούχοι ένταξης στα νέα ειδικά καθεστώτα είναι:

    - Οι εγκατεστημένοι στο εσωτερικό της χώρας υποκείμενοι στο ΦΠΑ με ετήσιο κύκλο εργασιών στο εσωτερικό της χώρας τόσο κατά το τρέχον όσο και κατά το προηγούμενο φορολογικό έτος έως 10.000€ (εγχώριο καθεστώς).

    - Οι εγκατεστημένοι σε άλλο κράτος μέλος από αυτό της παράδοσης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών υποκείμενοι στο ΦΠΑ με ετήσιο κύκλο εργασιών τόσο κατά το τρέχον όσο και κατά το προηγούμενο φορολογικό έτος (α) έως του ορίου που έχει θέσει το κάθε κράτος μέλος και (β) έως 100.000€ εντός της Ένωσης (διασυνοριακό καθεστώς).

1. Ημερομηνίες έναρξης ισχύος των ειδικών καθεστώτων ΦΠΑ

  • 01.01.2025: Για απαλλαγή ΦΠΑ σε εγχώριες συναλλαγές από εγκατεστημένους σε άλλα κράτη μέλη (ειδικό καθεστώς άρθρου 44β) και για απαλλαγή ΦΠΑ σε άλλα κράτη μέλη από εγκατεστημένους στο εσωτερικό της χώρας (ειδικό καθεστώς άρθρου 44γ)

  • 28.01.2026: Για απαλλαγή ΦΠΑ σε εγχώριες συναλλαγές από εγκατεστημένους στο εσωτερικό της χώρας (ειδικό καθεστώς άρθρου 44α)

  • 01.04.2026: Για απαλλαγή ΦΠΑ στην Ελλάδα και ταυτόχρονα σε άλλα κράτη μέλη από εγκατεστημένους στο εσωτερικό της χώρας (ειδικό καθεστώς άρθρου 44γ)

2. Προϋποθέσεις ένταξης, Ευεργετήματα και Υποχρεώσεις

Προϋποθέσεις

  • Υποκείμενοι εγκατεστημένοι στην Ελλάδα ή σε οποιοδήποτε κράτος‑μέλος της ΕΕ.
  • Μη υπέρβαση του εθνικού ορίου ετήσιου κύκλου εργασιών στο κράτος‑μέλος όπου εφαρμόζεται η απαλλαγή (10.000€ για την Ελλάδα) και του συνολικού ενδο-ενωσιακού ορίου για το διασυνοριακό καθεστώς (100.000€).

Ευεργετήματα

  • Απαλλαγή ΦΠΑ για παραδόσεις αγαθών και παροχές υπηρεσιών εντός του καθεστώτος.
  • Μη υποχρέωση απόκτησης ΑΦΜ/ΦΠΑ σε άλλο κράτος-μέλος, πλην του κράτους-μέλους εγκατάστασης.
  • Μη υποχρέωση υποβολής δηλώσεων στο κράτος-μέλος παράδοσης αγαθών και παροχής υπηρεσιών.

Υποχρεώσεις

  • Δήλωση αποθεμάτων εντός 2 μηνών από την μετάταξη (για το εγχώριο καθεστώς).
  • Υποβολή τριμηνιαίων αναφορών έως την τελευταία ημέρα του επόμενου μήνα.
  • Σε περίπτωση υπέρβασης των ορίων κύκλου εργασιών, υποβολή Τελικής Αναφοράς εντός 15 εργάσιμων ημερών

3. Διαδικασία ένταξης στα ειδικά καθεστώτα ΦΠΑ

Εγχώριο Καθεστώς (άρθρο 44α)

  • Υποβολή ειδικής αίτησης μέσω της εφαρμογής «Τα Αιτήματά μου» στην ψηφιακή πύλη myAADE.
  • Σε περίπτωση έναρξης εργασιών, η ένταξη δηλώνεται μέσω της Δήλωσης Έναρξης Εργασιών (Δ211).
  • Εφόσον επιβεβαιωθεί ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις, εγκρίνεται η ένταξη στο καθεστώς.
  • Η ένταξη ολοκληρώνεται με ημερομηνία μεταβολής εργασιών ταυτιζόμενη με την ημερομηνία έγκρισης.
  • Υποβάλλεται δήλωση αποθεμάτων μετάταξης εντός 2 μηνών από την ημερομηνία μεταβολής.
  • Δυνατότητα προαιρετικής μετάταξης στο κανονικό καθεστώς οποτεδήποτε κατά τη διάρκεια του φορολογικού έτους.

Διασυνοριακό Καθεστώς (άρθρο 44γ)

  • Υποβολή κοινοποίησης στην εφαρμογή «Ευρωπαϊκό Σύστημα Ειδικού Καθεστώτος ΦΠΑ για Μικρές Επιχειρήσεις» στην ψηφιακή πύλη myAADE.
  • Δήλωση κρατών‑μελών όπου θα χρησιμοποιηθεί η απαλλαγή (συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας).
  • Επιβεβαίωση τήρησης των προϋποθέσεων από κάθε δηλωθέν κράτος‑μέλος.
  • Χορήγηση αριθμού ταυτοποίησης ΑΦΜ/ΦΠΑ με πρόθεμα “ΕΧ” και γνωστοποίησή του στα κράτη‑μέλη απαλλαγής, μαζί με την ημερομηνία έναρξης χρήσης του καθεστώτος.
  • Επιτρέπεται οικειοθελής παύση χρήσης του ειδικού καθεστώτος.

Επιχειρήσεις εγκατεστημένες σε άλλα κράτη μέλη (άρθρο 44β)

  • Κοινοποίηση στην ΑΑΔΕ από το άλλο κράτος-μέλος, επαλήθευση της τήρησης των προϋποθέσεων και ενημέρωση του κράτους-μέλος εγκατάστασης του αιτούντος.
  • Η απαλλαγή ισχύει από την ημερομηνία γνωστοποίησης του ατομικού αριθμού ταυτοποίησης με το πρόθεμα «ΕΧ» που χορηγήθηκε από το άλλο κράτος-μέλος ή την επιβεβαίωση ότι μπορεί να χρησιμοποιεί τον ατομικό αριθμό ταυτοποίησης στη χώρα μας.
  • Σε περίπτωση ήδη υπάρχοντος ελληνικού ΑΦΜ/ΦΠΑ, ο υποκείμενος στο φόρο ενημερώνεται ότι δεν μπορεί πλέον να τον χρησιμοποιεί και μετατάσσεται στο ειδικό καθεστώς απαλλαγής.