Fiscale vergroening toegelicht

Kabinetsreactie schetst rol van beprijzing en mix van instrumenten bij behalen klimaatdoelen en circulaire transitie

De staatssecretaris van Financiën heeft recentelijk gereageerd op vragen van Kamerfracties over een reeks studies en brieven rondom fiscale vergroening, waarbij de rol van CO₂-beprijzing en aanvullende instrumenten centraal staat. 

Brede inzet op beprijzing

De staatssecretaris geeft aan dat in alle sectoren extra beprijzing of normering nodig is om reductiemaatregelen rendabel te maken en gedragsverandering te stimuleren. CO₂-beprijzing vormt daarbij een belangrijk instrument, naast subsidies en andere beleidsmaatregelen. Volgens de staatssecretaris verschillen de benodigde prijsniveaus sterk per sector. Voor de gebouwde omgeving wordt in onderzoek een extra CO₂-prijs van € 492 per ton genoemd om de klimaatdoelen voor 2030 te bereiken, terwijl voor de dienstensector circa € 100 per ton nodig is. In de landbouwsector ligt het benodigde prijsniveau lager, onder meer door relatief kosteneffectieve reductiemogelijkheden. De staatssecretaris merkt op dat vergelijkingen tussen sectoren voorzichtig moeten worden gemaakt vanwege verschillen in doelen, aannames en de combinatie met andere beleidsinstrumenten. 

Instrumentenmix en beleidstraject

Beprijzing wordt nadrukkelijk geplaatst binnen een bredere instrumentenmix van normering en subsidies. Het kabinet geeft aan dat aanvullende nationale maatregelen indien nodig in het voorjaar van 2027 worden getroffen om emissiereductiedoelen te halen. De resultaten van de verschillende studies worden daarbij meegewogen, inclusief de verdeling van lasten tussen huishoudens en bedrijven. 

Circulaire economie en fiscale prikkels

Ten aanzien van de circulaire transitie verwijst de staatssecretaris naar bestaande overzichten van fiscale prikkels en voorstellen uit de afvalsector. Deze geven gezamenlijk inzicht in hoe fiscaliteit de circulaire economie kan ondersteunen. Bij het beprijzen van grondstoffen of plastic wijst de staatssecretaris op risico’s van unilateraal beleid, zoals verschuiving van productie naar het buitenland. Daarom wordt ingezet op Europese samenwerking, al worden nationale maatregelen in sommige gevallen overwogen. 

Vliegbelasting en internationale afstemming

De staatssecretaris licht toe dat een gedifferentieerde vliegbelasting twee doelen heeft: budgettaire opbrengst en het internaliseren van externe kosten. De maatregel leidt volgens onderzoek tot een beperkte daling van CO₂-emissies, mede door een verschuiving naar kortere vluchten. Het kabinet benadrukt dat de grootste impact wordt bereikt met mondiale of Europese maatregelen en zet daarom in op een geharmoniseerde EU aanpak. Tegelijkertijd worden nationale maatregelen noodzakelijk geacht zolang internationale harmonisatie ontbreekt. 

Energiebelasting en thuisbatterijen

De staatssecretaris gaat in op de energiebelasting bij opslag, zoals bij thuisbatterijen. Hij merkt op dat dubbele heffing in sommige situaties kan optreden, met name na het vervallen van de salderingsregeling per 2027. Dit wordt als onwenselijk beschouwd, maar is op dit moment wel in overeenstemming met de wettelijke systematiek. Het kabinet onderzoekt samen met de sector mogelijkheden om dubbele belasting te voorkomen, maar wijst op technische en uitvoeringstechnische beperkingen, onder meer bij het meten van daadwerkelijk verbruik. 

Vervolg en besluitvorming

De staatssecretaris geeft aan dat diverse onderzoeken, onder meer naar afvalmaatregelen en circulaire heffingen, worden betrokken bij besluitvorming rond het Belastingplan en dat nadere informatie onder meer met Prinsjesdag wordt gedeeld. Daarnaast wordt voor meerdere onderwerpen, waaronder investeringsregelingen en sectorale beprijzing, nadere uitwerking voorzien, waarbij uitvoerbaarheid, doelmatigheid en internationale afstemming centraal blijven staan. 

De gehele Kamerbrief vindt u hier.