Giám đốc điều hành đang trò chuyện với đội ngũ quản lý của mình trên sân thượng.

Cách 500 doanh nghiệp gia đình hàng đầu thế giới xây dựng và duy trì giá trị bền vững

Báo cáo Chỉ số Doanh nghiệp Gia đình Toàn cầu (Global 500 Family Business Index) năm 2025 của EY và Đại học St.Gallen cho thấy các tập đoàn gia đình lớn nhất đang nắm giữ vị thế vững chắc để bứt phá mạnh mẽ.


Tóm lược

  • 500 doanh nghiệp gia đình trong Chỉ số năm 2025 đã mang về tổng doanh thu lên đến 8,8 nghìn tỷ USD, đánh dấu mức tăng trưởng ấn tượng 10% so với năm 2023.
  • Khối doanh nghiệp này đóng vai trò trụ cột cho thị trường lao động toàn cầu, với 25,1 triệu nhân sự.
  • 47% trong số này đã tham gia vào ít nhất một thương vụ M&A.

Theo Chỉ số Global 500 Family Business Index (Chỉ số) năm 2025 của EY và Đại học St.Gallen, các doanh nghiệp gia đình lớn nhất thế giới tiếp tục tạo ra những tác động kinh tế vô cùng mạnh mẽ. Bất chấp bối cảnh tăng trưởng GDP toàn cầu năm 2023 chỉ đạt 3,3%, top 500 công ty trong Chỉ số vẫn bứt tốc ngoạn mục với tổng doanh thu 8,8 nghìn tỷ USD, tăng 10% so với kỳ báo cáo năm 2023. Quy mô của các doanh nghiệp này tiếp tục gây ấn tượng mạnh với mức doanh thu hàng năm đạt 17,6 tỷ USD. Đáng chú ý, có tới 80% trong số các doanh nghiệp này ghi nhận doanh thu vượt ngưỡng 5 tỷ USD.

Nếu coi tổng doanh thu của 500 doanh nghiệp trong bảng xếp hạng này là GDP của một quốc gia, khối tài sản khổng lồ đó sẽ tương đương với nền kinh tế lớn thứ ba thế giới, chỉ sau Mỹ và Trung Quốc.

Tìm hiểu xem ai đã lọt vào Chỉ số 2025

Xem trang web chuyên đề Chỉ số Doanh nghiệp Gia đình Toàn cầu 500 của EY và Đại học St.Gallen.

Nhìn lên cây và các tòa nhà văn phòng hiện đại

Các công ty góp mặt trong Chỉ số năm 2025 là minh chứng rõ nét cho sự đa dạng cả về lĩnh vực hoạt động lẫn vị trí địa lý với trụ sở tại 44 quốc gia và vùng lãnh thổ: 47% ở châu Âu, 29% ở Bắc Mỹ, 18% ở châu Á và 6% ở các khu vực khác.

Ngay cả khi môi trường kinh doanh hiện nay đang bị bủa vây bởi vô vàn thách thức, hoạt động M&A vẫn luôn là trọng tâm trong chiến lược tăng trưởng và phát triển nguồn vốn của các doanh nghiệp gia đình hàng đầu thế giới. Gần một nửa (47%) số công ty lọt vào Chỉ số hiện tại đã tham gia vào ít nhất một thương vụ M&A trong vòng hai năm qua.

Top 500 doanh nghiệp gia đình lớn nhất thế giới hiện đang nắm giữ bệ phóng vô cùng vững chắc để tiếp tục bức phá, khẳng định vai trò là những nhân tố đóng góp trọng yếu cho nền kinh tế toàn cầu thông qua đà tăng trưởng ấn tượng, khả năng tạo việc làm và tác động tích cực đến cộng đồng nơi họ hoạt động.

500 doanh nghiệp gia đình lớn nhất tạo ra
8,8 nghìn tỷ USD
doanh thu.
500 doanh nghiệp gia đình lớn nhất tuyển dụng
25.1
triệu người trên toàn thế giới.

Bức tranh toàn cầu

Các doanh nghiệp trong Chỉ số có trụ sở đặt tại 44 quốc gia và vùng lãnh thổ. Như những năm trước, châu Âu vẫn là ”thủ phủ” của phần lớn các “đế chế” gia đình. Gần một nửa (47%) số doanh nghiệp tọa lạc tại lục địa già, trong đó tập trung tại Đức, Pháp, Ý và Thụy Sĩ. Bắc Mỹ chiếm 29%, trong khi châu Á chiếm 18%.

Hoa Kỳ tiếp tục khẳng định vị thế khi có 23% số công ty đặt trụ sở, bao gồm 5 trong số 20 công ty quy mô nhất trong Chỉ số. Nước Mỹ quy tụ một hệ sinh thái doanh nghiệp đa dạng, hội tụ những cái tên đầu ngành và cùng nhau đóng góp khoảng 30% tổng doanh thu của toàn bộ Chỉ số.

Đức đứng thứ hai với 78 doanh nghiệp, trong đó có 5 công ty thuộc Top 20, bao gồm tập đoàn bán lẻ Schwarz Group và các hãng xe Volkswagen Group, BMW.

Ấn Độ và Trung Quốc mỗi nước tập trung khoảng 3% số doanh nghiệp gia đình lớn nhất thế giới (lần lượt 17 và 15 công ty). Một điểm nhấn đáng chú ý là việc Công ty Koç Holding của Thổ Nhĩ Kỳ lần đầu tiên lọt vào Top 20. Chỉ số phản ánh sự đa dạng về ngành nghề và khu vực, với các doanh nghiệp đang kiến tạo giá trị theo muôn vàn cách thức khác nhau.


Những ngành đóng góp lớn nhất

Dẫn đầu danh sách là ngành bán lẻ, chiếm 20% tổng số doanh nghiệp và đóng góp 26% tổng doanh thu toàn bảng (tương đương 2,25 nghìn tỷ USD). Gần một nửa (49%) doanh thu của lĩnh vực này đến từ các doanh nghiệp có trụ sở tại Mỹ, điển hình như Walmart. Trên quy mô toàn cầu, khối ngành bán lẻ trong Chỉ số đang tạo ra việc làm cho 7,18 triệu lao động.

 

Sau bán lẻ, các mũi nhọn nổi bật tiếp theo phải kể đến hàng tiêu dùng (19%), sản xuất tiên tiến (15%) và di chuyển/mobility (9%). Riêng ngành hàng tiêu dùng đạt tổng doanh thu 1,5 nghìn tỷ USD với 4,4 triệu nhân sự, là ngành lớn thứ hai trong Chỉ số xét theo tiêu chí doanh thu.

 

Đức là quốc gia đóng góp lớn nhất cả về số lượng doanh nghiệp lẫn doanh thu trong các lĩnh vực sản xuất tiên tiến và giải pháp di chuyển (mobility). Cụ thể, 16 doanh nghiệp sản xuất tiên tiến đóng góp tổng doanh thu 191 tỷ USD, trong khi 14 công ty thuộc lĩnh vực di chuyển đóng góp tới 669 tỷ USD.


Các hoạt động giao dịch tạo đà tăng trưởng

Nhiều doanh nghiệp gia đình hàng đầu thế giới đang tích cực thực hiện hoặc cân nhắc các giao dịch M&A. Bất chấp bối cảnh thị trường đang có dấu hiệu chậm lại, gần một nửa (47%) số công ty đã tham gia vào một hoặc nhiều giao dịch kể từ kỳ báo cáo Chỉ số trước. Nhóm này đã ghi nhận một con số ấn tượng với 616 giao dịch. Trong số các thương vụ công bố, có tới 34% giao dịch đạt giá trị trên 250 triệu USD.

 

Mars, Inc. – công ty thực phẩm ăn nhẹ và chăm sóc thú cưng của Mỹ - đã công bố giao dịch lớn nhất của mình - một vụ mua lại trị giá 36,8 tỷ USD.

 

Ông Andrea Guerzoni, Phó Chủ tịch Toàn cầu của EY – Chiến lược và Giao dịch Tài chính, nhận định: “Các hoạt động hợp nhất, mua lại và thoái vốn chiến lược đều đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc giúp các doanh nghiệp trên toàn thế giới đón đầu cơ hội, đối phó với thách thức và biến động thị trường. Trong nhiều trường hợp, các doanh nghiệp gia đình sở hữu lợi thế trong việc thực hiện giao dịch vào những thời điểm bất ổn. Họ có thể tận dụng kiến thức chuyên sâu về ngành và sự linh hoạt để đưa ra những quyết định nhanh chóng nhằm nắm bắt cơ hội thông qua các giao dịch chiến lược. Tư duy dài hạn cũng như khả năng tiếp cận nguồn lực gia đình và nguồn lực bên ngoài cũng là điểm mạnh.”

 

Theo khảo sát Triển vọng CEO của EY-Parthenon công bố vào tháng 1/2025, nhu cầu thực hiện M&A trong năm tới đã tăng mạnh lên 56% so với so với 37% vào tháng 9/2024, báo hiệu sự khởi sắc mạnh mẽ của các hoạt động giao dịch trong năm 2025. Đây là sự tiếp nối của xu hướng tích cực từ năm 2024-một năm mà hoạt động M&A vẫn duy trì được ổn định bất chấp bối cảnh thị trường phức tạp, với giá trị giao dịch tăng 11% và số lượng tăng 9% so với năm 2023.


Di sản bền vững

Các doanh nghiệp gia đình hàng đầu thường được biết đến với sự kết hợp giữa tầm nhìn giá trị dài hạn cùng cách tiếp cận linh hoạt và đổi mới nhằm tạo ra lợi thế chiến lược. Những đặc tính này giúp lý giải vì sao 34% các công ty trong Chỉ số có bề dày lịch sử hơn 100 năm, và một con số ấn tượng là 85% đã hoạt động trên 50 năm. Ngày nay, các gia đình vẫn duy trì quyền kiểm soát và ảnh hưởng sâu rộng trong mọi  công ty thuộc Chỉ số, và có hơn 40% trường hợp thành viên gia đình trực tiếp nắm giữ vị trí CEO.

Ông Thomas Zellweger, Chủ nhiệm Bộ môn Doanh nghiệp Gia đình tại Đại học St.Gallen, chia sẻ: “Doanh nghiệp gia đình có khả năng thích ứng và phát triển đáng kinh ngạc trong môi trường biến động. Tập trung vào sự tồn tại lâu dài, kết hợp với quản lý hiệu quả và chính sách tài chính thận trọng, giúp nhiều doanh nghiệp gia đình duy trì thành công bền vững.”

Doanh nghiệp lâu đời nhất trong Chỉ số là Takenaka Corporation (Nhật Bản) với lịch sử 414 năm. Hai công ty châu Âu cũng vượt mốc 300 năm hoạt động: Merck (Đức, 356 năm) và Wendel (Pháp, 320 năm). Tại Mỹ, công ty lâu đời nhất là Hyster-Yale (sản xuất xe nâng), thành lập từ năm 1844.

Tóm lược

Chỉ số Global 500 Family Business năm 2025 của EY và Đại học St. Gallen nhấn mạnh mức độ mà các doanh nghiệp gia đình lớn nhất thế giới đang đóng góp một cách khác biệt cho nền kinh tế toàn cầu.