Problem korupcji jako element sprawiedliwości przejściowej

Po latach konfliktów czy rządów niedemokratycznych nie zawsze jest możliwe natychmiastowe zaprowadzenie rządów prawa i rozliczenie popełnionych przestępstw. Bywa, że konieczny jest okres przejściowy, w którym dochodzenie sprawiedliwości jest możliwe, ale napotyka ono ograniczenia. [1] 

 

Od zakończenia drugiej wojny światowej mechanizmy sprawiedliwości przejściowej zastosowało 15 państw. Były to próby pociągnięcia do odpowiedzialności elit, które dzięki korupcji utrzymywały niedemokratyczną władzę czy prowadziły wojny domowe. W działania przywracające sprawiedliwość były zaangażowane zarówno władze miejscowe, jak i międzynarodowe. Celem było rozliczenie nadużyć, wymierzenie sprawiedliwości i osiągnięcie pojednania.

 

Zazwyczaj sprawiedliwość przejściowa rozliczała głównie fizyczne naruszenia praw człowieka jak morderstwa, tortury. Jednak niektóre państwa post autorytarne czy pokonfliktowe rozszerzyły zakres sprawiedliwości przejściowej o korupcję definiowaną tu jako nadużycie władzy dla korzyści prywatnych z naruszeniem interesu publicznego.

 

Mechanizmy sprawiedliwości przejściowej są teoretycznie okazją do dochodzenia praw za szerszy zakres naruszeń, również praw ekonomicznych, którym na drodze stała korupcja. Tak było, jeśli środki przeznaczone na edukację, opiekę zdrowotną czy inne podobne cele trafiały do prywatnej kieszeni. Korupcja bowiem zwiększa też koszty utrzymania, ubóstwo, nierówności ekonomiczne, utrudnia dostęp do równych szans na edukację i pracę.

 

Mechanizmy sprawiedliwości przejściowej mogą mieć charakter odwetowy, gdzie sprawcy są pociągani do odpowiedzialności przez trybunały i sądy. Mogą mieć też charakter naprawczy służąc ujawnianiu prawdy o przeszłości, naprawianiu szkód, zadośćuczynieniu. Podjęto wiele prób stosowania środków karnych zwykle wobec skorumpowanych dyktatorów, jednak skutki walki z korupcją za pomocą sprawiedliwości przejściowej mają znaczenie głównie symboliczne i informacyjne. Brak dowodów na to, że ograniczyły korupcję i zapewniły sprawiedliwość ofiarom.

 

W krajach pokonfliktowych rzadko dochodzi do poważnego rozliczenia korupcji pomimo zapisania walki z korupcją w porozumieniach pokojowych. A warto zauważyć, że przyczyną wielu konfliktów jest chęć zwalczenia skorumpowanych elit. Można to tłumaczyć słabością instytucji odpowiedzialnych za zwalczanie korupcji oraz obawami o zagrożenie dla stabilności pokonfliktowej, gdzie skorumpowani niszczyciele mogą się ponownie uzbroić.



Zobacz również

Bezpieczeństwo i odporność podmiotów krytycznych w Polsce w kontekście nowych regulacji

Bezpieczeństwo i odporność podmiotów krytycznych w Polsce w kontekście nowych regulacji.

Bezpieczeństwo w centrum uwagi: jak zaplanować i sfinansować inwestycje związane z obszarem bezpieczeństwa?

Nowelizacja ustawy o zarządzaniu kryzysowym, implementująca Dyrektywę CER rozszerzy lub wprowadzi obowiązki dla wielu firm w Polsce. Zapraszamy do udziału w webcaście.

EY TV dla Grup Kapitałowych: Odporność i bezpieczeństwo infrastruktury krytycznej. Nowe obowiązki dla przedsiębiorstw

Trwają prace nad nowymi przepisami, które uporządkują zasady ochrony infrastruktury krytycznej w Polsce. Zapraszamy do udziału w webcaście.

White-Collar Crime Webcast: Czy Twoja organizacja jest przygotowana na atak ransomware?

W ostatnich miesiącach polskie przedsiębiorstwa stały się celem coraz bardziej zaawansowanych ataków ransomware, a rok 2025 przyniósł kolejną zmianę jakościową w działaniach cyberprzestępców.

Zarządzanie kryzysowe w obliczu incydentu cyberbezpieczeństwa

Incydent cyberbezpieczeństwa potrafi sparaliżować działanie organizacji w ciągu kilku minut i wymaga precyzyjnej, skoordynowanej reakcji.

Systemy antydronowe - współczesny filar strategii bezpieczeństwa biznesu i ochrony infrastruktury krytycznej

Dowiedz się, jak systemy antydronowe mogą zwiększyć bezpieczeństwo firm i ochronę infrastruktury krytycznej. Zarejestruj się na webcast i poznaj kluczowe aspekty wdrożenia.

Dezinformacja jako element zagrożeń hybrydowych dla biznesu

Dezinformacja stała się codziennością. Niemal każdego dnia możemy natknąć się na fałszywe informacje, które mogą wpływać na podejmowane decyzje, reputację firm oraz zaufanie klientów.

Inteligentna Automatyzacja zadań i czynności w Dziale Finansów i nie tylko

Rosnąca złożoność regulacji, potrzeba szybkiego dostosowywania się do zmieniających się warunków rynkowych oraz presja na obniżenie kosztów operacyjnych - to tylko niektóre z czynników, które wpływają na codzienną pracę zespołów finansowych.

White-Collar Crime Webcast: Postępowania wyjaśniające – praktyczne wyzwania i nowe możliwości technologiczne

Postępowania wyjaśniające są instrumentem często stosowanym do zbadania podejrzeń nieprawidłowości w organizacji. Mogą one również posłużyć w celu ustalenia stanu faktycznego w z związku z planowanym lub toczącego się postępowaniem sądowym czy też przed właściwymi organami. Prowadzenie takich postępowań jest również jednym z działań następczych w związku ze zgłoszeniami sygnalistów.

Przewidywalne taktyki, nieprzewidywalne konsekwencje – jak informatyka śledcza pomaga walczyć z przestępcami?

Serdecznie zapraszamy na czwarty webcast z serii Miesiąc Cyberbezpieczeństwa EY 2024, poświęcony tematom związanym z informatyką śledczą.

Zarządzanie ryzykiem nadużyć

Dowiedz się więcej o Dziale Zarządzania Ryzykiem Nadużyć oraz o tym, jak pomagamy firmom realizować cele z zakresu uczciwości w biznesie.

Ustawa o ochronie sygnalistów - o co pytają przedsiębiorcy?

Serdecznie zapraszamy do udziału w webcaście pt. "Ustawa o ochronie sygnalistów - o co pytają przedsiębiorcy?"

Ustawa o ochronie sygnalistów - czy to już ostatnia prosta?

Serdecznie zapraszamy do udziału w webcaście pt. "Ustawa o ochronie sygnalistów - czy to już ostatnia prosta?"

Ochrona sygnalistów (whistleblowing)

Zapewnij ochronę sygnalistów zgodnie z prawem. Wdrożenie kanałów zgłaszania, ochrony i procedur. Skontaktuj się z nami, aby dowiedzieć się więcej o whistleblowing!

Forensic Express: O czym należy pamiętać przed rozpoczęciem postępowania wyjaśniającego?

Serdecznie zapraszamy do udziału w pierwszym webcaście z cyklu Forensic Express: O czym należy pamiętać przed rozpoczęciem postępowania wyjaśniającego?

Praktyczne aspekty cyberbezpieczeństwa w zastosowaniu AI do dochodzeń wewnętrznych

Serdecznie zapraszamy na kolejny webcast z serii Miesiąc Cyberbezpieczeństwa EY. AI podnosi bezpieczeństwo danych i informacji podczas wykorzystywania eDiscovery i informatyki śledczej do prowadzenia postępowań wyjaśniających.

Prawda czy mit? Sprawdź, co wiesz o prowadzeniu wewnętrznych dochodzeń!

Dlaczego firmy obawiają się prowadzenia postępowań wyjaśniających? Jakie korzyści przynosi dochodzenie wewnętrzne? Jak skutecznie przeprowadzać rozmowy wyjaśniające?

Greenwashing – czym grozi malowanie trawy na zielono?

Serdecznie zapraszamy do udziału w webcaście pt. "Greenwashing - czym grozi malowanie trawy na zielono?

Greenwashing, czyli czy warto malować trawę na zielono?

Nowe przepisy oraz szybki rozwój technologiczy przyzwyczaiły już przedsiębiorców to tego, że ocena ryzyka organizacji musi być przeprowadzana regularnie i obejmować szeroką perspektywę zewnętrzną.

Compliance Roadmap "A może lepiej nie sprawdzać? Wszystko, co chcecie wiedzieć o wewnętrznych dochodzeniach, ale boicie się zapytać"

Weź udział w bezpłatnym webcaście z cyklu Compliance Roadmap "A może lepiej nie sprawdzać? Wszystko co chcecie wiedzieć o wewnętrznych dochodzeniach, ale boicie się zapytać"

Sankcje gospodarcze a kwestie prawne – o czym muszą wiedzieć przedsiębiorcy?

Serdecznie zapraszamy do udziału w webcaście pt. „Sankcje gospodarcze a kwestie prawne – o czym muszą wiedzieć przedsiębiorcy?"

Ryzyko sankcyjne w biznesie – omówienie wymogów na podstawie rzeczywistych przypadków

Serdecznie zapraszamy do udziału w webcaście pt. „Ryzyko sankcyjne w biznesie – omówienie wymogów na podstawie rzeczywistych przypadków”

Compliance Roadmap: Regulacyjny sprint czy maraton zgodności?

Weź udział w bezpłatnym webcaście z cyklu Compliance Roadmap. Regulacyjny sprint czy maraton zgodności? Okiem praktyka o wyzwaniach compliance officera".

Dyrektywa o ochronie sygnalistów, a postępowania wyjaśniające

Jednym z nowych obowiązków nakładanych przez dyrektywę o ochronie sygnalistów jest konieczność prowadzenia wewnętrznych postępowań wyjaśniających.

Trzy linie obrony - kto jest odpowiedzialny za zarządzanie ryzykiem?

Dyrektywa o ochronie sygnalistów nakłada na organizacje obowiązek podjęcia działań, które łącznie zapewnią skuteczny system ochrony osób zgłaszających potencjalne naruszenia.

Dwie twarze informatyki śledczej

Celem informatyki śledczej jest dostarczanie i analiza dowodów zidentyfikowanych na elektronicznych nośnikach danych. Mówimy tu nie tylko o danych pozyskanych z komputerów czy telefonów komórkowych.

Ochrona sygnalistów przed odwetem

Najistotniejszym celem dyrektywy o ochronie sygnalistów, jest uniemożliwienie stosowania działań odetowych wobec sygnalisty zgłaszającego przypadki naruszenia prawa Unii Europejskiej.

Kto to jest sygnalista?

Polska jest w gronie państw, w których obowiązek wdrożenia rozwiązań umożliwiających zgłaszanie nieprawidłowości jest uregulowany tylko częściowo. Wynika to np. z ustaw regulujących działalność instytucji finansowych.

Polska ustawa sankcyjna

16 kwietnia 2022 r. weszła w życie polska ustawa sankcyjna. Dotyczy szczególnych rozwiązaniań w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego. Jakie zmiany wprowadza?

Ryzyko sankcyjne. Co oznaczają sankcje gospodarcze dla przedsiębiorców?

Jak działają sankcje gospodarcze? Co to są listy sankcyjne i ryzyko sankcyjne? Sprawdź, jak wprowadzane sankcje wpływają na prowadzenie biznesu i jak bronić się przed ryzykiem sankcyjnym?

Sankcje nałożone na Rosję z perspektywy polskich przedsiębiorstw

UE, USA i Wielka Brytania wprowadzają kolejne pakiety sankcje gospodarcze nałożone na Rosję., m.in. zakaz eksportu do Rosji i Białorusi. W konsekwencji zostały wprowadzone sankcje odwetowe Rosji. Co to oznacza dla polskich przedsiębiorców?

Klapki na oczach czy szerokie horyzonty?

Światowe Badanie Uczciwości w Biznesie 2022 ukazuje jak usprawnienie ładu korporacyjnego może zwiększyć uczciwość biznesu

Czas na ochronę sygnalistów - badanie EY

W przeddzień wejścia w życie Dyrektywy UE o ochronie sygnalistów* zapytaliśmy polskie spółki, które od 17 grudnia 2021 r. będą podlegały jej wymogom, o ich stopień gotowości oraz wyzwania, z którymi się zmagają.

Sankcje gospodarcze – zarządzanie ryzykiem (sklep online)

Od lutego 2022 firmy z UE muszą przestrzegać sankcji nałożonych na Rosję i Białoruś. Nasz zespół ma unikalne doświadczenie w edukacji, weryfikacji kontrahentów i wdrażaniu procedur sankcyjnych, pomagając ograniczyć ryzyko kar finansowych i odpowiedzialności karnej.


    Kontakt
    Chcesz dowiedzieć się więcej? Skontaktuj się z nami.