4 min. czytania 21 wrz 2021

Wzrost znaczenia wpływów z podatku od nieruchomości w budżecie samorządów

Autorzy
Tomasz Olszewski

EY Polska, Dział Doradztwa Podatkowego EY, Menedżer

Tomasz jest Menedżerem w Dziale Doradztwa Podatkowego EY (zespół People Advisory Services).

Jakub Ostrowski

EY Polska, People Advisory Services, Senior

Specjalizuje się w analizie podatku od nieruchomości oraz prowadzeniu postępowań związanych z odzyskiwaniem nadpłaty.

4 min. czytania 21 wrz 2021

Według majowych szacunków Związku Miast Polskich, w związku z wejściem w życie Polskiego Ładu, jednostki samorządu terytorialnego miały zanotować ubytek w dochodach własnych na poziomie 11-12 mld zł rocznie. Po ogłoszeniu 26 lipca br. projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, te wyliczenia stały się nieaktualne, a prognozy wskazują na ubytek dochodu jednostek samorządu terytorialnego rzędu 145 miliardów zł w przeciągu najbliższych 10 lat.

Widmo utraty płynności finansowej stało się realne dla wielu jednostek samorządu terytorialnego, które nie uzupełnią tego ubytku w swoich budżetach. Jednym z ich podstawowych źródeł dochodu są wpływy z tytułu podatku od nieruchomości. Już teraz jest to kluczowy podatek z punktu widzenia budżetu samorządów, a wejście w życie Polskiego Ładu z pewnością umocni jego znaczenie ekonomiczne.

Wzrost znaczenia podatku od nieruchomości a Polski Ład

Ustalanie stawek podatku od nieruchomości należy do kompetencji Rady Miasta lub Gminy. Organy te ustalają stawki podatkowe w formie uchwały, uwzględniając limity określone na dany rok podatkowy w obwieszczeniu ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Od kilku lat zaobserwować można tendencję wzrostową maksymalnych stawek. Wiemy już, że w 2022 roku ten trend się utrzyma. W 2017 roku za 1m2 budynku przedsiębiorcy płacili maksymalnie 22,66 zł podatku, a w 2022 roku będzie to już 25,74 zł. Podobny wzrost dotyczy maksymalnych stawek podatkowych za 1m2 gruntu. W 2017 roku przedsiębiorcy płacili maksymalnie 0,89 zł za m2, a limit na przyszły rok wynosi już 1,03 zł. Dla przedsiębiorcy płacącego najwyższe stawki, posiadającego 50 000 m2 budynków oraz 100 000 m2 gruntów oznacza to zwiększenie zobowiązania podatkowego o niemal 170 000 zł rocznie.

Wzrost znaczenia podatku od nieruchomości w budżecie samorządów obrazują również dane na temat rocznych wpływów z tego tytułu. W ciągu 5 lat (2016-2020) wzrosły one o prawie 3,5 mld zł. Nie oznacza to jednak nadwyżki w budżetach samorządów. Jest to natomiast nieunikniona konsekwencja zmian w konstrukcji podatków centralnych, w których partycypują, jak np. wprowadzenia zwolnienia podatkowego w PIT dla podatników do 26 roku życia (1,1 mld zł rocznie ubytku) czy tzw. Estońskiego CITu (1,3 mld zł w roku bieżącym). Wejście w życie Polskiego Ładu sprawi, że wiele samorządów, które do tej pory uchwalało stawki na poziomie niższym, aniżeli maksymalny, może zdecydować się, a raczej być zmuszone do ich podwyższenia.

Jak duży wzrost obciążeń podatkowych czeka przedsiębiorców? Tego dowiemy się w czwartym kwartale tego roku, kiedy to Rady Gmin i Miast będą uchwalały stawki obowiązujące w roku 2022.

Jedno jest pewne, przedsiębiorcy powinni przygotować się na wzrost wysokości zobowiązania związanego z podatkiem od nieruchomości w kolejnych latach. Czy to oznacza, że powinni głębiej sięgnąć do kieszeni? Niekoniecznie.

 

Co mogą zrobić przedsiębiorcy? Jakich błędów nie powinni popełniać? Okiem Eksperta EY

Po pierwsze ustawa o podatkach i opłatach zawiera katalog zwolnień, z których skorzystać mogą przedsiębiorcy. Mimo to, jak pokazuje doświadczenie EY, nie wszyscy przedsiębiorcy wiedzą jak skutecznie z nich skorzystać. Szczególnie problematyczny wydaje się etap wdrożenia, ponieważ organy podatkowe chcąc zapobiegać spadkowi wpływów do budżetu zawężają zakres zwolnień lub w ogóle odmawiają ich uznania. Należy jednak pamiętać, że podatnikom przysługuje prawo, aby nie zgodzić się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji i uzyskać opinię organu wyższego stopnia lub na dalszym etapie sądu administracyjnego. 

Po drugie, należy stwierdzić, iż wielu przedsiębiorców zawyża podstawę opodatkowania lub błędnie kwalifikuje posiadane obiekty do kategorii opodatkowania, przez co nadpłaca podatek od nieruchomości. Warto pamiętać, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych odsyła do przepisów innych ustaw, np. prawa budowlanego, o transporcie kolejowym czy o podatku dochodowym. O ile sama ustawa nie uległa większym zmianom od dnia wejścia w życie to ustawy do których się odwołuje już tak. Zmiany te niejednokrotnie miały znaczący wpływ na wymiar podatku (np. zmiana definicji obiektu budowlanego w ustawie prawo budowlane) lub zakres zwolnień (np. zakres przedmiotowy zwolnienia infrastruktury kolejowej).

Ponadto, poprzez zmieniającą się linię orzeczniczą sądów administracyjnych oraz wyroki interpretacyjne Trybunału Konstytucyjnego ewoluowała sama interpretacja przepisów ustawy regulującej daninę lokalną. To sprawia, że podatnicy niejednokrotnie nieświadomie uiszczają to zobowiązanie w nieprawidłowej wysokości. W zdecydowanie lepszej sytuacji są przedsiębiorcy, którzy zawyżają zobowiązanie podatkowe. Przepisy Ordynacji Podatkowej pozwalają im nie tylko skorygować zeznanie za bieżący rok, ale również odzyskać podatek nadpłacony przez ostatnie 5 lat. Niestety,  jest to jednak miecz obosieczny. Ci z podatników, którzy zaniżają swoje zobowiązanie muszą liczyć się z faktem, że gdy organ podatkowy podczas kontroli wykryje ten fakt w bieżącej deklaracji na pewno będzie badał również zeznania za poprzednie lata. Podobnie jak w przypadku nadpłat, niedopłaty przedawniają się dopiero po upływie pięciu lat. Wykrycie ich skutkuje również powstaniem zobowiązania z tytułu odsetek od zaległości podatkowych. Nie ulega wątpliwości, że organy podatkowe podczas kontroli skupiają się, przede wszystkim, na wykryciu potencjalnych niedopłat. Warto więc, szczególnie w perspektywie wzrostu obciążeń dla przedsiębiorców, dokonać przeglądu podatku od nieruchomości i zweryfikować poprawność wysokości zadeklarowanej daniny.

 

Źródło:

  • Stanowisko Związku Miast Polskich w sprawie skutków finansowych „Polskiego ładu” dla miast i pozostałych JST z 28 sierpnia 2021 r.
  • Obwieszczenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 22 lipca 2021 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2022.

Bezpośrednio na maila

Bądź na bieżąco i subskrybuj newsletter EY

Subskrybuj

Podsumowanie

Po ogłoszeniu projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, prognozy wskazują na ubytek dochodu jednostek samorządu terytorialnego rzędu 145 miliardów zł w przeciągu najbliższych 10 lat. Przedsiębiorcy powinni przygotować się na wzrost wysokości zobowiązania związanego z podatkiem od nieruchomości w kolejnych latach. Czy to oznacza, że powinni głębiej sięgnąć do kieszeni? Niekoniecznie.

Kontakt

Chcesz dowiedziec sie wiecej? Skontaktuj sie z nami.

Informacje

Autorzy
Tomasz Olszewski

EY Polska, Dział Doradztwa Podatkowego EY, Menedżer

Tomasz jest Menedżerem w Dziale Doradztwa Podatkowego EY (zespół People Advisory Services).

Jakub Ostrowski

EY Polska, People Advisory Services, Senior

Specjalizuje się w analizie podatku od nieruchomości oraz prowadzeniu postępowań związanych z odzyskiwaniem nadpłaty.