Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động kiểm toán tại EY: Xu hướng, giải pháp và bài học thực tiễn

• EY Intelligent Checklists: Được thiết kế nhằm đơn giản hóa việc rà soát các danh sách kiểm tra công bố thông tin (checklist) trong báo cáo tài chính và báo cáo phát triển bền vững của khách hàng. EY Intelligent Checklists sử dụng AI tạo sinh để đề xuất câu trả lời và giúp đội ngũ kiểm toán của EY phân tích các đề xuất trong ngữ cảnh cụ thể, giúp đơn giản hóa quy trình kiểm tra thông tin và lập tài liệu. Tính năng này giúp đội ngũ kiểm toán của EY tái sử dụng checklist từ các kỳ kiểm toán trước đó. Thay vì phải tạo mới hoàn toàn, đội ngũ kiểm toán có thể kế thừa các danh mục liên quan, giúp tiết kiệm thời gian và đảm bảo tính nhất quán. Hơn nữa, việc sử dụng một phiên bản danh sách duy nhất và được cập nhật liên tục với các nhận xét, phản hồi và ghi chú từ các thành viên sẽ giúp tăng tính minh bạch của checklist. 

• EY Financial Statement Tie Out: Là giải pháp ứng dụng AI, nhằm tự động hóa quy trình đối chiếu báo cáo tài chính, hỗ trợ đa ngôn ngữ như tiếng Anh, Pháp, Đức, Nhật, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Công cụ này giúp xác định nhanh các vấn đề cần xử lý, nâng cao chất lượng kiểm toán thông qua các bước kiểm tra tiêu chuẩn và xác thực tự động. AI hỗ trợ đối chiếu số liệu, phát hiện sai lệch kể cả trong phần thuyết minh, đồng thời so sánh với dữ liệu năm trước. Với giao diện trực quan, EY Financial Statement Tie-Out giúp đội ngũ kiểm toán EY quản lý tiến độ hiệu quả, ưu tiên các khu vực cần chú ý. Đặc biệt, công cụ này cho phép nhiều người cùng làm việc trên một báo cáo tài chính duy nhất, tích hợp nhận xét trực tiếp, từ đó cải thiện trải nghiệm kiểm toán và tăng cường hợp tác giữa đội ngũ kiểm toán EY và khách hàng kiểm toán.

Đây chỉ là một số trong hơn 30 tính năng mới, được EY nâng cấp và ra mắt trong năm 2025, nhằm nâng cao trải nghiệm kiểm toán cho khách hàng và đội ngũ kiểm toán của EY. Quan trọng hơn, các tính năng mới này sẽ giúp nâng cao chất lượng kiểm toán, mang đến thông tin chuyên sâu cho các bên liên quan dựa trên công nghệ và dữ liệu và từ đó tăng niềm tin trên thị trường vốn.

Kinh nghiệm triển khai AI tại EY – Từ chiến lược đến hành động

AI đang là chủ đề nóng được bàn luận trên phạm vi toàn cầu. Rất nhiều tổ chức đang lên kế hoạch đầu tư và ứng dụng AI trong hoạt động sản xuất và kinh doanh của mình. Theo khảo sát EY CEO Outlook Pulse mới đây, có tới khoảng 99% các CEO được khảo sát đang lên kế hoạch đầu tư vào AI tạo sinh. Các lãnh đạo doanh nghiệp này thừa nhận tính đột phá của AI và đang bắt đầu thực hiện các bước đi chủ động nhằm ứng phó và thích nghi với những gián đoạn có thể tác động tới mô hình kinh doanh của họ.

Là tổ chức cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp hàng đầu thế giới, EY tiên phong thực hiện các giải pháp chuyển đổi dựa trên AI và học được những bài học quý giá, từ đó đúc kết thành các kế hoạch hành động cụ thể cho các doanh nghiệp khác đang trong quá trình tìm hiểu và xây dựng các dự án chuyển đổi dựa trên AI của mình. Dưới đây là một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả ứng dụng AI trong hoạt động kiểm toán cho các tổ chức khác:

Xây dựng chiến lược AI rõ ràng và có trọng tâm

• Tích hợp AI vào chiến lược kinh doanh cốt lõi: Thay vì triển khai AI một cách rời rạc, các tổ chức kiểm toán cần xác định rõ AI sẽ hỗ trợ các mục tiêu kinh doanh tổng thể nào, từ việc nâng cao chất lượng kiểm toán, hiệu quả hoạt động đến việc mở rộng dịch vụ.
• Xác định các lĩnh vực mang lại hiệu quả khi ứng dụng AI: Thực hiện đánh giá kỹ lưỡng để nhận diện các ứng dụng AI cụ thể mang lại giá trị lớn nhất cho tổ chức. Tránh lãng phí nguồn lực vào các dự án có tác động thấp hoặc không rõ ràng, như cách EY đã thu hẹp từ hàng trăm trường hợp sử dụng AI xuống còn  một số lĩnh vực quan trọng.
• Thúc đẩy ra quyết định nhanh chóng và linh hoạt: Xây dựng quy trình ra quyết định hiệu quả để nhanh chóng xác định và triển khai các sáng kiến AI.

Phát triển nguồn nhân lực với phương pháp tiếp cận lấy con người làm trung tâm

• Ưu tiên đầu tư vào con người: Đặt con người vào trung tâm của mọi nỗ lực chuyển đổi. Mục tiêu của ứng dụng AI là nâng cao năng suất và bộ kỹ năng của đội ngũ nhân sự hiện tại, không phải thay thế hoàn toàn.
• Triển khai các chương trình đào tạo và nâng cao kỹ năng toàn diện: Tập trung vào các kỹ năng phát triển và ứng dụng AI nhằm thu hẹp khoảng cách kỹ năng và đảm bảo nguồn nhân lực hiện có thể sử dụng AI một cách liền mạch và hiệu quả. Hơn 83% đội ngũ nhân viên EY trên toàn cầu đã tham gia các khóa học cơ bản về AI, với 115.000 nhân viên đã hoàn thành hoặc đang học để đạt được Huy hiệu về AI do EY cấp (EY Badge) và hơn 300 nhân viên đã nhận được cấp bằng Thạc sĩ của Hult International Business School, đơn vị hợp tác giáo dục với EY. Tổng cộng đã có khoảng 2 triệu giờ học trong tổ chức EY nhằm tích hợp AI trong công việc hằng ngày.
• Thúc đẩy văn hóa thích nghi và đổi mới sáng tạo: Củng cố niềm tin của đội ngũ nhân sự vào AI thông qua các hoạt động truyền thông minh bạch, cởi mở và nhanh chóng giải quyết những lo lắng, tâm tư của nhân viên về tính chất công việc mới khi ứng dụng AI. Khuyến khích nhân viên xem AI như một cơ hội để phát triển kỹ năng và nâng cao hoạt động đổi mới sáng tạo.

Đẩy mạnh xây dựng cơ sở hạ tầng công nghệ và dữ liệu

• Đầu tư vào nền tảng đám mây và hệ thống dữ liệu hợp nhất: Một nền tảng công nghệ mạnh mẽ và dữ liệu được tổ chức tốt là điều kiện tiên quyết giúp triển khai AI hiệu quả.
• Trao quyền cho nhà phát triển: Nhà phát triển sẽ được tiếp cận với các công cụ tiên tiến và nền tảng dữ liệu tích hợp của EY, nơi nhà phát triển có thể tái sử dụng các công nghệ, dữ liệu và nền tảng có sẵn để xây dựng các ứng dụng AI mới. Việc trao quyền cho nhà phát triển đã rút ngắn đáng kể thời gian ra mắt các công cụ AI hiện có của EY.
• Hợp tác chiến lược: Hợp tác với các đối tác công nghệ hàng đầu để đảm bảo tổ chức luôn dẫn đầu trong cuộc cách mạng AI.

Phát triển khuôn khổ quản trị AI có trách nhiệm và quy trình quản lý rủi ro linh hoạt

• Thiết lập và tuân thủ khuôn khổ AI có trách nhiệm: Đây là yếu tố then chốt để đảm bảo việc phát triển và quản trị các công nghệ AI được thực hiện một cách có đạo đức và trách nhiệm. Khuôn khổ này cần bao gồm các nguyên tắc về minh bạch, công bằng, bảo mật và trách nhiệm giải trình.
• Định nghĩa rõ ràng về AI trên toàn tổ chức: Đảm bảo tính nhất quán và rõ ràng trong cách hiểu và sử dụng AI trên toàn bộ tổ chức.
• Thiết kế quy trình quản lý rủi ro thích ứng nhanh: Các quy trình này cần phát triển cùng với tốc độ đổi mới của AI, cân bằng giữa tốc độ và kiểm soát rủi ro để không cản trở đổi mới sáng tạo.
• Phân bổ ngân sách hợp lý: Đảm bảo rằng việc phân bổ ngân sách cho AI phù hợp với các nguyên tắc quản trị AI để thúc đẩy việc triển khai AI hiệu quả và có trách nhiệm.

Áp dụng tư duy "Client Zero" và liên tục học hỏi

• Tự thử nghiệm các ứng dụng AI nội bộ: Các tổ chức nên hành động như "khách hàng đầu tiên" của chính mình, thử nghiệm các công nghệ AI trong nội bộ tổ chức để hiểu rõ hơn về cách công nghệ hoạt động trong môi trường thực tế. Đây là cách EY đã áp dụng, tự đổi mới và thử nghiệm trước khi tư vấn áp dụng AI cho khách hàng.
• Liên tục đánh giá và cải tiến: Thường xuyên xem xét các sáng kiến AI, đánh giá hiệu quả và điều chỉnh chiến lược dựa trên kinh nghiệm thực tế và phản hồi từ người dùng.

Thúc đẩy vai trò của AI vì lợi ích cộng đồng và tham gia định hình chính sách

• Cam kết "AI vì lợi ích cộng đồng": Đảm bảo rằng việc sử dụng AI không chỉ phục vụ mục tiêu kinh doanh mà còn hướng đến tác động tích cực cho xã hội, tuân thủ các nguyên tắc đạo đức và duy trì niềm tin của công chúng.
• Tham gia vào các cuộc thảo luận toàn cầu về AI: Đóng góp vào việc xây dựng các nguyên tắc và bộ quy tắc ứng xử cho AI ở cấp quốc gia và quốc tế, như cách EY đã tham gia vào G7 Principles & Code of Conduct và EU AI Act.
• Thành lập hội đồng tư vấn đa dạng: Tạo ra một diễn đàn với sự tham gia của các nhà lãnh đạo ngành và các tổ chức xã hội dân sự để có được những góc nhìn đa chiều, giúp giải quyết những thách thức của việc triển khai AI quy mô lớn và tốc độ phát triển công nghệ nhanh chóng.

Kiểm toán thông minh – Tương lai bắt đầu từ những hành động hôm nay

AI đang cách mạng hóa ngành kiểm toán, mang lại tiềm năng to lớn để nâng cao chất lượng, hiệu quả và giá trị của các dịch vụ đảm bảo. EY, với những khoản đầu tư chiến lược và cách tiếp cận "Client Zero", đã chứng minh rằng việc triển khai AI quy mô lớn là khả thi và mang lại lợi ích rõ rệt. Tuy nhiên, hành trình này cũng đầy thách thức, đòi hỏi sự đầu tư đáng kể vào công nghệ, dữ liệu, con người và đặc biệt là một khung quản trị AI có trách nhiệm. Bằng cách tiếp cận cân bằng và toàn diện, ngành kiểm toán có thể khai thác sức mạnh mang tính đột phá của AI để tự tin kiến tạo tương lai tốt đẹp và bền vững hơn. 

Bài viết lần đầu được xuất bản trên Đặc san của Tạp chí Nghiên cứu Khoa học Kiểm toán với chủ đề: "Ứng dụng AI chuyển đổi số trong ngành kiểm toán", ngày 10 tháng 10 năm 2025

Tìm hiểu thêm các thông tin liên quan của Đặc san tại: Đặc san của tạp chí nghiên cứu khoa học kiểm toán