Aspekty prawne, podatkowe i księgowe – kluczowe kwestie dla przyszłych inwestycji
Zmiany w planowaniu przestrzennym zakładane na 2026 r. znacząco wpłyną na rynek budowlany. Gminy będą zobowiązane do uchwalenia nowych planów zagospodarowania przestrzennego do 30 czerwca 2026 r., aby zwiększyć przejrzystość i efektywność procesów inwestycyjnych. Jednak, zgodnie z informacjami Ministerstwa Rozwoju i Technologii, termin ten ma zostać przesunięty na 31 sierpnia 2026 r. Wprowadzenie Zintegrowanych Planów Inwestycyjnych (ZIP) oraz Rejestru Zagospodarowania Przestrzennego, które działają od 1 stycznia 2026 r., jest częścią tych zmian. Dodatkowo decyzje o warunkach zabudowy wydawane od 1 stycznia 2026 r. będą ważne tylko przez pięć lat, a w przypadku wniosków złożonych od 1 lipca 2026 r. możliwość uzyskania nowych decyzji o warunkach zabudowy będzie uzależniona od wejścia w życie ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego na terenie danej gminy.
Nowe przepisy, które mają na celu ochronę nabywców mieszkań (tzw. nowa ustawa deweloperska) oraz obowiązkowe wdrażanie rozwiązań ekologicznych w nowych budynkach, w istotny sposób wpłyną na rynek. Ustawa o ochronie ludności i obrony cywilnej (obowiązująca od 1 stycznia 2025 r.) wymaga, aby w budynkach wielorodzinnych kondygnacje podziemne umożliwiały tymczasowe schronienie. Nowelizacja ustawy – Prawo ochrony środowiska (z 11 stycznia 2025 r.) nakłada na miasta powyżej 20 tys. mieszkańców obowiązek opracowania planów dostosowania obszarów miejskich do zmian klimatu. Nowelizacja ustawy o ochronie praw nabywcy (z 11 lipca 2025 r.) nakłada na deweloperów obowiązek publikowania cen mieszkań za metr kwadratowy.
Ponadto w latach 2026–2027 planowanych jest kilka kluczowych zmian legislacyjnych z punktu widzenia inwestora. Jedną z nich jest regulacja polskich REIT-ów, czyli spółek inwestujących w nieruchomości (SINN). Chociaż szczegółowe ramy prawne dla REIT-ów i przewidywany termin publikacji projektu rozporządzenia nie są jeszcze znane, wszelkie zmiany legislacyjne w tym zakresie powinny być uważnie monitorowane. Możliwe, że nowy projekt rozporządzenia zostanie opublikowany już w 2026 r.
Transgraniczne reorganizacje, takie jak fuzja, podział lub przekształcenie (zmiana formy prawnej), wymagają uzyskania dodatkowej zgody organów podatkowych jako warunku rejestracji reorganizacji przez sąd. Zgoda zostanie wydana, jeśli zostanie ustalone, że reorganizacja nie podlega przepisom o zwalczaniu nadużyć podatkowych.
Co ważne, od 1 stycznia 2025 r. weszły w życie istotne zmiany w ustawie o podatku od nieruchomości (PET). Nowe przepisy obejmują autonomiczną definicję budynków i budowli, niezależną od prawa budowlanego. Może to prowadzić do wzrostu obciążeń podatkowych, w tym opodatkowania obiektów, które wcześniej nie podlegały podatkowi od nieruchomości.
Liczba i zakres przepisów podatkowych w Polsce ewoluuje, wskutek czego każda decyzja inwestycyjna musi być poprzedzona odpowiednią analizą potencjalnych konsekwencji w celu zabezpieczenia zamierzonego efektu komercyjnego inwestycji.
Powyższe zmiany mogą mieć istotny wpływ na rynek nieruchomości i rozwój sektora budowlanego.