Kabinetsreactie op groene belastingvoorstellen

Het kabinet reageert op zes voorstellen van Oxfam Novib en Milieudefensie en licht toe welke fiscale maatregelen wel en niet worden overgenomen

De Staatssecretaris van Financiën heeft recentelijk de Tweede Kamer geïnformeerd over de kabinetsreactie op het rapport “Green and progressive tax proposals for the Netherlands” van Oxfam Novib en Milieudefensie. In zijn brief gaat de staatssecretaris in op zes voorgestelde fiscale maatregelen die zijn gericht op vergroening en herverdeling en geeft per voorstel aan hoe deze zich verhouden tot het huidige beleid en de uitvoerbaarheid.

CO₂ welvaartsbelasting en excessieve winstbelasting met differentiatie naar CO₂-uitstoot 

De staatssecretaris geeft aan dat de eerste twee voorstellen zien op de invoering van een CO₂-welvaartsbelasting en een excessieve winstbelasting met differentiatie naar CO₂-uitstoot. Het kabinet staat positief tegenover het geleidelijk zwaarder beprijzen van CO₂-uitstoot, maar is geen voorstander van het opnemen van een CO₂-component in belastingen op winst en vermogen. De staatssecretaris merkt op dat deze voorstellen het belastingstelsel aanzienlijk complexer maken en mogelijk onuitvoerbaar zijn. Zo zou per individu moeten worden vastgesteld welke aandelen worden gehouden en welke CO₂-uitstoot daarbij hoort, inclusief buitenlandse bedrijven. Daarnaast zijn betrouwbare emissiegegevens niet altijd beschikbaar. Volgens de bewindsman geven deze belastingen slechts een indirecte prikkel en is het effectiever om CO₂ direct bij de bron te beprijzen. Ook acht het kabinet de in het rapport genoemde opbrengst niet realistisch.

Fossiele subsidies uitfaseren

Het derde voorstel betreft het uitfaseren van fossiele subsidies gericht op de industrie, waaronder aanpassingen in de energiebelasting en het belasten van restgassen. De staatssecretaris merkt op dat het kabinet de afgelopen jaren al stappen heeft gezet om fossiele subsidies af te bouwen en dat hierover eerder plannen zijn gepresenteerd. Daarbij is de energiebelasting op aardgas verhoogd en wordt een vrijstelling voor kolen afgeschaft. Volgens de bewindsman zet het kabinet verdere afbouw vooral in Europees en internationaal verband voort, om te voorkomen dat productie en emissies naar het buitenland verplaatsen zonder mondiale milieuwinst.

Brandstofbelasting zeevaart

Het vierde voorstel ziet op het belasten van bunkerbrandstoffen voor de zeevaart. De staatssecretaris geeft aan dat dit nationaal niet mogelijk is vanwege Europese verplichtingen. Daarom richt het kabinet zich op internationale afspraken. Volgens de bewindsman zijn de emissies van de zeevaart inmiddels deels onder een Europees emissiesysteem gebracht, waardoor het risico op verplaatsing kleiner is. Voor mondiale dekking blijft inzet via internationale organisaties noodzakelijk.

Progressieve vliegbelasting

Het vijfde voorstel betreft een progressieve vliegbelasting, waarbij veelvliegers zwaarder worden belast. De staatssecretaris merkt op dat het kabinet het belasten van langere vluchten ondersteunt en hiervoor al (inmiddels) een wet heeft aangenomen met hogere tarieven vanaf 2027. Een verdere differentiatie op basis van het aantal vluchten per persoon wijst het kabinet af. Volgens de bewindsman is dit uitvoeringstechnisch complex, privacygevoelig en kan het leiden tot uitwijkgedrag naar buitenlandse luchthavens.

Aanschafbelasting zware personenauto’s

Het zesde voorstel gaat over een extra aanschafbelasting voor zware personenauto’s. De staatssecretaris geeft aan dat zware auto’s nu al zwaarder worden belast via bestaande belastingen die zijn gebaseerd op gewicht en CO₂-uitstoot. Volgens de bewindsman is dit een effectief instrument om schonere keuzes te stimuleren. Wel onderzoekt het kabinet hoe het belastingstelsel toekomstbestendig kan worden ingericht, gezien de toenemende elektrificatie, waarbij ook voertuiggewicht wordt meegenomen.

Tot slot merkt de staatssecretaris op dat eventuele verdere stappen in de vergroening van het fiscale stelsel aan een volgend kabinet zijn.

De gehele Kamerbrief vindt u hier.