Czy świat sportu oczyszcza się z korupcji?

W świecie sportu wielkie emocje łączą się z wielkimi pieniędzmi. Ze względu na nieprzewidywalny charakter rozgrywek sportowych i ich naturalne powiązanie z branżą zakładów bukmacherskich, domena sportu może stanowić łakomy kąsek w kontekście działań nieetycznych i korupcji. Tymczasem, zarówno doniesienia medialne jak i raporty analityczne wskazują, że sytuacja w sporcie z roku na rok ulega poprawie.

Środowiskami sportowymi wstrząsnął ostatnio skandal związany z zakładami bukmacherskimi w tureckiej piłce nożnej. Władze Tureckiej Federacji Piłkarskiej nałożyły tymczasowy zakaz gry na 102 kluby, a Turecki Związek Piłki Nożnej zawiesił na od 45 dni do roku 25 zawodników Super Ligi i 77 z ligi niższej.

W aferze chodzi o obstawianie wyników meczów u bukmacherów, do czego publicznie przyznało się kilku piłkarzy. Jednocześnie utrzymywali, że nie grali w meczach, które obstawiali. „Kilka lat temu, gdy nie do końca zdawałem sobie sprawę z powagi sytuacji, postawiłem zakład” – powiedział jeden z piłkarzy. „Chcę jasno powiedzieć, że ta akcja nie miała nic wspólnego z meczami drużyn, które reprezentowałem” - dodał. O udział w aferze podejrzanych jest też 150 sędziów, w tym kilku upoważnionych do prowadzenia meczów na najwyższym poziomie. [1]

Prezes federacji piłkarskiej Ibrahim Hacıosmanoğlu nazwał sytuację „kryzysem moralnym” i obiecał oczyścić piłkę nożną z korupcji, skandali i nieetycznych praktyk. Do komisji dyscyplinarnej zostało skierowanych ponad 1000 zawodników. „Nie pójdziemy na kompromis w walce o ochronę tureckiej piłki nożnej przed skandalami, rozpadem i korupcją” – powiedział prezes.

Skandal związany z ustawianiem meczów dopadł też piłkę nożną w Burundi. Komisja dyscyplinarna i etyczna Burundi Football Federation nałożyła zakaz udziału w rozgrywkach przez pięć lat na sześciu piłkarzy zaangażowanych w proceder. W skandal są również zamieszani działacze i sędzia. Federacja piłkarska oświadczyła oficjalnie, że zawodnicy i działacze manipulowali meczami najwyższej klasy rozgrywkowej w Burundi dla niektórych firm bukmacherskich. [2]

W Hiszpanii od ponad dwóch lat trwa śledztwo w sprawie wiceprzewodniczącego komisji sędziowskiej i prezesów jednego z klubów w sprawie domniemanego przekupstwa, korupcji sportowej i fałszowania dokumentów. W liście złożonym w sądzie oskarżono klub o zawarcie i utrzymanie ściśle tajnego ustnego porozumienia z oskarżonym sędzią. Zgodnie z tym porozumieniem sędzia „pełniąc funkcję wiceprezesa CTA, w zamian za pieniądze, podejmował działania sprzyjające klubowi w podejmowaniu decyzji przez sędziów w meczach rozgrywanych przez klub, a tym samym w wynikach rozgrywek”. [3] [4]

Powyższe afery rzucają cień na świat sportu, ale można zauważyć też symptomy oczyszczania się środowisk z nieetycznych praktyk. Winni są ukarani albo mogą się spodziewać kary. W każdym razie sprawy nie zostały zamiecione pod dywan. Druga dobra wiadomość jest taka, że coraz mniej rozgrywek wygląda na podejrzane.

Według corocznego raportu Integrity in Action 2024 Global Analysis & Trends, po kolejnych latach odnotowywania wzrostu liczby podejrzanych meczów, w 2024 roku odnotowano wyraźny spadek. W rozgrywkach piłki nożnej w zeszłym roku odnotowano 721 podejrzanych meczów w porównaniu z 881 meczami w 2023. Oznacza to spadek o 18%.

Według Sportradar Integrity Services, który przygotował cytowany raport, poprawa nastąpiła w wielu dyscyplinach. W obserwowanych ponad 850 tysiącach rozgrywek w 70 dyscyplinach sportowych na całym świecie zidentyfikowano 1108 podejrzanych spotkań, co oznacza spadek o 17% w porównaniu z 2023 rokiem.

Jeśli ten trend się utrzyma będzie to oznaczało, że zgodnie ze światowymi trendami w innych dziedzinach życia i gospodarki, sport też coraz częściej stawia na transparentność i uczciwość. Walka z ustawianiem wyników jest też w interesie samych organizacji sportowych i klubów, bo kto będzie chciał płacić za wejście na mecz, którego wynik ustalono przy biurku?