Νόμος 5278/2026 «Εθνική Κοινωνική Συμφωνία για την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας»

Την 01.02.2026 δημοσιεύθηκε ο Νόμος 5278/2026 (ΦΕΚ Α) «Εθνική Κοινωνική Συμφωνία για την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας», (ο Νόμος)  η οποία εισάγει ουσιαστικές αλλαγές στη ρύθμιση του δικαίου των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας. Οι βασικοί άξονες του Νόμου αφορούν:

α) Την πρόβλεψη της δυνατότητας συνυπογραφής κλαδικών συλλογικών συμβάσεων εργασίας από την τριτοβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση εργαζομένων «Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος» (Γ.Σ.Ε.Ε.). Συγκεκριμένα, Οι κλαδικές συμβάσεις δύνανται να συνυπογράφονται και από την τριτοβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση εργαζομένων «Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος» (Γ.Σ.Ε.Ε.), κατόπιν πρόσκλησης πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας συνδικαλιστικής οργάνωσης που καλύπτει εργαζομένους ανεξάρτητα από το επάγγελμα ή την ειδικότητά τους, ομοειδών ή συναφών επιχειρήσεων του ίδιου κλάδου. Οι κλαδικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας περιέχουν υποχρεωτικά τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για τον σαφή προσδιορισμό του πεδίου εφαρμογής τους, με αναφορά, κατ’ ελάχιστον, στους Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριότητας (Κ.Α.Δ.) του οικείου κλάδου.

β) Την απλούστευση των στοιχείων που απαιτούνται για την εγγραφή στο Γενικό Μητρώο Συνδικαλιστικών Οργανώσεων Εργαζομένων (ΓΕ.ΜΗ.Σ.Ο.Ε.) και στο Γενικό Μητρώο Οργανώσεων Εργοδοτών (ΓΕ.ΜΗ.Ο.Ε.), με τη μείωσή τους στα απολύτως απαραίτητα, καθώς και ο επαναπροσδιο-ρισμός των έννομων συνεπειών σε περίπτωση μη εγγραφής. Συγκεκριμένα,  καταργείται η πρόβλεψη διάθεσης στοιχείων χρηματοδότησης, στη δε περίπτωση κατά την οποία η συνδικαλιστική οργάνωση εργαζομένων δεν εγγραφεί στο ΓΕ.ΜΗ.Σ.Ο.Ε. ή δεν καταθέσει σε αυτό τα στοιχεία της ή δεν τα τηρεί επικαιροποιημένα, τότε, για όσο χρόνο διαρκεί η παράλειψή της και μέχρι αυτή να αποκατασταθεί, τελούν σε αναστολή αποκλειστικά τα δικαιώματα της συνδικαλιστικής οργάνωσης να αιτηθεί την επέκταση της συλλογικής σύμβασης εργασίας  και να προσφύγει σε μεσολάβηση και διαιτησία.

γ) Την επαναφορά της μετενέργειας όλων των κανονιστικών όρων των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, ώστε μετά τη λήξη της συλλογικής σύμβασης εργασίας και της τρίμηνης παράτασης της ισχύος της, όλοι οι όροι της να συνεχίζουν να ισχύουν για τους εργαζόμενους στους οποίους εφαρμοζόταν, μέχρι να συναφθεί νέα συλλογική ή ατομική σύμβαση. Συγκεκριμένα προβλέπεται ότι οι κανονιστικοί όροι συλλογικής σύμβασης εργασίας που θα λήξει ή θα καταγγελθεί, εξακολουθούν να ισχύουν επί ένα τρίμηνο από τη λήξη ή την καταγγελία τους και εφαρμόζονται και στους εργαζόμενους που προσλαμβά-νονται στο διάστημα αυτό. Με την πάροδο του τριμήνου όλοι οι κανονιστικοί όροι της συλλογικής σύμβασης εργασίας εξακολουθούν να ισχύουν μέχρις ότου αντικατασταθούν από εκείνους της νέας συλλογικής σύμβασης εργασίας ή της νέας ή της τροποποιημένης ατομικής σύμβασης.

δ) Τη διευκόλυνση της επέκτασης της εφαρμογής των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, με τη μείωση του απαιτούμενου ποσοστού κάλυψης από πενήντα τοις εκατό (50%) σε σαράντα τοις εκατό (40%), καθώς και με τη δημιουργία δυνατότητας επέκτασης, χωρίς την εξέταση του ποσοτικού κριτηρίου, εφόσον συνυπογράφουν η Γ.Σ.Ε.Ε. και ευρύτερης εκπροσώπησης ή πανελλήνιας έκτασης οργάνωση εργοδοτών.

ε) Τη θεσμοθέτηση μηχανισμού ελέγχου του παραδεκτού των μονομερών αιτήσεων προσφυγής στη μεσολάβηση και στη διαιτησία και η κατάργηση του δεύτερου βαθμού διαιτησίας ενώπιον του Οργανισμού Μεσολάβησης και Διαιτησίας.