Topcommissarissen over de weerbaarheid van Nederland in een steeds complexere wereld

• Zo’n zeventig commissarissen van Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen, grote familiebedrijven en semipublieke organisaties gingen met elkaar in gesprek tijdens de jaarlijkse EY rondetafelgesprekken.
• Tijdens deze gesprekken stond centraal hoe je deze realiteit naar effectief toezicht, strategie en risicobereidheid vertaalt.
• De inzichten uit deze gesprekken zijn vertaald naar een rapport.

Geopolitieke spanningen, economische rivaliteit en technologische versnelling hebben het speelveld voor het Nederlandse bedrijfsleven fundamenteel veranderd. Tegen die achtergrond gingen circa zeventig commissarissen van Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen, grote familiebedrijven en semipublieke organisaties met elkaar in gesprek tijdens de jaarlijkse rondetafelgesprekken van EY. De vraag die centraal stond: hoe vertaal je deze realiteit naar effectief toezicht, strategie en risicobereidheid?

Deze week presenteert EY het rapport naar aanleiding van de rondetafelgesprekken. De conclusie die commissarissen trekken, is helder: het gevoel van urgentie moet omhoog en de snelheid van handelen ook. Risico’s worden doorgaans herkend, maar besluiten blijven te vaak hangen in analyse en goede bedoelingen. Om dit te doorbreken, is een andere mindset nodig: meer scenario-denken, expliciete keuzes over risicobereidheid en het strategisch benutten van onzekerheid. 

De menselijke factor blijft cruciaal

Miriam van Dongen, commissaris bij o.a. Achmea, Rabobank en TNO: “Systemen zoals infrastructuur, cloudservices en supply chains zijn vatbaar voor ketenreacties: uitval op één plek kan een cascade van problemen veroorzaken. Crisismanagement, oefening en scenario-denken zijn essentieel om rollen, verantwoordelijkheden en processen in zulke situaties scherp te krijgen. De menselijke factor blijft cruciaal. Hoe teams en bestuurders reageren op onzekerheid bepaalt of een organisatie effectief kan omgaan met verstoringen. Wendbare, strategische en leergierige medewerkers vormen de kern van veerkracht en zijn net zo belangrijk als de systemen die ze gebruiken.”

Resilience

Weerbaarheid (resilience) vormt de rode draad in het rapport van EY. Voor commissarissen ligt hier een verantwoordelijkheid. Zij bewegen tussen adviseren en sturen, tussen vertrouwen en ingrijpen. Zij moeten beoordelen hoeveel risico een organisatie daadwerkelijk kan en wil dragen, en ervoor zorgen dat zij beschikken over de juiste kennis en informatie. Dat betekent ook dat ze soms ongemakkelijke gesprekken moeten voeren wanneer bestuurders te voorzichtig opereren, of juist te zelfverzekerd.

Stabiel vestigingsklimaat

Ook de Nederlandse industrie kwam in de rondetafelgesprekken aan bod. Commissarissen signaleren dat trage besluitvorming, stapeling van regelgeving en gebrek aan duidelijke keuzes investeringen onder druk zetten. “Wil Nederland eigenlijk nog wel industrie bedrijven?” klonk het aan tafel. Een stabiel vestigingsklimaat en langetermijnvisie zijn cruciaal om economisch en strategisch relevant te blijven.

Samenwerking is cruciaal

Herman Dijkhuizen, commissaris bij onder andere NS, KPN en Tata Steel: “Nederland zat voor de verkiezingen behoorlijk op slot. Besluitvorming stagneerde, terwijl de onzekerheid voor bedrijven toenam. Dat was niet sectorspecifiek. Industrie, landbouw en infrastructuur liepen tegen dezelfde grenzen aan. Wie twintig jaar vooruitkijkt, ziet dat nieuwe economieën aan invloed winnen. In een open economie als de Nederlandse zijn langetermijnvisie en internationale positionering cruciaal. Met het nieuwe regeerakkoord ben ik hoopvol dat belangrijke zaken weer in beweging komen.”

Politiek en bedrijfsleven moeten samen richting kiezen

Andre Wijnsma van EY: “Zoals ook het recente rapport-Wennink laat zien, vraagt toekomstbestendig economisch structuurbeleid om concentratie op een aantal strategische domeinen waarin industrie, kennis, infrastructuur en geopolitieke belangen samenkomen. Dat herkennen wij uit de rondetafelgesprekken met commissarissen. Ook zij roepen op tot gezamenlijke regie van overheid en bedrijfsleven.”

-einde- 

Noot voor redactie

Het rapport ‘Zwemmen in een vijver vol zwarte zwanen’ dat naar aanleiding van de rondetafelgesprekken geschreven is, vind je hier. Voor meer informatie kun je contact opnemen met Jhorna Erkens, tel 06 2908 3154.