EU Richtlijn Loonstransparantie – kom in actie

Op 10 mei 2023 heeft de Europese Unie de Richtlijn Loontransparantie aangenomen, een belangrijke stap om het principe van gelijke beloning voor gelijkwaardig arbeid tussen vrouwen en mannen te waarborgen. De Richtlijn introduceert minimumnormen en verregaande transparantieverplichtingen om gelijke beloning te versterken. De Richtlijn geldt voor alle werkgevers en heeft betrekking op alle werknemers met een arbeidsovereenkomst. EU-lidstaten hebben tot 7 juni 2026 de tijd om de Richtlijn om te zetten naar nationale wetgeving. 

De belangrijkste verplichtingen uit de Richtlijn zijn als volgt:

1. Loontransparantie voor sollicitanten
   Werkgevers moeten informatie verstrekken over de aanvangsbeloning of de bandbreedte ervan in de vacaturetekst of vóór het sollicitatiegesprek. Het opvragen van de beloning uit huidige of van eerdere arbeidsverhoudingen is niet toegestaan. Vacatures moeten genderneutraal worden opgesteld.
2. Recht op informatie voor werknemers
   Werknemers krijgen het recht om informatie op te vragen over de beloningsstructuren, uitgesplitst naar geslacht, voor categorieën van werknemers die hetzelfde of gelijkwaardige arbeid verrichten. Dit vereist genderneutrale systemen voor functiewaardering en -indeling.
3. Rapportage over loonkloof
   Werkgevers met minimaal 100 werknemers moeten informatie publiceren over de loonkloof tussen vrouwelijke en mannelijke werknemers.
4. Gezamenlijke beloningsevaluatie
   Bij een ongerechtvaardigde loonkloof van meer dan 5% die niet binnen zes maanden wordt gecorrigeerd, moeten werkgevers een gezamenlijke beloningsevaluatie uitvoeren. Deze evaluatie bevat onder meer corrigerende maatregelen. Werknemersvertegenwoordigers zoals vakbonden en ondernemingsraden spelen hierbij een rol, waardoor het belangrijk is om hun rechten en betrokkenheid goed in kaart te brengen.
5. Sancties voor werkgevers
   Werknemers die schade hebben geleden als gevolg van beloningsdiscriminatie op grond van gender hebben recht op compensatie. Bij vermoedens van discriminatie geldt een omgekeerde bewijslast voor de werkgever. Werknemersvertegenwoordigers kunnen namens werknemers optreden in juridische of administratieve procedures. Sancties omvatten onder meer boetes.

Huidige implementatiestatus

Nederland kondigde op 15 september 2025 aan dat de oorspronkelijke deadline voor implementatie niet haalbaar was en stelde deze uit van 7 juni 2026 naar 1 januari 2027. Echter, op 18 december 2025 reageerde de Europese Commissie officieel dat alle lidstaten, inclusief Nederland, de Richtlijn uiterlijk juni 2026 volledig moeten omzetten in nationale wetgeving. Dit betekent dat de rapportageverplichting al geldt voor het kalenderjaar 2026.

De Commissie benadrukt het belang van deze Richtlijn om gelijke beloning tussen mannen en vrouwen voor hetzelfde of gelijkwaardige arbeid te waarborgen en blijft zich inzetten voor tijdige en correcte implementatie.

Begin vandaag nog met voorbereiden

Hoewel het doel van de EU-Richtlijn duidelijk is, vraagt naleving ervan om een gedegen voorbereiding, met structuur en commitment van werkgevers. Wacht niet tot de Richtlijn volledig is omgezet in Nationale wetgeving, maar start nu met de volgende acties:

1. Stel een actieplan op voor gelijke beloning
2. Voer een (test) loonanalyse uit om risico’s te identificeren en corrigerende maatregelen te bepalen
3. Herzie uw functiestructuur en zorg voor een genderneutrale functiewaardering en -indeling
4. Controleer bestaande contracten, beleid en procedures en zorg dat alle gegevens up to date en toegankelijk zijn
5. Stel een samenwerkingskader op met werknemersvertegenwoordigers over gelijke beloning
6. Richt een gestroomlijnd proces in voor het recht op looninformatie van werknemers
7. Ontwikkel communicatiestrategieën om verwachtingen zowel intern als extern te managen
8. Zet het onderwerp gelijke beloning op de agenda en train uw managers, HR-professionals, werknemersvertegenwoordigers en talentteams

Zorg dat u eerst goed voorbereid bent op alle transparantieverplichtingen van de Richtlijn, voordat u zich richt op de rapportageverplichtingen. Deze geldt alleen voor werkgevers met 100 en meer werknemers. Niet alleen in Nederland maar ook alle andere EU Lidstaten waarin u opereert. Begin tijdig en voorkom nadelige gevolgen.