Wsparcie dla przemysłu energochłonnego nabiera kształtu

Kluczowe założenia projektowanej ustawy

Celem projektu jest wdrożenie mechanizmu wsparcia dla podmiotów energochłonnych opartego o sekcję 4.5 CISAF, tj. dopłaty do cen energii.

Zgodnie z wytycznymi CISAF, dopłaty mogą obejmować do 50% zużycia energii elektrycznej podmiotu i mogą obniżać cenę energii co najwyżej o 50% średniej hurtowej rynkowej ceny energii. Dopłaty nie mogą jednak spowodować, aby cena energii objętej dopłatą spadła poniżej 50 EUR/MWh.

Beneficjenci programu będą zobowiązani do wykonania określonych działań inwestycyjnych, na kwotę wynoszącą co najmniej 50% otrzymanej pomocy. Termin na przeprowadzenie inwestycji to 48 miesięcy od przyznania pomocy, przy czym termin ten może zostać wydłużony, jeśli będzie to wynikało ze względów technicznych.

Planowany budżet wyniesie łącznie 4,8 mld PLN, w podziale: 2027 r. – 800 mln PLN, 2028 r. – 1,6 mld PLN, 2029 r. – 1,6 mld PLN, 2030 r. – 800 mln PLN.

Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to III kwartał 2026 r.

Istotne zmiany ram pomocy CISAF – Wytyczne METSAF

Komisja Europejska w maju 2026 r. przyjęła Tymczasowe ramy pomocy państwa w związku z kryzysem na Bliskim Wschodzie (METSAF)

Wytyczne METSAF wprowadzają istotne – z punktu widzenia przemysłu energochłonnego – odstępstwa od CISAF w zakresie programów dopłat do cen energii, prowadzące do zwiększenia dopuszczalnej pomocy:

• zwiększenie intensywności pomocy z max. 50% do max. 70% (w zakresie redukcji ceny rynkowej energii elektrycznej), bez jednoczesnego zwiększania obowiązku wydatkowania środków na cele dekarbonizacyjne;
• modyfikacja zasad kumulacji wsparcia z CISAF oraz z systemu rekompensat kosztów pośrednich CO2, która pozwala na kumulacje pomocy w odniesieniu do tego samego zużycia energii do wysokości równej sumie maksymalnej kwoty pomocy wynikającej z wytycznych ETS i 50% maksymalnej kwoty pomocy z CISAF. W praktyce oznacza to, że energia objęta rekompensatami może zostać objęta także CISAF jednak z ograniczeniem do 50% wartości pomocy;

Wytyczne METSAF obowiązują do 31 grudnia 2026 r.

Dla polskiego przemysłu energochłonnego oznacza to, że projektowany krajowy mechanizm wsparcia ma szansę wpisać się w dynamicznie zmieniające się otoczeniu regulacyjne na poziomie unijnym. Zmienione ramy METSAF mogą realnie zwiększyć potencjalny poziom dostępnej pomocy, w szczególności w połączeniu z systemem rekompensat kosztów pośrednich.

Programy oparte o CISAF w innych państwach członkowskich

Polska nie jest pierwszym państwem, które sięga po mechanizm dopłat do cen energii przewidziany w sekcji 4.5 CISAF. Dotychczas Komisja Europejska zatwierdziła już pierwsze krajowe programy tymczasowego wsparcia cen energii elektrycznej dla przemysłu energochłonnego:

• Niemcy – program o budżecie 3,8 mld EUR, obowiązujący od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2028 r. Wypłata pomocy następuje po zakończeniu każdego roku, gdy znane są zużycie energii i średnia hurtowa cena rynkowa.
• Bułgaria – program o budżecie 334 mln EUR, obowiązujący od 1 lipca 2025 r. do 30 czerwca 2028 r. Pomoc wypłacana jest za pośrednictwem sprzedawców energii, poprzez obniżkę na miesięcznym rachunku beneficjenta.
• Słowenia – program o budżecie 90 mln EUR, obowiązujący od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2028 r., z wypłatą pomocy dwa razy w roku na podstawie prognozowanego zużycia energii.

Doświadczenia tych państw pokazują, że mechanizm opisany w sekcji 4.5 CISAF jest realnie wykorzystywany przez kolejne kraje do wsparcia rodzimego przemysłu, co stanowi istotny punkt odniesienia dla projektowanego polskiego programu.

Doświadczenie EY

Zespół Doradztwa Regulacyjnego EY od lat aktywnie uczestniczy w procesach legislacyjnych, mających fundamentalne znaczenie dla przemysłu energochłonnego. Monitorujemy procesy legislacyjne i współtworzymy rozwiązania regulacyjne sprzyjające konkurencyjności oraz stabilnemu rozwojowi przemysłu energetycznego i energochłonnego.

Dodatkowo corocznie wspieramy przedsiębiorstwa w uzyskiwaniu rekompensat kosztów pośrednich CO2 i statusu odbiorcy przemysłowego. Pomagaliśmy w pozyskiwaniu pomocy dla przemysłu energochłonnego związanej z cenami gazu ziemnego i energii elektrycznej w latach 2022-2024, a także oferujemy bieżące wsparcie w zakresie możliwości obniżania kosztów energii elektrycznej.