Transakcje łańcuchowe – co zmienia najnowszy wyrok NSA?

W związku z tym producent powziął wątpliwości, czy w takiej konfiguracji prawidłowo traktuje tę sprzedaż jako eksport i czy wystawianie faktur VAT ze stawką 0% na rzecz pośrednika jest zgodne z obowiązującymi przepisami.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej uznał, że w opisanej transakcji łańcuchowej pierwsza dostawa – między polskim producentem a pośrednikiem – ma charakter krajowy, ponieważ prawo do rozporządzania towarem przechodzi na pośrednika w Polsce. Transakcję eksportową stanowi dopiero druga dostawa, producent powinien więc zastosować stawkę krajową, a nie zerowy VAT.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie zgodził się z tym stanowiskiem. Uznał, że dostawa ruchoma przypisana jest pierwszej transakcji, co oznacza, że producent prawidłowo rozpoznał eksport i zastosował stawkę 0%. Wyrok został zaskarżony przez Dyrektora KIS i sprawa trafiła do NSA.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pierwsza dostawa powinna być traktowana jako transakcja lokalna, opodatkowana stawką podstawową (23%), a dopiero druga – jako eksportowa (ze stawką 0%). Argumentacja opierała się na tym, że prawo do rozporządzania towarem przechodzi na drugiego nabywcę już w Polsce, co przesądza o krajowym charakterze pierwszej transakcji

Dlaczego to ważne?

Podatnicy do tej pory działali w przekonaniu, że przy warunkach Incoterms EXW/DAP interpretacje organów podatkowych pozwalają na zastosowanie stawki 0% przy pierwszej dostawie. Wyrok NSA zmienia tę praktykę, co może oznaczać konieczność:

• weryfikacji dotychczasowych rozliczeń,
• ewentualnych korekt,
• analizy modeli transakcyjnych na przyszłość.