Hoge Raad over niet bezwaarmakers box 3

Hoge Raad oordeelt dat niet‑bezwaarmakers geen recht hebben op vermindering van box 3‑heffing op basis van Kerstarrest

De Hoge Raad heeft op 25 juni 2026 uitspraak gedaan in twee zaken van niet bezwaarmakers en geoordeeld dat zij geen recht hebben op vermindering van hun aanslagen.

Achtergrond: Kerstarrest en ambtshalve vermindering

In het Kerstarrest van 24 december 2021 heeft de Hoge Raad geoordeeld dat het vanaf 2017 geldende box 3 stelsel in strijd is met het eigendomsrecht en het gelijkheidsbeginsel van het EVRM. Belastingplichtigen die tijdig bezwaar hebben gemaakt tegen het box 3-inkomen, kwamen in aanmerking voor vermindering van hun aanslagen, voor zover het wettelijke forfaitaire rendement op hun vermogen hoger was dan het werkelijke rendement.

Voor niet bezwaarmakers staan de aanslagen echter onherroepelijk vast. Hoewel een onherroepelijke aanslag in beginsel ambtshalve kan worden verminderd, geldt daarvoor een wettelijk kader. Op grond daarvan wordt geen vermindering verleend indien de onjuistheid van de aanslag voortvloeit uit jurisprudentie die is ontstaan nadat de aanslag onherroepelijk is geworden (de nieuwe jurisprudentie uitzondering), tenzij de minister van Financiën anders bepaalt. De minister heeft voor deze groep geen afwijkend beleid vastgesteld. Het kabinet heeft in september 2022 besloten dat niet bezwaarmakers niet in aanmerking komen voor vermindering.

Massaalbezwaarplusprocedure

Veel niet bezwaarmakers hebben een verzoek om ambtshalve vermindering ingediend met een beroep op het Kerstarrest. Deze verzoeken zijn aangewezen voor de zogenoemde massaalbezwaarplusprocedure. In dat kader worden enkele geselecteerde zaken uitgeprocedeerd om een rechtsvraag te beantwoorden die vervolgens geldt voor alle vergelijkbare gevallen. De onderhavige zaken maken deel uit van deze geselecteerde procedures.

De rechtbank Den Haag en de rechtbank Zeeland West Brabant oordeelden eerder dat de nieuwe jurisprudentie uitzondering van toepassing is en dat de aanslagen niet hoeven te worden verminderd. Hiertegen is beroep in cassatie ingesteld bij de Hoge Raad.

Oordeel Hoge Raad

De Hoge Raad oordeelt eveneens dat de nieuwe jurisprudentie uitzondering van toepassing is en dat niet bezwaarmakers geen aanspraak kunnen maken op ambtshalve vermindering op basis van het Kerstarrest. De Hoge Raad sluit daarmee aan bij zijn eerdere uitspraak van 20 mei 2022 en volgt de lijn dat de uitzondering toepassing vindt wanneer de onjuistheid van de aanslag voortvloeit uit latere jurisprudentie.