Planowana nowelizacja - główne założenia
- Wydłużenie terminu na przesyłanie JPK w podatkach dochodowych – do końca siódmego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego lub obrotowego dla podatników prowadzących księgi rachunkowe. W praktyce oznacza to, że np. dla podmiotów, których rok podatkowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, raport JPK za rok 2025 należałoby złożyć do 31 lipca 2026 r., a nie do 31 marca (CIT) czy 30 kwietnia (PIT) 2026 – jak nakazywały dotychczasowe terminy wynikające z obowiązku złożenia rocznego zeznania podatkowego. Proponowane wydłużenie terminu wynosi około 4 miesięcy dla większości podatników CIT (i ok. 3 miesięcy dla PIT), co istotnie zwiększy czas na przygotowanie danych do JPK.
- Brak zmiany terminu dla podatników PIT na uproszczonej ewidencji – projekt nie przewiduje wydłużenia terminu dla podatników PIT, którzy nie prowadzą pełnych ksiąg rachunkowych (np. prowadzą podatkową księgę przychodów i rozchodów lub ewidencję przychodów). W ich przypadku obecny termin (do końca trzeciego lub czwartego miesiąca po zakończeniu roku, zazwyczaj 30 kwietnia) pozostanie bez zmian. Uzasadnieniem jest fakt, że wykonanie obowiązku JPK przez tych podatników nie zależy od zatwierdzenia sprawozdania finansowego – innymi słowy, nie mają oni okresu oczekiwania na zamknięcie pełnych ksiąg.
- Pełnomocnictwo do podpisywania i wysyłki JPK – w projekcie wprowadzono przepisy, na mocy których istniejące pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji składanych elektronicznie (tzw. UPL-1, udzielane na podstawie Ordynacji podatkowej) będzie automatycznie upoważniać także do przesyłania JPK CIT i PIT. Obecnie brak jest wyraźnej podstawy prawnej pozwalającej pełnomocnikowi (np. doradcy podatkowemu) składać JPK w imieniu podatnika – co stanowi lukę prawną i wymagało ustanawiania odrębnych upoważnień. Nowelizacja ma więc wypełnić tę lukę i uprościć procedury dla firm korzystających z usług pełnomocników przy wypełnianiu obowiązków sprawozdawczych.
Projektowane zmiany mają zostać przyjęte przez Radę Ministrów w I kwartale 2026 r., po czym trafią do prac parlamentarnych. W uzasadnieniu podkreślono, że propozycje te są odpowiedzią na wątpliwości i problemy praktyczne związane z obecnymi regulacjami. Warto przy tym przypomnieć, że od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje już nakaz prowadzenia ksiąg rachunkowych wyłącznie elektronicznie i co za tym idzie – ich corocznego raportowania w formacie JPK (struktury JPK_KR_PD dla ksiąg rachunkowych oraz JPK_ST_KR dla ewidencji środków trwałych). Według obecnych przepisów, pierwsze takie raporty miały zostać złożone za rok 2025: duże podmioty CIT do 31 marca 2026 r., a podatnicy PIT objęci obowiązkiem – do 30 kwietnia 2026 r. Zaproponowana nowelizacja oznacza, że ustawodawca chce uniknąć sytuacji, w której firmy musiałyby przekazywać pliki JPK przed zatwierdzeniem sprawozdań finansowych oraz zamknięciem ksiąg.
Znaczenie zmian w praktyce
Planowane zmiany zostały generalnie pozytywnie odebrane przez środowisko księgowych i doradców podatkowych, gdyż rozwiązują realne problemy praktyczne. Obecne terminy przekazywania JPK (do marca/kwietnia) były zsynchronizowane z terminami składania zeznań rocznych (CIT-8, PIT-36) i wyprzedzały moment zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego. W efekcie podatnicy mieli trudności z właściwym wywiązaniem się z obowiązku – niejednokrotnie musieliby później korygować złożone pliki JPK, jeśli w trakcie badania sprawozdania finansowego biegły rewident nakazał wprowadzenie zmian w księgach. Proponowane wydłużenie terminu do końca VII miesiąca eliminuje ten problem: podatnicy prowadzący pełne księgi zyskają pewność, że dane przekazywane w JPK odzwierciedlają już zamknięte i zatwierdzone księgi. W praktyce oznacza to zmniejszenie ryzyka konieczności późniejszych korekt oraz większy komfort pracy dla działów finansowo-księgowych.
Co istotne, dłuższy termin nie powinien skłaniać do odkładania prac związanych z przygotowaniem JPK na ostatnią chwilę. Wręcz przeciwnie – dodatkowy czas warto wykorzystać na gruntowne przetestowanie narzędzi informatycznych i procedur generowania plików JPK. Wielu podatników (zwłaszcza dużych spółek objętych obowiązkiem od 2025 r.) od miesięcy prowadzi projekty wdrożeniowe mające na celu dostosowanie systemów finansowo-księgowych do wymogów JPK. Nowy termin daje możliwość przeprowadzenia testów, weryfikacji poprawności mapowania danych oraz ewentualnego skorygowania błędów przed faktycznym raportowaniem. Ministerstwo Finansów również zyska więcej czasu na przygotowanie infrastruktury technicznej do przyjęcia i przetworzenia pierwszej fali plików JPK_CIT – co może zmniejszyć ryzyko problemów systemowych po stronie administracji skarbowej.
Doprecyzowanie przepisów dotyczących pełnomocnictw (UPL-1) do składania JPK również ma istotne znaczenie praktyczne. W aktualnym stanie prawnym firmy, które chciały powierzyć wysyłkę JPK np. doradcy podatkowemu czy biuru rachunkowemu, napotykały niejasności co do umocowania prawnego takiego pełnomocnika. Nowelizacja wprost rozstrzyga, że pełnomocnictwo do e-deklaracji obejmie także JPK CIT/PIT, co upraszcza procedury – nie będzie konieczności składania odrębnych dokumentów pełnomocnictwa do każdego roku czy każdego rodzaju JPK. To zmniejszy obciążenia administracyjne i ryzyko formalnych błędów (np. braku skutecznego umocowania osoby wysyłającej plik).