Southbank Kulesi'nin tepesinden Londra ve Thames Nehri'nin gece vakti panoramik manzarası

IFRS 18 kapsamında finansal tablolarda sunum ve açıklama gerekliliklerine nasıl hazır olunur?

İlgili konular

IFRS 18, IFRS standartlarına göre raporlama yapan çoğu şirketi etkilemesi muhtemel yeni sunum ve açıklama gereklilikleri getiriyor.


Kısaca

  • IFRS 18, finansal tablo sunumunda büyük bir dönüşüm anlamına geliyor ve bu dönüşümle birlikte, çoğu IFRS raporlaması yapan şirketin gelir tablosu yapısını güncellemesini gerektiriyor.
  • Şirketlerin yeni kavramları yorumlamak, sınıflandırmaları yeniden değerlendirmek ve ortaya çıkabilecek yeni muhasebe konularını çözmek için yargı ve teknik bilgi kullanması gerekiyor.
  • IFRS 18’e başarılı geçiş, yeni performans ölçütleri ve sistemler üzerinde disiplinler arası iş birliği gerektiriyor.

IFRS 18 Finansal Tablolardaki Sunum ve Açıklama Standardı, IFRS muhasebe standartlarına göre finansal tablo hazırlayan çoğu şirketi etkilemesi muhtemel yeni sunum ve açıklama gereklilikleri getiriyor.

Bu standart özellikle şunları zorunlu kılar:

  • Şirketlerin kâr veya zarar tablosundaki tüm gelir ve giderlerin üçü yeni olmak üzere beş kategoriden birine sınıflandırılması: faaliyet, yatırım, finansman, gelir vergileri, durdurulan faaliyetler.
  • “Faaliyet kârı veya zararı” ile “Finansman ve gelir vergisi öncesi kâr veya zarar” başlıklarının zorunlu alt toplamlar olarak sunulması.
  • Yönetim tarafından tanımlanan performans ölçütlerine (MPM’ler) ilişkin açıklamaların tek bir dipnot altında sunulması. (MPM’ler GAAP dışı ölçütlerdir.)

Bunların yanı sıra, tüm temel finansal tablolarda ve dipnotlarda bilgilerin birleştirilmesi ve ayrıştırılmasına (aggregation/disaggregation) ilişkin geliştirilmiş rehberlik bulunuyor.

Şirketlerin, finansal tablolarda sundukları ve açıkladıkları kalemleri bu kalemlerin özelliklerini gerçeğe uygun şekilde yansıtacak, açık ve anlaşılır bir biçimde etiketlemesi ve tanımlaması gerekiyor.

IFRS 18 yürürlük tarihi

  • IFRS 18, 1 Ocak 2027 veya sonrasında başlayan yıllık raporlama dönemleri için zorunludur.
  • Bir ülkenin yürürlük tarihi, o ülkenin düzenleyici (regülatif) gerekliliklerine bağlıdır.
  • Standart, karşılaştırmalı dönemler için geriye dönük olarak uygulanmalıdır.

**Bazı şirketler standardı uygulamada ileri aşamalara geçmiş durumda.

Peki şimdiye kadar başarılı uygulama için öğrenilen bazı dersler neler?**

Yeni gereklilikleri ve kavramları kapsamlı şekilde anlamak

IFRS 18, gelir ve giderleri beş kategoriye sınıflandırırken uygulanacak yeni gereklilikler ve faaliyet, yatırım, finansman, gelir vergileri ve durdurulan faaliyetler gibi kavramlar getiriyor.

Örneğin, bir gelir veya gider kaleminin sınıflandırılması artık şirketin ana iş faaliyetlerine bağlıdır. Bu, başka hiçbir IFRS standardında bulunmayan yeni bir kavramdır. Benzer şekilde MPM’ler, yıllık raporların yönetim tartışma ve analiz (MD&A) bölümündeki GAAP dışı ölçütlere göre farklı ve daha dar kapsamlı yeni bir kavramdır. IFRS 18 boyunca, bu ve diğer kavramlar şirketlerin gelir veya gider sınıflandırmalarını kendi özel durumları çerçevesinde yeniden değerlendirmelerini gerektirir.



Yüksek kaliteli bir sonuç elde etmek için, uygulama ekibinin standarda çok iyi hâkim olması ve süreç boyunca doğru muhakemeyi uygulayabilme yetkinliğine sahip olması gerekir.



Proje planının, gerekli analizler için yeterli zaman içerecek şekilde ayarlanması gerekir; çünkü bu analizler, projenin başarı faktörlerinden biri olarak sıklıkla öne çıkar.

Ayrıca şirketlerin, başlangıçtaki proje planında yer almayan ek muhasebe konularını çözmek için de zaman ve kaynak ayırması gerekir. Örneğin, bazı uygulama ekipleri IFRS 18’in uygulanması sırasında finansal tablo kalemlerinin birleştirilmesi veya ayrıştırılmasıyla ilgili ek muhasebe konuları tespit etmiştir.

Yatırımcılarla iletişimi proje kapsamında yenilemek

MPM’ler (yönetim tarafından tanımlanan performans ölçütleri), bir şirketin kamuya açık iletişimlerinde — genellikle yatırımcı sunumları, basın bültenleri ve yıllık ya da ara dönem raporlarında finansal tablolar dışındaki belgelerde — kullandığı gelir ve gider alt toplamlarıdır.

Yönetim, MPM’leri kullanarak finansal tablo kullanıcılarına şirketin finansal performansının belirli yönlerine ilişkin kendi bakış açısını iletir.



Birçok şirket, uygulama projesiyle eş zamanlı olarak yatırımcılarla iletişimlerini yeniden gözden geçirir. Amaç, bu iletişimin biçimini ve içeriğini tamamen yenilemek; bunun için de güncellenmiş performans ölçütlerini veya yeni performans ölçütlerini dâhil etmektir. Örneğin, şirketler tekrarlayan veya güncelliğini yitirmiş performans ölçütlerini kaldırmak isteyebilir. Ayrıca, mevcut iş modelini ve stratejik odağı daha iyi yansıtan yeni performans ölçütleri eklemek isteyebilirler. Bu yaklaşım, hem yatırımcı iletişimini daha tutarlı hâle getirir hem de IFRS 18’in gerektirdiği sınıflandırma ve açıklamalarla daha uyumlu bir yapı kurulmasını sağlar.



Yatırımcı iletişimi, MPM’lerin kapsamını belirlediği için IFRS 18 kapsamında finansal tablolardaki açıklamaları doğrudan etkiler. 

 

Bu nedenle uygulama ekiplerinin yatırımcıların bakış açısını tamamen anlaması ve IFRS 18 kapsamındaki etkileri değerlendirirken bunu dikkate alması gerekir.

 

Etkili bir denetim için uygulama ekiplerine IT, yatırımcı ilişkileri ve hukuk uzmanları dahil edilmeli

Finansal tablolarda sunum ve açıklamaların değişmesi, finansal verileri toplayan ve özetleyen bilgi sistemlerinde güncellemeler yapılmasını gerektirebilir.

Daha önce belirtildiği gibi, yatırımcı ilişkileri ekipleri, özellikle performans ölçütleri ile ilgili olarak yatırımcıların bilgi ihtiyaçlarını anlamada kritik bir role sahiptir. Hukuk ekipleri ise, değişikliklerin geçerli sermaye piyasası mevzuatıyla uyumlu olmasını sağlamakla yükümlüdür. Bazı durumlarda IFRS 18 kapsamında yeni sunum ve açıklamaları uygularken:

  • Banka sözleşmelerindeki bazı maddelerin, çalışan prim (bonus) anlaşmalarının şartlarının gözden geçirilmesi, netleştirilmesi veya uyarlanması gerekebilir.
  • Çeşitli fonksiyonlardan uzmanların yer aldığı bir projede, şirketin ayrıca; ekipler arası iş birliğini kolaylaştıracak, yeterli denetim ve yönlendirme sağlayacak etkili bir yönetişim yapısı oluşturması gerekir.

 

Şirketlerin geri bildirimleri ne söylüyor?

 

Standart uygulamasında önemli ilerleme kaydeden şirketlerden gelen geri bildirimler şunu gösteriyor:

 

  • Şirketlerin projeyi zamanında planlaması ve yürütmesi kritik öneme sahip.

 

2027’de standardı uygulayacak ve yıl sonu kapanışı takvim yılı olan şirketler için süre daralıyor. Çünkü 2026 karşılaştırmalı finansal tablolarının da geriye dönük olarak yeniden hazırlanması gerekecek.

 

  • IFRS 18 uygulama projesi ek faydalar sağlayabilir.

 

Standart uygulaması, şirketlere yalnızca uygunluğu sağlamakla kalmaz. Aynı zamanda; yatırımcı iletişiminin geliştirilmesi, performans ölçütlerinin yeniden yapılandırılması gibi alanlarda somut faydalar yaratabilir. Bu faydalara ulaşmak için, uygulama ekibinin muhasebe uzmanlığına ek olarak farklı uzmanlık alanlarından kişileri içermesi, etkin bir yönetişim yapısı kurulması gereklidir.

Özet

IFRS 18, finansal tablolarda önemli sunum ve açıklama değişiklikleri getiriyor. Yeni gelir ve gider kategorileri, zorunlu alt toplamlar ve yönetim tarafından tanımlanan performans ölçütlerine (MPM) ilişkin açıklamalar, şirketlerin raporlama yapısını önemli ölçüde değiştirecek.

Başarılı uygulama için gerekli unsurlar:

  • Yeni kavramların derinlemesine anlaşılması
  • Analiz ve sorun çözümü için yeterli zaman ayrılması
  • Disiplinler arası (IT, yatırımcı ilişkileri, hukuk ve muhasebe) iş birliği sağlanması
  • Güçlü bir yönetişim yapısı oluşturulması
  • Yenilenmiş yatırımcı iletişimi planlanması

Bu kriterler hem sorunsuz geçişi sağlamak hem de paydaş etkileşimini güçlendirmek açısından öne çıkıyor.


İlgili raporlar

Good Real Estate Group (International) Limited 2025 - UFRS 18

Bu baskı, Good Real Estate Group (International) Limited'in 31 Aralık 2025 tarihinde sona eren yıla ait açıklayıcı finansal tablolarını içermektedir.

    Bu makale hakkında