Tin nhanh Thuế về Giá giao dịch liên kết | Tháng 2 năm 2025 | Nghị định 20/2025/NĐ-CP

Bản tin này cung cấp các điểm chính sau đây:

• Sửa đổi định nghĩa về các bên có quan hệ liên kết 
• Quy định về việc chuyển tiếp các chi phí lãi vay không được trừ 
• Trách nhiệm của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 
• Sửa đổi Phụ lục I của Tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) 
• Tóm tắt nghĩa vụ tuân thủ quy định hàng năm về xác định giá giao dịch liên kết (GDLK) và những cập nhật gần đây về nghĩa vụ tuân thủ về Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR) 

Vào ngày 10 tháng 2 năm 2025, Chính phủ Việt Nam đã ban hành Nghị định 20/2025/NĐ-CP (Nghị định 20) sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 132/2020/NĐ-CP (Nghị định 132) về quản lý thuế đối với các doanh nghiệp có GDLK. Các sửa đổi trong Nghị định 20 về cơ bản tương tự Dự thảo lần thứ 3 của Nghị định do Bộ Tài chính công bố trước đó vào tháng 11 năm 2024.

Nghị định 20 có hiệu lực thi hành từ ngày 27 tháng 3 năm 2025 và áp dụng cho kỳ tính thuế TNDN từ năm 2024 trở đi. 

Bản tin nhanh này tóm tắt những quy định sửa đổi được nêu trong Nghị định 20. Ngoài ra, chúng tôi cũng lưu ý người nộp thuế có GDLK về nghĩa vụ tuân thủ quy định hàng năm về xác định giá GDLK tại Việt Nam và những cập nhật gần đây liên quan đến nghĩa vụ CbCR tại Việt Nam.

Nghị định 20 bao gồm các sửa đổi, bổ sung sau đây:

• Sửa đổi định nghĩa về các bên có quan hệ liên kết theo các Điểm d và k, và bổ sung Điểm m vào Khoản 2, Điều 5 của Nghị định 132: 
• Sửa đổi khái niệm mối quan hệ liên kết liên quan đến các giao dịch tài chính (cụ thể là cho vay hoặc bảo lãnh dưới bất kỳ hình thức nào) theo Điểm d như sau: 
• Tổng dư nợ các khoản vốn vay của doanh nghiệp đi vay với doanh nghiệp cho vay hoặc bảo lãnh ít nhất bằng 25% vốn góp của chủ sở hữu của doanh nghiệp đi vay và chiếm trên 50% tổng dư nợ tất cả các khoản nợ trung và dài hạn của doanh nghiệp đi vay thì các doanh nghiệp này được xem là các bên có quan hệ liên kết. 
• Quy định này không áp dụng trong hai trường hợp sau đây: 
• Các bên cho vay hoặc bảo lãnh độc lập [tổ chức tín dụng (TCTD): thuật ngữ này được sử dụng trong Tin nhanh về Thuế này đề cập đến các tổ chức hoạt động theo Luật các TCTD số 32/2024/QH15 (sau đây gọi là Luật các TCTD)] không tham gia điều hành, kiểm soát, góp vốn hoặc đầu tư vào doanh nghiệp, hoặc ngược lại. 
• Cả doanh nghiệp và TCTD không cùng chịu sự điều hành, kiểm soát, góp vốn hoặc đầu tư của một bên khác. 
• Bổ sung chi nhánh hạch toán độc lập là bên có quan hệ liên kết của doanh nghiệp theo Điểm k. 
• Quy định một mối quan hệ liên kết mới cho mục đích xác định giá GDLK riêng cho các TCTD và công ty con, công ty kiểm soát, và công ty liên kết theo quy định tại Luật các TCTD. Cụ thể, các Khoản 9, 10 và 11 của Điều 4, Luật các TCTD quy định như sau: 
• "Công ty con" của TCTD là công ty thuộc một trong các trường hợp sau đây: 
• TCTD hoặc TCTD và người có liên quan của TCTD sở hữu trên 50% vốn điều lệ hoặc trên 50% số cổ phần có quyền biểu quyết của công ty đó. 
• TCTD có quyền bổ nhiệm đa số hoặc tất cả thành viên Hội đồng quản trị, thành viên Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc (Giám đốc) của công ty đó. 
• TCTD có quyền sửa đổi, bổ sung Điều lệ của công ty đó. 
• TCTD hoặc TCTD và người có liên quan của TCTD trực tiếp hoặc gián tiếp kiểm soát việc thông qua nghị quyết, quyết định của Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị, Hội đồng thành viên của công ty đó. 
• "Công ty kiểm soát" là công ty sở hữu trực tiếp, gián tiếp trên 20% vốn điều lệ của một ngân hàng thương mại hoặc là công ty nắm quyền kiểm soát một ngân hàng thương mại hoặc là ngân hàng thương mại có công ty con, công ty liên kết. 
• "Công ty liên kết" của TCTD là công ty mà TCTD hoặc TCTD và người có liên quan của TCTD sở hữu trên 11% vốn điều lệ hoặc trên 11% số cổ phần có quyền biểu quyết, nhưng không phải là công ty con của TCTD đó. 
  1. Trách nhiệm của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 
• Ngân hàng Nhà nước Việt Nam được giao trách nhiệm phối hợp cung cấp thông tin về người có liên quan của thành viên Hội đồng quản trị, thành viên Hội đồng thành viên, thành viên Ban kiểm soát, Tổng Giám đốc, Phó Tổng Giám đốc và chức danh tương đương theo quy định tại Điều lệ của TCTD; người có liên quan của cổ đông sở hữu từ 01% vốn điều lệ trở lên của TCTD, và các công ty liên kết của TCTD khi cơ quan thuế đề nghị. 

Quy định việc chuyển tiếp các chi phí lãi vay không được trừ 

Trong trường hợp tại mỗi kỳ tính thuế TNDN từ năm 2020 đến 2023, một doanh nghiệp chỉ có mối quan hệ liên kết với TCTD (thuộc trường hợp loại trừ như đã nêu trên) và có chi phí lãi vay không được trừ vượt mức khống chế theo quy định, kể từ kỳ tính thuế từ năm 2024 trở đi, việc chuyển tiếp các chi phí lãi vay không được trừ sẽ được thực hiện như sau: 

• Trường hợp doanh nghiệp không có quan hệ liên kết và không phát sinh GDLK theo quy định của Nghị định 132 và Nghị định 20, thì phần chi phí lãi vay không được trừ (chưa được chuyển sang các kỳ tiếp theo tính đến cuối kỳ tính thuế năm 2023) được phân bổ đều chuyển sang các kỳ tính thuế tiếp theo cho thời gian được chuyển tiếp còn lại theo quy định 

hoặc 

• Trường hợp doanh nghiệp có quan hệ liên kết và GDLK theo quy định của Nghị định 132 và Nghị định 20, thì chi phí lãi vay không được trừ (và chưa được chuyển sang kỳ tiếp theo) thực hiện theo quy định của Nghị định 132 (cụ thể là chi phí này sẽ được chuyển tiếp và khấu trừ trong thời hạn 5 năm tiếp theo nếu chi phí lãi vay không vượt mức khống chế cho từng kỳ tính thuế tiếp theo). 
  1. Sửa đổi Phụ lục I - Thông tin về quan hệ liên kết và GDLK để phù hợp với các cập nhật và thay đổi trong Nghị định này. 

Nghĩa vụ tuân thủ quy định hàng năm về xác định giá GDLK tại Việt Nam

Đối với các doanh nghiệp có phát sinh giao dịch với bên có quan hệ liên kết, việc xem xét kịp thời các nghĩa vụ tuân thủ quy định hàng năm về xác định giá GDLK là rất quan trọng để đảm bảo tuân thủ đúng thời hạn theo quy định hiện hành. 

Cụ thể, các doanh nghiệp có GDLK có nghĩa vụ phải lập và nộp các Phụ lục về giá GDLK dưới đây cùng với Tờ khai quyết toán thuế TNDN chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ ba kể từ ngày kết thúc năm tài chính: 

• Phụ lục I - Thông tin về quan hệ liên kết và GDLK (theo Nghị định 20) 
• Phụ lục II - Danh mục các thông tin, tài liệu cần cung cấp tại Hồ sơ quốc gia; và 
• Phụ lục III - Danh mục các thông tin, tài liệu cần cung cấp tại Hồ sơ toàn cầu 

Ngoài ra, các doanh nghiệp có GDLK còn có nghĩa vụ lập và lưu trữ bộ Hồ sơ xác định giá GDLK bao gồm: 

• Hồ sơ quốc gia; và 
• Hồ sơ toàn cầu 

Hồ sơ xác định giá GDLK phải được lập trước thời điểm kê khai quyết toán thuế TNDN và phải được nộp theo yêu cầu của cơ quan thuế trong quá trình thanh tra, kiểm tra. 

Cập nhật liên quan đến nghĩa vụ tuân thủ về CbCR

Các doanh nghiệp phải tuân thủ các yêu cầu liên quan đến CbCR theo quy định của Nghị định 132. Vào ngày 29 tháng 7 năm 2024, Tổng cục Thuế (TCT) đã ban hành công văn 3279/TCT/CS, chỉ đạo các cục thuế địa phương báo cáo về việc tuân thủ CbCR của các doanh nghiệp cho các kỳ tính thuế 2020-2022. Cụ thể, TCT yêu cầu các cục thuế địa phương cung cấp danh sách các doanh nghiệp không tuân thủ cùng với lý do không nộp. 

Xin lưu ý rằng, vào ngày 3 tháng 1 năm 2025, Việt Nam đã ký kết Thỏa thuận của Nhà chức trách có thẩm quyền đa phương về việc trao đổi CbCR (MCAA CbCR)1. Thỏa thuận này cho phép Việt Nam thiết lập một mạng lưới rộng lớn cho việc trao đổi CbCR tự động. Tuy nhiên, việc ký kết MCAA CbCR không đồng nghĩa là Việt Nam sẽ tự động trao đổi CbCR với tất cả các bên ký kết. Theo Thỏa thuận này, các bên ký kết sẽ trao đổi CbCR trên cơ sở song phương chỉ khi cả hai bên đồng thuận. Tính đến ngày 13 tháng 2 năm 2025, 29 quốc gia và vùng lãnh thổ đã tham gia vào cơ chế trao đổi CbCR với Việt Nam, theo báo cáo từ trang web của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD)2. 

Trong bối cảnh này, các doanh nghiệp cần thường xuyên theo dõi các diễn biến trong công tác quản lý thuế của cơ quan thuế Việt Nam liên quan đến CbCR để đảm bảo tuân thủ đầy đủ. 

Quan sát và khuyến nghị của chúng tôi

Các sửa đổi trong Nghị định này nhằm đảm bảo sự nhất quán với quy định về định nghĩa các bên liên kết theo Luật các TCTD. Ngoài ra, Nghị định này đã giải quyết những vướng mắc và khó khăn mà các doanh nghiệp gặp phải khi thực hiện các quy định của Nghị định 132, đặc biệt là đối với những doanh nghiệp chỉ phát sinh giao dịch vay với các TCTD và thuộc trường hợp bị khống chế chi phí lãi vay được trừ. 

Trong bối cảnh này, các doanh nghiệp nên chủ động xem xét các mối quan hệ với bên liên kết và GDLK để đánh giá tác động của những thay đổi nói trên đến hoạt động kinh doanh của mình từ đó có các hoạch định hiệu quả đồng thời hạn chế rủi ro. Ngoài ra, chúng tôi khuyến nghị các doanh nghiệp nên thiết lập và thực hiện kế hoạch tuân thủ hàng năm để đảm bảo tuân thủ kịp thời các quy định hiện hành.