Kabinetsreactie evaluatierapport ANBI- en SBBI-regelingen

Staatssecretaris kondigt versterkt toezicht, sectoroverleg en onderzoeken aan naar hervorming ANBI- en SBBI-regelingen; regeling voor steunstichtingen SBBI zou kunnen vervallen

De Staatssecretaris van Financiën heeft recentelijk de Tweede Kamer de kabinetsreactie over het rapport evaluatie ANBI- en SBBI-regelingen gestuurd. In de kabinetsreactie wordt ook ingegaan op het rapport "Fiscaal onderzoek naar het vermogen in familiestichtingen" voor zover dat betrekking heeft op algemeen nut beogende instellingen (ANBI’s).

Uit de evaluatie blijkt dat door het gebrek aan cijfermatige gegevens, geen harde conclusies kunnen worden getrokken over de doeltreffendheid en doelmatigheid van de ANBI-regeling. De staatssecretaris onderschrijft deze conclusie en geeft aan de aanbeveling tot betere dataverzameling te zullen bezien. De focus ligt daarbij in eerste instantie op verbetering van de uitvoering van de ANBI-regeling.

Een SBBI is een instelling die een sociaal belang behartigt, zoals muziekverenigingen, amateursportverenigingen, buurtverenigingen en scoutingclubs. De SBBI-regeling bestaat sinds 2010 en voorziet in een vrijstelling van schenk- en erfbelasting, mits aan specifieke voorwaarden wordt voldaan. Zo moet uit regelgeving en feitelijke werkzaamheden blijken dat de instelling daadwerkelijk een sociaal belang behartigt, mag zij niet onderworpen zijn aan vennootschapsbelasting, en mag het bestuur geen bovenmatige vergoedingen ontvangen. Verder moet de instelling in Nederland, de EU of een andere aangewezen staat zijn gevestigd.

De staatssecretaris merkt op dat er geen formele SBBI-status bestaat. Instellingen of burgers die zekerheid willen over de kwalificatie als SBBI, kunnen hierover vooraf overleggen met de Belastingdienst. Door het beperkte zicht op het gebruik kunnen geen uitspraken worden gedaan over de effectiviteit van de regeling. De staatssecretaris deelt deze conclusie. 

Wat betreft steunstichtingen SBBI merkt de staatssecretaris op dat deze slechts in zeer beperkte mate worden opgericht – gemiddeld 0 tot 5 per jaar. Volgens de bewindsman wijst het lage gebruik op een gebrek aan doelmatigheid en doeltreffendheid van de regeling. Vanuit het oogpunt van vereenvoudiging acht hij het wenselijk de regeling voor steunstichtingen SBBI te laten vervallen. Gezien de demissionaire status van het kabinet wordt hiervoor echter geen voorstel gedaan.

Tot slot geeft de staatssecretaris aan dat het kabinet initiatieven die het maatschappelijk belang dienen, blijft steunen. De inzet van instellingen op basis van de ANBI- en SBBI-regelingen blijft belangrijk. 

De staatssecretaris geeft aan dat op korte termijn de volgende maatregelen worden getroffen en nadere onderzoeken naar aanpassingsmogelijkheden worden verricht: 

• Het toezicht op de ANBI’s door de Belastingdienst wordt versterkt en verbeterd, vooruitlopend op de verbetering van de informatiepositie van de Belastingdienst met het introduceren van een ANBI-portal per 2030. 
• De staatssecretaris gaat op korte termijn in gesprek met de filantropiesector of en zo ja, op welke wijze een minimumaantal bestuurders voor ANBI’s kan worden verlangd. 
• Constructies van ANBI’s met NSW-landgoederen worden momenteel diepgaander bezien, ook met het oog op de vraag of wettelijke aanpassingen wenselijk/noodzakelijk zijn. De staatssecretaris komt hierop terug, zodra dit mogelijk is. 
• Om oneigenlijk gebruik of misbruik van de ANBI-status te voorkomen zal de staatssecretaris in overleg met de filantropiesector onderzoeken op welke wijze de verplichtingen voor voormalige ANBI’s het beste kunnen worden aangescherpt. 

De gehele kabinetsreactie vindt u hier.