3 min. czytania 19 sty 2024

Polski sektor nieruchomości w 2024 r. skupi się na aspektach ESG, technologiach eco-friendly i efektywności dzięki generatywnej sztucznej inteligencji.

ESG i AI zdominują sektor nieruchomości Polski w 2024 roku

ESG i AI zdominują sektor nieruchomości Polski w 2024 roku

Autorzy
Anna Kicińska

EY Polska, Strategia i Transakcje, Lider Grupy Rynku Nieruchomości, Partner

Partner w zespole Doradztwa Transakcyjnego i Lider Grupy doradztwa Rynku Nieruchomości, odpowiedzialny za klientów nieruchomości w Polsce in w Europie.

Tomasz Tondera

EY Polska, Strategia i Transakcje, Real Estate, M&A, Partner

Doświadczony doradca transakcyjny dla podmiotów z sektora nieruchomości. Oferuję proaktywne rozwiązania, które tworzą wartość dla moich klientów.

Magdalena Kasiarz

EY Polska, Kancelaria EY Law, Partner, Adwokat, Doradca restrukturyzacyjny

Adwokat, doradca restrukturyzacyjny od ponad 15 lat zajmujący się negocjowaniem umów związanych z transakcjami fuzji i przejęć, reorganizacjami i restrukturyzacją zadłużenia.

Łukasz Jarzynka

EY Polska, Audyt, Grupy Rynku Nieruchomości, Partner

Lider usług Audytu EY dla sektora Rynku Nieruchomości, odpowiedzialny za klientów w Polsce oraz Centralnej i Południowej Europie. Entuzjasta podróży, miłośnik siatkówki, tenisa i innych sportów.

Tomasz Ożdziński

EY Polska, Doradztwo Podatkowe, Grupa Rynku Nieruchomości, Partner

Doradca podatkowy z ponad dwoma dekadami doświadczenia transakcyjnego. Stateczny ojciec, narwany motocyklista.

3 min. czytania 19 sty 2024

Co czeka nas w 2024r? Główne trendy, szanse i wyzwania sektora nieruchomości

W 2024 roku kwestie związane z ładem środowiskowym, społecznym i korporacyjnym, czyli ESG (environment, social and governance) będą jednym z priorytetów wszystkich graczy rynku nieruchomości, zarówno właścicieli, inwestorów, banków, ubezpieczycieli, jak i najemców. Do głównych wyzwań nadchodzącego roku zaliczyć można: dekarbonizację budynków, dostosowanie do nowych regulacji związanych z raportowaniem ESG, zapewnienie zdrowego i energooszczędnego środowiska pracy dla najemców oraz odpowiedniego poziomu ładu korporacyjnego.

Cyrkularność nieruchomości staje się niezwykle istotna na każdym etapie życia nieruchomości. Niezbędne jest więc stosowanie nowoczesnych technologii jak również rozwiązań i materiałów, które nie szkodzą środowisku i są wydajne energetycznie.

Działania właścicieli i zarządców nieruchomości będą skupione na podwyższaniu efektywności nieruchomości, która wpłynie na obniżanie kosztów operacyjnych. Pomocnym narzędziem może okazać się generatywna sztuczna inteligencja (genAI), znajdująca zastosowanie w wielu obszarach cyklu życia nieruchomości (zarządzanie, wycena, wynajem, due dilligence). Wybór najlepszych nowoczesnych technologii, które pomogą w osiągnięciu tego celu, będzie priorytetem dla firm działających na rynku.

W związku z niekorzystną sytuacją makroekonomiczną (w tym wysokie stopy procentowe wpływające na koszty finansowania) w Europie jak i w Polsce, jak również ze względu na sytuację geopolityczną w 2023 roku rynek inwestycyjny odnotował duże spadki. W większości sektorów nastąpiło również spowolnienie działalności deweloperskiej, co przełoży się w niedalekiej przyszłości na lukę podażową. Wyjątkiem jest sektor magazynowy i produkcyjny. Polska pozostaje atrakcyjnym rynkiem ze względu na trend skracania łańcucha dostaw oraz lokalizacji lub relokacji działalności produkcyjnej do Polski.

W 2024 roku spodziewamy się poprawy sytuacji gospodarczej, czego konsekwencją będzie zarówno wzmożona aktywność najemców oraz wyższy wolumen transakcji inwestycyjnych.

Newsletter EY

Wszystkie niezbędne informacje z zakresu Sustainability i ESG w zasięgu ręki.

Zapisz się

Kolejnym trendem jest praca hybrydowa, która stała się nowym trybem pracy dla większości firm. Świadczy o tym wykorzystanie powierzchni biurowej przez firmy,  utrzymujące się na poziomie ok. 30%. Aby skłonić pracowników do przyjścia do biura stacjonarnego, budynki muszą być atrakcyjne i oferować szeroki zakres usług i udogodnień. Oprócz aspektów kosztowych i ekologicznych, aspekty związane z dobrostanem pracowników są istotnym kryterium wyboru lokalizacji na siedzibę firmy.

Zainteresowaniem inwestorów, szczególnie w obszaru Europy Środkowej i Wschodniej, cieszą się lokalne centra handlowe. W przypadku obiektów starszych wiele z nich przechodzi lub będzie przechodzić proces modernizacji, lub / i rozbudowy. Niektóre z nich zmieniają funkcje, aby podnieść wartość.

Niska podaż na rynku mieszkaniowym w połączeniu z programami rządowymi to główne przyczyny wzrostu cen w ciągu ostatnich miesięcy. Trend ten utrzyma się w kolejnych miesiącach, co ograniczy zdolność kredytową potencjalnych nabywców. To z kolei może być motorem napędowym rozwoju segmentu PRS (private rented sector). Na rynku działa wiele podmiotów zainteresowanych kupnem dobrze zlokalizowanych gruntów w największych miastach przeznaczonych pod ten rodzaj inwestycji.

W obszarze audytu - Łukasz Jarzynka – Partner, Lider usług Audytu EY dla sektora Rynku Nieruchomości

W związku z opublikowanym w październiku 2023 roku Publicznym Stanowiskiem przez Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA), priorytetami w zakresie sprawozdań finansowych za rok 2023 będą m.in. kwestie związane z klimatem, w tym: spójność ujawnianych informacji z innymi elementami raportu rocznego, utrata wartości aktywów niefinansowych, rezerwy, zobowiązania i aktywa warunkowe, istotne osądy i niepewność szacunków.

Tych zagadnień dotyczy również opublikowany przez ESMA pod koniec 2023 roku raport "The Heat is On: Ujawnianie informacji związanych z klimatem w sprawozdaniach finansowych". Dokument szczegółowo analizuje przykładowe ujawnienia związane z kwestiami klimatycznymi zawartymi w rocznych sprawozdaniach finansowych za rok 2022 europejskich emitentów niebędących instytucjami finansowymi.

Raportowanie niefinansowe staje się coraz ważniejszym środkiem, poprzez który Komisja Europejska będzie weryfikować realizację celów określonych w Europejskim Zielonym Ładzie. Publikowane dane ESG maja zapewnić porównywalność oraz transparentność informacji przekazywanych przez podmioty oraz umożliwić inwestorom podejmowanie świadomych decyzji nt. zrównoważonych inwestycji.

Na ww. obszarach w najbliższym czasie koncentrował się będzie także rynek firm audytorskich, jak również na wykorzystaniu w bezpieczny sposób możliwości, które oferuje generatywna sztuczna inteligencja w procesie badania sprawozdań finansowych.

W obszarze doradztwa podatkowego - Tomasz Ożdziński – Partner, Doradztwo Podatkowe, Grupa Rynku Nieruchomości

Trwa wdrożenie zasad Filaru II BEPS 2.0 dotyczącego tzw. globalnego podatku minimalnego, które to regulacje mają na celu wprowadzenie rozwiązań zapewniających zrównoważone opodatkowanie międzynarodowych firm w oparciu o ujednolicone kryteria. Niezależnie od Filaru BEPS 2.0 w 2024 kończy się zawieszenie stosowania polskich przepisów o podatku minimalnym, tym samym konieczne będzie dokonanie analizy podlegania temu podatkowi oraz zasad ustalenia jego podstawy w przypadku podatników o niskiej rentowności.

Priorytety ESG w obszarze podatkowym realizowane są poprzez zapewnienie większej transparentności funkcjonowania firm, co oznacza w praktyce konieczność raportowania znacznej ilości danych.

Nowy rok oznacza również zwiększenie obciążeń fiskalnych z tytułu podatku od nieruchomości w związku ze wzrostem maksymalnych stawek tego podatku o 15%. Ostateczny poziom obciążeń zależy od decyzji władz samorządowych poszczególnych gmin. Planowane inwestycje powinny również uwzględnić dodatkową daninę w postaci 6% podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC), która będzie nakładana w przypadku nabycia szóstego i kolejnych lokali mieszkalnych w ramach jednej inwestycji. Co istotne, opodatkowanie transakcji podatkiem VAT nie będzie wyłączało zastosowania 6% PCC. Choć wspomniana regulacja miała służyć zmniejszeniu skali wzrostu cen oraz zwiększeniu dostępności mieszkań na rynku, wydaje się, że zakres jej zastosowania może być ograniczony, w szczególności w odniesieniu do inwestorów instytucjonalnych.

W obszarze doradztwa prawnego - Magdalena Kasiarz – Partner, Kancelaria EY Law

Pierwsze raporty spółki, które do tej pory nie były zobowiązane do raportowania niefinansowego, będą składać za rok 2025. Tak więc będzie kluczowe, aby w 2024 r. zapoznać się z wymogami i przygotować się do raportowania na podstawie Dyrektywy w sprawie sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju (ang. Corporate Sustainability Reporting Directive, w skrócie CSRD). To spowoduje dalszy wzrost zainteresowania nie tylko certyfikatami ekologicznymi dla budynków, ale także rozwiązaniami takimi jak zielone najmy, czy zielone finansowanie oraz wymusi szersze spojrzenie na zrównoważony rozwój w branży, także poprzez jeszcze silniejsze zaadresowanie kwestii społecznych i dobrych praktyk korporacyjnych.

Z drugiej strony, rozwój AI umożliwi coraz większe wykorzystanie rozwiązań technologicznych w zakresie automatyzacji zarządzania dokumentami prawnymi, w tym zarządzania najmami, umowami czy windykacją, a także zbierania danych, również na potrzeby raportowania CSRD. Dodatkowo, wyczekiwane przyspieszenie inwestycji infrastrukturalnych w nowe obszary takie jak wodór czy atom rodzi wiele wyzwań prawno-regulacyjnych również w obszarze nieruchomości.

Podsumowanie

Sektor nieruchomości w 2024 roku będzie zdominowany przez kwestie ESG (environment, social and governance), obejmujące nie tylko takie zagadnienia jak dekarbonizacja budynków czy stosowanie technologii eco-friendly. Dla firm zobowiązanych do raportowania zgodnie z Dyrektywą CSR za rok 2025, 2024 r. to ostatni moment aby szerzej przyjrzeć się kwestiom ESG, także w obszarze „ludzkim” i ładu korporacyjnego celem opracowania kompleksowej i możliwej do zrealizowani strategii zrównoważonego rozwoju. Taka strategia będzie też na pewno pomocna w przededniu kolejnych wyzwań regulacyjnych, które czekają branżę nieruchomościową w kolejnych latach, takich jak Dyrektywa ETS 2, czy Dyrektywa CSDDD (Corporate Social Due Diligence Directive). Powyższe regulacje pomogą utrzymać popularność pracy hybrydowej oraz większe docenienie dobrobytu pracowników w kontekście wyboru siedziby firmy. Dodatkowo, zostanie położony jeszcze większy nacisk na zwiększanie efektywności nieruchomości, a narzędzia oparte na generatywnej sztucznej inteligencji (genAI) mogą mieć w tym kluczowe znaczenie. 

Kontakt

Chcesz dowiedzieć się więcej? Skontaktuj się z nami.

Informacje

Autorzy
Anna Kicińska

EY Polska, Strategia i Transakcje, Lider Grupy Rynku Nieruchomości, Partner

Partner w zespole Doradztwa Transakcyjnego i Lider Grupy doradztwa Rynku Nieruchomości, odpowiedzialny za klientów nieruchomości w Polsce in w Europie.

Tomasz Tondera

EY Polska, Strategia i Transakcje, Real Estate, M&A, Partner

Doświadczony doradca transakcyjny dla podmiotów z sektora nieruchomości. Oferuję proaktywne rozwiązania, które tworzą wartość dla moich klientów.

Magdalena Kasiarz

EY Polska, Kancelaria EY Law, Partner, Adwokat, Doradca restrukturyzacyjny

Adwokat, doradca restrukturyzacyjny od ponad 15 lat zajmujący się negocjowaniem umów związanych z transakcjami fuzji i przejęć, reorganizacjami i restrukturyzacją zadłużenia.

Łukasz Jarzynka

EY Polska, Audyt, Grupy Rynku Nieruchomości, Partner

Lider usług Audytu EY dla sektora Rynku Nieruchomości, odpowiedzialny za klientów w Polsce oraz Centralnej i Południowej Europie. Entuzjasta podróży, miłośnik siatkówki, tenisa i innych sportów.

Tomasz Ożdziński

EY Polska, Doradztwo Podatkowe, Grupa Rynku Nieruchomości, Partner

Doradca podatkowy z ponad dwoma dekadami doświadczenia transakcyjnego. Stateczny ojciec, narwany motocyklista.