Badanie EY: Mimo wyzwań polscy przedsiębiorcy pozytywnie patrzą w przyszłość

Największe wyzwania

W porównaniu z krajami w regionie, Polska odnotowuje niższą presję w obszarze systemowych barier, w tym biurokracji i złożoności regulacyjnej (47% vs. 63% w krajach regionu), niedoboru talentów (30% vs. 46%), niestabilności politycznej i gospodarczej (28% vs. 41%) oraz dostępu do finansowania (25% vs. 33%), co wskazuje na relatywnie bardziej sprzyjające warunki dla przedsiębiorczości. Jednocześnie na tle regionu polscy respondenci wyraźnie częściej wskazują na nasycenie rynku i silną konkurencję jako barierę rozwoju (38% vs. 21%). 

- Przedsiębiorczość w krajach Europy Centralnej, Północnej, Południowej i Wschodniej pozostaje silnie kształtowana zarówno przez globalne trendy, jak i lokalne uwarunkowania — i to właśnie te drugie, jak pokazują wyniki naszego badania, wciąż odgrywają kluczową rolę. W odpowiedzi na powyższe wyzwania przedsiębiorcy w całym regionie coraz intensywniej inwestują w technologie — w szczególności w rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji i automatyzacji procesów. Technologie pozwalają nie tylko zwiększać efektywność operacyjną, ale także odpowiadać na strukturalne problemy, takie jak brak odpowiednio wykwalifikowanych pracowników czy rosnące koszty pracy, które w perspektywie kolejnych lat będą się pogłębiać wraz z postępującymi zmianami demograficznymi w Europie. Nie można jednak pomijać faktu, że cały region nadal funkcjonuje w warunkach podwyższonej niepewności. Decyzje inwestycyjne pozostają pod presją ryzyk makroekonomicznych, zmienności rynkowej oraz niestabilności geopolitycznej - mówi Jacek Kędzior, Partner Zarządzający EY w Regionie Europa Centralna.

Otoczenie regulacyjne

Dla 24% polskich respondentów regulacje i otoczenie biznesowe bardziej wspierają prowadzenie działalności gospodarczej niż ją utrudniają. Zdaniem 31% wiążą się zarówno z wyzwaniami, jak i szansami do rozwoju, 16% uznaje je za zbyt restrykcyjne, a 20% - za skomplikowane i spowalniające innowacyjność. Natomiast w regionie zaledwie 8% respondentów oceniło otoczenie regulacyjne jako sprzyjające prowadzeniu biznesu, a 28% uznało je za restrykcyjne i hamujące innowacyjność oraz rozwój biznesu. To kolejny obszar, w którym ocena polskich przedsiębiorców jest bardziej pozytywna w porównaniu z regionem, mimo że biurokracja i złożoność regulacyjna zostały wskazane jako jedno z największych wyzwań.

Nasycenie rynku i silna konkurencyjność

Największą barierą rozwoju przedsiębiorczości w Polsce jest wysoka konkurencyjność. Na nasycenie rynku wskazuje 38% respondentów (wobec 21% w regionie), co sprawia, że jest to większa bariera wzrostu niż dostępność talentów, niestabilność gospodarcza czy dostęp do finansowania. Wśród badanych krajów jedynie Dania wskazywała ten czynnik jako hamujący rozwój przedsiębiorczości w większym stopniu (56%).

Dostępność talentów

Na tle regionu Polska wyróżnia się jako jeden z najbardziej ekspansywnych rynków pracy, z silnym nastawieniem na wzrost zatrudnienia. W przeciwieństwie do krajów regionu, polscy przedsiębiorcy rzadziej planują redukcje zatrudnienia (2% vs. 6%), co potwierdza bardziej optymistyczną perspektywę rynku pracy niż średnia regionalna. Wspólnym wyzwaniem regionalnym jest natomiast presja płacowa (30% vs. 29% w regionie).

Wyższe koszty pracy (61%) są wymieniane zresztą w czołówce mających największy negatywny wpływ na sytuację finansową przedsiębiorstw w najbliższych 12 miesiącach. Znalazły się w niej również: niestabilność geopolityczna (65%), presja inflacyjna (62%), wyższe koszty operacyjne (61%), czy wyższe stopy procentowe (59%). Nieco mniejszy wpływ będą miały zdaniem przedsiębiorców wahania kursów walutowych (49%), zakłócenia w łańcuchach dostaw (40%) oraz niższe wydatki konsumenckie (39%).

- Nie ulega wątpliwości, że prowadzenie biznesu staje się coraz większym wyzwaniem. Rosnąca konkurencja i nasycenie wielu rynków sprawiają, że o przewadze decydują dziś przede wszystkim innowacyjność, efektywność operacyjna oraz zdolność do szybkiego reagowania na zmieniające się warunki. Automatyzacja procesów, cyfryzacja obiegu dokumentów czy wykorzystanie sztucznej inteligencji w zarządzaniu organizacją pomagają ograniczać wpływ barier administracyjnych, zwiększać produktywność i przyspieszać podejmowanie decyzji. Dlatego firmy, które traktują transformację cyfrową jako element swojej długoterminowej strategii, będą lepiej przygotowane do budowania trwałej przewagi konkurencyjnej i skutecznego rozwoju w wymagającym otoczeniu biznesowym – mówi Mateusz Pociask, Partner Zarządzający EY Polska.

O badaniu

W I kwartale 2026 r. EY przebadał przedsiębiorców w krajach: Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Dania, Grecja, Kazachstan, Malta, Polska, Rumunia, Serbia, Słowacja, Szwecja, Turcja i Węgry. Polskie firmy reprezentowały przede wszystkim przemysł, energetykę, produkty konsumenckie, ochronę zdrowia, technologię, telekomunikację i media oraz usługi finansowe. Ponad 1/3 z nich istnieje ponad 20 lat, a 3% to start-upy. Ankietowani przedsiębiorcy swoje firmy stworzyli z partnerami (37%) lub samodzielnie (32%). 11% badanych biznes kupiło, a tylko 9% go odziedziczyło, przy czym 32% wszystkich respondentów stanowiły firmy rodzinne.

Przychody największej grupy respondentów wynosiły 40 – 199 mln zł, kolejne były firmy z przychodami w wysokości 200 – 399 mln zł. W przypadku 4% przychody przekraczały 2 mld zł rocznie. Zdecydowana większość (73%) zatrudniała do 499 osób, a 10% - ponad 2000 pracowników.