Naszym celem jest budowanie lepiej funkcjonującego świata - poprzez wspieranie klientów, pracowników i społeczeństwa w tworzeniu trwałych wartości - oraz budowanie zaufania na rynkach kapitałowych.
EY w Polsce to ponad 5000 specjalistów pracujących w 7 miastach: w Warszawie, Gdańsku, Katowicach, Krakowie, Łodzi, Poznaniu i Wrocławiu oraz w Centrum Usług Wspólnych EY.
Przepisy dotyczące oddziałów zaczną obowiązywać później (patrz niżej), ale większość pozostałych zmian obowiązuje już od dnia wejścia w życie ustawy, czyli od 29 września 2026 r. Dotyczą one przede wszystkim banków krajowych. Banki są zobowiązane identyfikować osoby pełniące kluczowe funkcje oraz oceniać ich odpowiedniość przed powierzeniem funkcji, a następnie okresowo – nie rzadziej niż co 24 miesiące, a w bankach istotnych nie rzadziej niż co 12 miesięcy – oraz każdorazowo po ujawnieniu nowych istotnych okoliczności. Ocena obejmuje wiedzę, umiejętności i doświadczenie odpowiednie do pełnionej funkcji, rękojmię należytego wykonywania obowiązków, w tym reputację, uczciwość i rzetelność, niezależność osądu oraz możliwość poświęcania wystarczającej ilości czasu na pełnienie funkcji. W odniesieniu do osób pełniących kluczowe funkcje oraz członków zarządu i rady nadzorczej pełniących funkcje w dniu wejścia w życie ustawy, a także zarządu i rady nadzorczej funkcjonujących w tym dniu, pierwszą ocenę i weryfikację należy przeprowadzić w terminie 9 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, czyli do 29 czerwca 2027 r. Jeżeli przed upływem tego terminu ujawnią się istotne nowe okoliczności mogące wpływać na ocenę spełniania wymogów, ocena lub weryfikacja powinna zostać przeprowadzona wcześniej.
Newsletter Prawny
Subskrybuj newsletter i otrzymuj aktualne informacje o zmianach w prawie dotyczących polskiego biznesu.
ustalić organy odpowiedzialne za ocenę poszczególnych osób oraz za weryfikację odpowiedniości zarządu i rady nadzorczej
zebrać i uzupełnić dokumentację niezbędną do przeprowadzenia ocen
przyjąć harmonogram pierwszych ocen i weryfikacji tak, aby zakończyć je najpóźniej do 29 czerwca 2027 r.
zapewnić przyjęcie przez walne zgromadzenie – również do 29 czerwca 2027 r. – polityki różnorodności w radzie nadzorczej.
Niezależnie od tego bank powinien zweryfikować, czy należy do kategorii podmiotów objętych wymogiem uzyskania zgody KNF na powołanie przewodniczącego rady nadzorczej i członków zarządu, oraz odpowiednio dostosować procedury nominacyjne.
Banki powinny również wdrożyć mechanizm wczesnej identyfikacji planowanych transakcji podlegających nowym obowiązkom notyfikacyjnym wobec KNF i uwzględniać czas potrzebny na procedurę nadzorczą w harmonogramie transakcji.
Zawiadomienia KNF wymaga:
na podstawie art. 112e – zamiar nabycia albo objęcia akcji, praw z akcji, udziałów lub praw z udziałów o wartości co najmniej 15% uznanego kapitału potencjalnego nabywcy
na podstawie art. 112t ust. 1 – zamiar zbycia takiego pakietu o wartości co najmniej 15% uznanego kapitału
na podstawie art. 112u ust. 1–2 – zamiar przeniesienia aktywów lub zobowiązań o wartości co najmniej 10% całkowitych aktywów lub zobowiązań banku, a w przypadku przeniesienia w ramach tej samej grupy – co najmniej 15%
na podstawie art. 124e ust. 1 – zamiar połączenia lub podziału banku, o którym należy zawiadomić KNF po przyjęciu projektu warunków połączenia lub podziału, a przed jego przeprowadzeniem.
Najważniejsze wymogi dla banków krajowych - harmonogram wdrożenia
Wymóg: Zidentyfikowanie osób pełniących kluczowe funkcje i zapewnienie spełniania przez nie wymogów odpowiedniości (art. 22aa ust. 10 Prawa bankowego).
Termin: Obowiązek stosowany od 29 września 2026 r.
Rekomendowane działanie banku: Ustalić katalog kluczowych funkcji, przypisać odpowiedzialność za identyfikację i prowadzić aktualny rejestr tych osób.
Wymóg: Ocena osób pełniących kluczowe funkcje przed powierzeniem funkcji oraz okresowo – co najmniej raz na 24 miesiące, a w bankach istotnych co najmniej raz na 12 miesięcy – i po ujawnieniu istotnych nowych okoliczności (art. 22aa ust. 10a).
Termin: Dla osób i organów funkcjonujących w dniu wejścia w życie ustawy: pierwsza ocena i weryfikacja do 29 czerwca 2027 r.
Rekomendowane działanie banku: Przyjąć metodykę, formularze, zakres dokumentacji oraz harmonogram ocen; zapewnić wcześniejszą ocenę w razie ujawnienia nowych istotnych okoliczności.
Wymóg: Walne zgromadzenie weryfikuje odpowiedniość rady nadzorczej, a rada nadzorcza – zarządu, w tym odpowiedniość organów jako całości (art. 22ab).
Termin: Pierwsza weryfikacja organów funkcjonujących w dniu wejścia w życie ustawy: do 29 czerwca 2027 r.
Rekomendowane działanie banku: Rozdzielić kompetencje organów, zaplanować uchwały i zapewnić kompletną dokumentację ocen indywidualnych oraz kolektywnych.
Wymóg: Żądanie od kandydatów dokumentów potrzebnych do oceny oraz odsunięcie od kluczowej funkcji osoby, która nie spełnia wymogów; obowiązek odpowiedniego udokumentowania organizacji procesu (art. 22aa ust. 11–11c).
Termin: Od 29 września 2026 r.
Rekomendowane działanie banku: Uzupełnić procedury rekrutacyjne i nominacyjne, listę wymaganych dokumentów oraz tryb eskalacji i odsunięcia od funkcji.
Wymóg: Informowanie KNF o powierzeniu funkcji kierownika komórki kontroli wewnętrznej lub dyrektora ds. finansowych oraz o wynikach ich ocen (art. 22aa ust. 10b–10c).
Termin: Od 29 września 2026 r.
Rekomendowane działanie banku: Włączyć notyfikację do procesu powołań i ocen oraz wyznaczyć właściciela obowiązku i kontrolę terminowości zgłoszeń.
Wymóg: W bankach krajowych objętych zakresem art. 22b uzyskanie zgody KNF na powołanie przewodniczącego rady nadzorczej oraz członków zarządu.
Termin: Od 29 września 2026 r.; dalsze pełnienie tych samych funkcji przez osoby urzędujące w dniu wejścia w życie ustawy nie wymaga ponownej zgody.
Rekomendowane działanie banku: Zweryfikować, czy bank podlega rozszerzonemu reżimowi zgód, i dostosować kalendarz oraz dokumentację procesów nominacyjnych.
Wymóg: Przyjęcie przez walne zgromadzenie polityki różnorodności w radzie nadzorczej (art. 9ce ust. 2).
Termin: Do 29 czerwca 2027 r.
Rekomendowane działanie banku: Przygotować projekt polityki, uzgodnić go z właściwymi organami i ująć przyjęcie polityki w porządku obrad walnego zgromadzenia.
Wymóg: Wczesna identyfikacja transakcji wymagających zawiadomienia KNF, w szczególności nabycia lub zbycia kwalifikowanych pakietów, przeniesienia istotnych aktywów lub zobowiązań oraz połączenia albo podziału banku.
Termin: Od 29 września 2026 r., przed przeprowadzeniem danej transakcji – zgodnie z właściwym trybem ustawowym.
Rekomendowane działanie banku: Dodać kontrolę regulacyjną do procesu akceptacji transakcji, przypisać odpowiedzialność za ocenę progów i uwzględnić procedurę KNF w harmonogramie transakcji.
Wymóg: Rozszerzenie sankcji administracyjnych na osoby pełniące kluczowe funkcje i kadrę kierowniczą wyższego szczebla.
Termin: Od 29 września 2026 r.
Rekomendowane działanie banku: Zaktualizować matrycę odpowiedzialności, kontrole zgodności i raportowanie naruszeń oraz przeprowadzić szkolenia dla osób objętych nowym reżimem.
Komentarz eksperta
Polskie banki krajowe powinny zwrócić uwagę na dwie zmiany o realnym wpływie na planowanie zmian personalnych i transakcji. Po pierwsze, zgoda KNF będzie od teraz wymagana nie tylko na powołanie prezesa zarządu i członka zarządu ds. ryzyka (jak dotąd), ale też przewodniczącego rady nadzorczej oraz wszystkich pozostałych członków zarządu – dotyczy to jednak wyłącznie banków krajowych będących „dużą instytucją” spełniającą dodatkowe kryteria z ustawy, więc pierwszym krokiem powinna być weryfikacja, czy dany bank się kwalifikuje. Po drugie, nowe obowiązki notyfikacyjne wobec KNF obejmują teraz również własne transakcje banku – nabycie lub zbycie znacznych pakietów akcji lub udziałów w podmiotach sektora finansowego, przeniesienie znacznej części aktywów oraz połączenia i podziały banku – czego dotąd Prawo bankowe nie przewidywało. Naruszenie któregokolwiek z tych obowiązków może skutkować dotkliwymi sankcjami finansowymi (do 10% całkowitego rocznego obrotu netto banku albo do 5% średniego dziennego obrotu netto za każdy dzień trwania naruszenia), a także sankcjami na członków organów i kadrę kierowniczą wyższego szczebla sięgającymi ok. 21,3 mln zł, dlatego banki krajowe powinny już teraz zaktualizować wewnętrzne procedury planowania zmian w organach i transakcji kapitałowych, tak aby uwzględniały konieczność uzyskania zgody lub dokonania zawiadomienia KNF z odpowiednim wyprzedzeniem. Jednocześnie banki powinny przeanalizować relację między katalogiem osób pełniących kluczowe funkcje a katalogiem MRT (osób mających istotny wpływ na profil ryzyka), ponieważ zakresy te mogą się częściowo pokrywać, lecz nie są tożsame, a zakwalifikowanie danej osoby jako MRT uruchamia odrębne wymogi dotyczące polityki i zmiennych składników wynagrodzenia.
Jak EY może pomóc
Zespół prawa bankowego i finansowego Kancelarii EY Law pomoże Państwu ocenić wpływ nowych przepisów na prowadzoną działalność bankową. W szczególności obejmuje to weryfikację, czy dany bank podlega nowemu wymogowi zgody KNF na powołanie przewodniczącego rady nadzorczej i członków zarządu, przygotowanie procesów regularnej oceny kwalifikacji członków organów i osób pełniących kluczowe funkcje, a także wsparcie przy nowych obowiązkach notyfikacyjnych wobec KNF przy transakcjach kapitałowych, połączeniach i podziałach. EY może również wesprzeć bank w mapowaniu osób pełniących kluczowe funkcje względem katalogu MRT oraz w odpowiednim dostosowaniu wykazu MRT, polityki wynagrodzeń i zasad dotyczących zmiennych składników wynagrodzenia.
Kancelaria EY Law oferuje profesjonalne doradztwo w zakresie prawa bankowego i finansowego, łącząc ochronę przed ryzykiem regulacyjnym z wykorzystaniem nowych możliwości. Skontaktuj się z nami i dowiedz się więcej!
Zapewnij swojej firmie bezpieczeństwo prawne i zgodność z przepisami - skorzystaj z kompleksowego doradztwa prawnego z zakresu Compliance w Kancelarii EY Law.