Νόμος 5301/2026   «Φορολογικές Δεσμευτικές Απαντήσεις (Φ.Δ.Α.)»

Με τα άρθρα 36 και 39 του Ν. 5301/2026 (ΦΕΚ Α’ 74/15.05.2026) που τροποποιούν τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (Ν. 5104/2024), εισάγεται στην χώρα μας ο θεσμός των εκ των προτέρων Φορολογικών Δεσμευτικών Απαντήσεων (Φ.Δ.Α.) ή, κατά τον αγγλικό όρο, «advance tax rulings», με σκοπό τη συνεπή και διαφανή εφαρμογή του δικαίου. Ειδικότερα: 

Αντικείμενο και προϋποθέσεις έκδοσης Φ.Δ.Α.

• Με τις Φ.Δ.Α. η Φορολογική Διοίκηση, κατόπιν αίτησης του φορολογούμενου, (φυσικoύ ή νομικού προσώπου), θα προβαίνει σε εκ των προτέρων ερμηνεία της ισχύουσας φορολογικής νομοθεσίας, υπό την προϋπόθεση ότι υφίσταται πράγματι ερμηνευτικό ζήτημα των εφαρμοστέων διατάξεων.
• Η Φορολογική Διοίκηση θα προβαίνει στην έκδοση Φ.Δ.Α. επί φορολογικών και τελωνειακών ζητημάτων που ανακύπτουν με βάση συγκεκριμένα και επαρκώς καθορισμένα από τον αιτούντα πραγματικά περιστατικά, τα οποία δεν έχουν ακόμα λάβει χώρα.

Παράβολο

• Με την υποβολή της αίτησης για την έκδοση Φ.Δ.Α. και προς εξασφάλιση του παραδεκτού της αίτησης, ο φορολογούμενος καταβάλλει το ελάχιστο  παράβολο των €3.500.
• Το ύψος του συνολικού παραβόλου θα κυμαίνεται από €10.000 έως €50.000, ανάλογα με την πολυπλοκότητα του ερμηνευτικού ζητήματος, τη σώρευση ζητημάτων, τη νομική μορφή και το μέγεθος της επιχείρησης, καθώς και με το αν υποβάλλεται παράλληλα αίτημα επίσπευσης, προκειμένου η Φορολογική Διοίκηση να εξετάσει κατά προτεραιότητα την αίτηση.

Προθεσμία Έκδοσης Φ.Δ.Α.

• Η Φορολογική Διοίκηση, εντός προθεσμίας 150 ημερών από την παραλαβή της πλήρους αίτησης, των  δικαιολογητικών και την καταβολή του συνολικού παραβόλου εκδίδει την Φ.Δ.Α., άλλως θα πρέπει να ενημερώσει εγγράφως τον αιτούντα για την απόρριψη της αίτησης του εντός της ίδιας προθεσμίας.
• Σε αυτή την περίπτωση, το ποσό του παραβόλου που υπερβαίνει τις €3.500 επιστρέφεται στον αιτούντα.  

Εξαιρέσεις από το πεδίο των Φ.Δ.Α.

Από το πεδίο των Φ.Δ.Α. εξαιρούνται ζητήματα που:

• αφορούν κάθε θέμα σχετικό με την προέγκριση μεθοδολογίας ενδοομιλικής τιμολόγησης κατά το άρθρο 26 του ισχύοντος Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, 
• έχουν ως αντικείμενο την εφαρμογή αλλοδαπού δικαίου στην Ελλάδα,
• σχετίζονται με υποθέσεις του αιτούντος φορολογούμενου και για τα οποία, κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης Φ.Δ.Α., έχει ασκηθεί ενδικοφανής προσφυγή ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (Δ.Ε.Δ.) της Α.Α.Δ.Ε.  ή οποιοδήποτε ένδικο βοήθημα.

Ισχύς Φ.Δ.Α.

Οι Φ.Δ.Α. ισχύουν για όσο χρονικό διάστημα:

• παραμένουν αμετάβλητα τα εξετασθέντα  περιστατικά και η νομοθεσία επί των οποίων εκδόθηκανž,
• δεν υπάρχει διαφορετική ερμηνεία από ανώτατο δικαστήριο ως προς το εφαρμοστέο νομοθετικό πλαίσιο και
• τηρούνται οι τυχόν όροι και προϋποθέσεις που περιλαμβάνονται σε αυτή.

Δεσμευτικότητα Φ.Δ.Α.

• Οι Φ.Δ.Α. είναι δεσμευτικές για τη Φορολογική Διοίκηση για όσο χρονικό  διάστημα ισχύουν,  αλλά όχι για τους φορολογούμενους, οι οποίοι δεν μπορούν να τις προσβάλουν με προσφυγή.
• Αν ο φορολογούμενος ακολούθησε Φ.Δ.Α. σε ισχύ αναφορικά με τη φορολογική του υποχρέωση, η δήλωσή του δεν θεωρείται ανακριβής ή δεν θεωρείται ότι παρέλειψε να υποβάλει δήλωση κατά περίπτωση.

Δημοσιοποίηση

• Οι Φ.Δ.Α. δημοσιεύονται στον ιστότοπο της Α.Α.Δ.Ε. (ανωνυμοποιημένες ή ψευδωνυμοποιημένες).
• Ο φορολογούμενος έχει δικαίωμα να ζητήσει να μην δημοσιευθούν πληροφορίες που αφορούν εμπορικά, επιχειρηματικά, βιομηχανικά ή επαγγελματικά μυστικά ή εμπορική διαδικασία.

Εξουσιοδοτική διάταξη για έκδοση Απόφασης του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε.

Απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. θα καθορίσει:

• το ελάχιστο περιεχόμενο της αίτησης για την έκδοση Φ.Δ.Α. και τα συνοδευτικά δικαιολογητικά,
• τη διαδικασία υποβολής και  παραλαβής της αίτησης,
• την αρμόδια υπηρεσία για την παραλαβή και την εξέταση της αίτησης,
• τα στάδια εξέτασης της αίτησης,
• την ενημέρωση του αιτούντος για την πορεία της αίτησης,
• τις λεπτομέρειες για τον προσδιορισμό, την καταβολή και την επιστροφή του παραβόλου,
• την διαδικασία έκδοσης Φ.Δ.Α. και
• κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια.