Korupcja się usieciowiła i co z tego wynika

Czas porzucić dotychczasowe wyobrażenia o korupcji jako zbiorach odizolowanych zachowań jednostek. Korupcja się usieciowiła co powoduje, że nowy mechanizm, który sprawdził się na jednym końcu świata może za chwilę stać się powszechnie stosowanym scenariuszem na drugim końcu świata.

Korupcja cały czas podlega ewolucji. Strategie korupcyjne zmieniają się z czasem – to prawda powszechnie przyjęta. Jednak co jest przyczyną tych zmian, co je napędza – to interesowało dotychczas niewielu badaczy. Temat podjęli dr Claudia Baez Camargo i dr Jacopo Costa z Instytutu Bazylejskiego wraz z dr Marią Nizzero z UK Finance. [1]

 

Ich analiza sugeruje, że ewolucja korupcji jest napędzana przez zmiany w zachowaniu jednostek będących w sieci, a te kształtowane są przez zmiany w szerszym otoczeniu. Może tu chodzić o zmiany w sposobie egzekwowania prawa, zmiany samego prawa, rozwój technologii, zmiany gospodarcze i polityczne. Ukształtowane przez zewnętrzne czynniki nowe strategie rozprzestrzeniają się w sieciach przez współpracę i naśladownictwo.

 

Badacze przywołują przykład Włoch. Na początku lat 90. korupcja była poprzez piramidalne struktury związana z partiami politycznymi. Po serii skandali, reform i ulepszeniu kontroli, system się zdecentralizował. Korupcja się usieciowiła, odformalizowała a praktyki korupcyjne zostały oparte na relacjach między stronami. W rezultacie poziom korupcji się nie zmniejszył.

 

Nielegalne bogactwo wielkich rozmiarów tworzy warunki dla powstania rynku usług pomagających w ukryciu go. Wymaga to powołania złożonych, rozproszonych po świecie struktur własnościowych. Zajmują się tym profesjonaliści: prawnicy, księgowi, pośrednicy obrotu nieruchomości i inni. Często działają transgranicznie, a obsługują zarówno pospolitych przestępców jak i skorumpowanych polityków. Powstały wyspecjalizowane przedsiębiorstwa kleptokratyczne, w których klienci mogą zamówić ukrycie i ochronę nielegalnych aktywów.

 

Badania Instytutu Bazylejskiego pokazały, że sieci korupcyjne i przestępcze szybko dostosowują się do faktu wzmożonego ścigania. Na przykład, gdy w porcie w Rotterdamie wzmożono kontrole mające zwalczać handel narkotykami, znaczenia nabrała informacja i korupcja jako klucz do niej. Z jej pomocą przestępcy zapewniali sobie dostęp do informacji pozwalających omijać kontrole. Czyli pod presją organów ścigania zmienił się sposób działania przestępców.

 

Jednym z powodów bardzo szybkiej adaptacji do nowych warunków jest natura sieci. Sieci nieformalne są wyjątkowo odporne, bo opierają się nie tylko na korzyściach finansowych. Kluczową rolę odgrywają zaufanie, osobiste relacje i wspólne normy obowiązujące w środowisku. Stąd ich wyjątkowa elastyczność. Organy ścigania mają ograniczenia prawne i nie mogą się tak szybko dostosowywać i jak sieci zmieniać sposób działania.

 

Jeśli korupcja może się zmieniać błyskawicznie, a organy nadzoru napotykają w tym przeszkody, konieczne jest dostosowanie strategii zwalczania do sytuacji. Jedno z nowych podejść polega na zarzuceniu skupiania się na pojedynczych przypadkach. Zamiast tego należy położyć większy nacisk na zrozumienie systemu, mapowanie relacji, bodźców i wzorców. I trzeba zachować czujność na ich ewolucję.

 

Ponieważ korupcja nie jest statyczna, reakcja na nią też nie może taka być. Nowe podejście powinno pomóc szybciej reagować na zmiany i pomóc projektować elastyczne reakcje, które skutecznie będą destabilizować odporne sieci przestępcze.

 

Odłożenie daty wejścia w życie tej regulacji jest tłumaczone koniecznością dania czasu na przygotowanie się podmiotom mającym podlegać temu prawu. To wynik konsultacji z zainteresowanymi podmiotami. Przeciwnicy odłożenia daty wprowadzenia nowych przepisów mówią o zmarnowanym czasie.

 

Odłożenie oraz wstrzymanie niektórych działań przez administrację USA nie oznacza rezygnacji z walki z praniem pieniędzy i korupcją. Zmieniają się priorytety i metody. Firmy powinny nadal zachować czujność i inwestować w compliance, monitorowanie ryzyk oraz współpracować z władzami.



Zobacz również

Bezpieczeństwo i odporność podmiotów krytycznych w Polsce w kontekście nowych regulacji

Bezpieczeństwo i odporność podmiotów krytycznych w Polsce w kontekście nowych regulacji.

Bezpieczeństwo w centrum uwagi: jak zaplanować i sfinansować inwestycje związane z obszarem bezpieczeństwa?

Nowelizacja ustawy o zarządzaniu kryzysowym, implementująca Dyrektywę CER rozszerzy lub wprowadzi obowiązki dla wielu firm w Polsce. Zapraszamy do udziału w webcaście.

EY TV dla Grup Kapitałowych: Odporność i bezpieczeństwo infrastruktury krytycznej. Nowe obowiązki dla przedsiębiorstw

Trwają prace nad nowymi przepisami, które uporządkują zasady ochrony infrastruktury krytycznej w Polsce. Zapraszamy do udziału w webcaście.

White-Collar Crime Webcast: Czy Twoja organizacja jest przygotowana na atak ransomware?

W ostatnich miesiącach polskie przedsiębiorstwa stały się celem coraz bardziej zaawansowanych ataków ransomware, a rok 2025 przyniósł kolejną zmianę jakościową w działaniach cyberprzestępców.

Zarządzanie kryzysowe w obliczu incydentu cyberbezpieczeństwa

Incydent cyberbezpieczeństwa potrafi sparaliżować działanie organizacji w ciągu kilku minut i wymaga precyzyjnej, skoordynowanej reakcji.

Systemy antydronowe - współczesny filar strategii bezpieczeństwa biznesu i ochrony infrastruktury krytycznej

Dowiedz się, jak systemy antydronowe mogą zwiększyć bezpieczeństwo firm i ochronę infrastruktury krytycznej. Zarejestruj się na webcast i poznaj kluczowe aspekty wdrożenia.

Dezinformacja jako element zagrożeń hybrydowych dla biznesu

Dezinformacja stała się codziennością. Niemal każdego dnia możemy natknąć się na fałszywe informacje, które mogą wpływać na podejmowane decyzje, reputację firm oraz zaufanie klientów.

Inteligentna Automatyzacja zadań i czynności w Dziale Finansów i nie tylko

Rosnąca złożoność regulacji, potrzeba szybkiego dostosowywania się do zmieniających się warunków rynkowych oraz presja na obniżenie kosztów operacyjnych - to tylko niektóre z czynników, które wpływają na codzienną pracę zespołów finansowych.

White-Collar Crime Webcast: Postępowania wyjaśniające – praktyczne wyzwania i nowe możliwości technologiczne

Postępowania wyjaśniające są instrumentem często stosowanym do zbadania podejrzeń nieprawidłowości w organizacji. Mogą one również posłużyć w celu ustalenia stanu faktycznego w z związku z planowanym lub toczącego się postępowaniem sądowym czy też przed właściwymi organami. Prowadzenie takich postępowań jest również jednym z działań następczych w związku ze zgłoszeniami sygnalistów.

Przewidywalne taktyki, nieprzewidywalne konsekwencje – jak informatyka śledcza pomaga walczyć z przestępcami?

Serdecznie zapraszamy na czwarty webcast z serii Miesiąc Cyberbezpieczeństwa EY 2024, poświęcony tematom związanym z informatyką śledczą.

Zarządzanie ryzykiem nadużyć

Dowiedz się więcej o Dziale Zarządzania Ryzykiem Nadużyć oraz o tym, jak pomagamy firmom realizować cele z zakresu uczciwości w biznesie.

Ustawa o ochronie sygnalistów - o co pytają przedsiębiorcy?

Serdecznie zapraszamy do udziału w webcaście pt. "Ustawa o ochronie sygnalistów - o co pytają przedsiębiorcy?"

Ustawa o ochronie sygnalistów - czy to już ostatnia prosta?

Serdecznie zapraszamy do udziału w webcaście pt. "Ustawa o ochronie sygnalistów - czy to już ostatnia prosta?"

Ochrona sygnalistów (whistleblowing)

Zapewnij ochronę sygnalistów zgodnie z prawem. Wdrożenie kanałów zgłaszania, ochrony i procedur. Skontaktuj się z nami, aby dowiedzieć się więcej o whistleblowing!

Forensic Express: O czym należy pamiętać przed rozpoczęciem postępowania wyjaśniającego?

Serdecznie zapraszamy do udziału w pierwszym webcaście z cyklu Forensic Express: O czym należy pamiętać przed rozpoczęciem postępowania wyjaśniającego?

Praktyczne aspekty cyberbezpieczeństwa w zastosowaniu AI do dochodzeń wewnętrznych

Serdecznie zapraszamy na kolejny webcast z serii Miesiąc Cyberbezpieczeństwa EY. AI podnosi bezpieczeństwo danych i informacji podczas wykorzystywania eDiscovery i informatyki śledczej do prowadzenia postępowań wyjaśniających.

Prawda czy mit? Sprawdź, co wiesz o prowadzeniu wewnętrznych dochodzeń!

Dlaczego firmy obawiają się prowadzenia postępowań wyjaśniających? Jakie korzyści przynosi dochodzenie wewnętrzne? Jak skutecznie przeprowadzać rozmowy wyjaśniające?

Greenwashing – czym grozi malowanie trawy na zielono?

Serdecznie zapraszamy do udziału w webcaście pt. "Greenwashing - czym grozi malowanie trawy na zielono?

Greenwashing, czyli czy warto malować trawę na zielono?

Nowe przepisy oraz szybki rozwój technologiczy przyzwyczaiły już przedsiębiorców to tego, że ocena ryzyka organizacji musi być przeprowadzana regularnie i obejmować szeroką perspektywę zewnętrzną.

Compliance Roadmap "A może lepiej nie sprawdzać? Wszystko, co chcecie wiedzieć o wewnętrznych dochodzeniach, ale boicie się zapytać"

Weź udział w bezpłatnym webcaście z cyklu Compliance Roadmap "A może lepiej nie sprawdzać? Wszystko co chcecie wiedzieć o wewnętrznych dochodzeniach, ale boicie się zapytać"

Sankcje gospodarcze a kwestie prawne – o czym muszą wiedzieć przedsiębiorcy?

Serdecznie zapraszamy do udziału w webcaście pt. „Sankcje gospodarcze a kwestie prawne – o czym muszą wiedzieć przedsiębiorcy?"

Ryzyko sankcyjne w biznesie – omówienie wymogów na podstawie rzeczywistych przypadków

Serdecznie zapraszamy do udziału w webcaście pt. „Ryzyko sankcyjne w biznesie – omówienie wymogów na podstawie rzeczywistych przypadków”

Compliance Roadmap: Regulacyjny sprint czy maraton zgodności?

Weź udział w bezpłatnym webcaście z cyklu Compliance Roadmap. Regulacyjny sprint czy maraton zgodności? Okiem praktyka o wyzwaniach compliance officera".

Dyrektywa o ochronie sygnalistów, a postępowania wyjaśniające

Jednym z nowych obowiązków nakładanych przez dyrektywę o ochronie sygnalistów jest konieczność prowadzenia wewnętrznych postępowań wyjaśniających.

Trzy linie obrony - kto jest odpowiedzialny za zarządzanie ryzykiem?

Dyrektywa o ochronie sygnalistów nakłada na organizacje obowiązek podjęcia działań, które łącznie zapewnią skuteczny system ochrony osób zgłaszających potencjalne naruszenia.

Dwie twarze informatyki śledczej

Celem informatyki śledczej jest dostarczanie i analiza dowodów zidentyfikowanych na elektronicznych nośnikach danych. Mówimy tu nie tylko o danych pozyskanych z komputerów czy telefonów komórkowych.

Ochrona sygnalistów przed odwetem

Najistotniejszym celem dyrektywy o ochronie sygnalistów, jest uniemożliwienie stosowania działań odetowych wobec sygnalisty zgłaszającego przypadki naruszenia prawa Unii Europejskiej.

Kto to jest sygnalista?

Polska jest w gronie państw, w których obowiązek wdrożenia rozwiązań umożliwiających zgłaszanie nieprawidłowości jest uregulowany tylko częściowo. Wynika to np. z ustaw regulujących działalność instytucji finansowych.

Polska ustawa sankcyjna

16 kwietnia 2022 r. weszła w życie polska ustawa sankcyjna. Dotyczy szczególnych rozwiązaniań w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego. Jakie zmiany wprowadza?

Ryzyko sankcyjne. Co oznaczają sankcje gospodarcze dla przedsiębiorców?

Jak działają sankcje gospodarcze? Co to są listy sankcyjne i ryzyko sankcyjne? Sprawdź, jak wprowadzane sankcje wpływają na prowadzenie biznesu i jak bronić się przed ryzykiem sankcyjnym?

Sankcje nałożone na Rosję z perspektywy polskich przedsiębiorstw

UE, USA i Wielka Brytania wprowadzają kolejne pakiety sankcje gospodarcze nałożone na Rosję., m.in. zakaz eksportu do Rosji i Białorusi. W konsekwencji zostały wprowadzone sankcje odwetowe Rosji. Co to oznacza dla polskich przedsiębiorców?

Klapki na oczach czy szerokie horyzonty?

Światowe Badanie Uczciwości w Biznesie 2022 ukazuje jak usprawnienie ładu korporacyjnego może zwiększyć uczciwość biznesu

Czas na ochronę sygnalistów - badanie EY

W przeddzień wejścia w życie Dyrektywy UE o ochronie sygnalistów* zapytaliśmy polskie spółki, które od 17 grudnia 2021 r. będą podlegały jej wymogom, o ich stopień gotowości oraz wyzwania, z którymi się zmagają.

Sankcje gospodarcze – zarządzanie ryzykiem (sklep online)

Od lutego 2022 firmy z UE muszą przestrzegać sankcji nałożonych na Rosję i Białoruś. Nasz zespół ma unikalne doświadczenie w edukacji, weryfikacji kontrahentów i wdrażaniu procedur sankcyjnych, pomagając ograniczyć ryzyko kar finansowych i odpowiedzialności karnej.


    Kontakt
    Chcesz dowiedzieć się więcej? Skontaktuj się z nami.