Ugoda podatkowa – projekt korzystnych zmian w zakresie sporów podatkowych

W dniu 4 maja 2026 r. do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów trafił projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej oraz ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej (nr projektu UDER110), który przewiduje wprowadzenie nowego instrumentu rozwiązywania sporów podatkowych tzw. ugody podatkowej.

Projekt wpisuje się w postulaty deregulacyjne oraz oczekiwania przedsiębiorców i praktyki podatkowej w zakresie rozwoju alternatywnych metod rozwiązywania sporów. Wejście w życie projektowanych zmian planowane jest na 1 stycznia 2028 r., przy czym obecnie projekt pozostaje na etapie konsultacji, w ramach których zainteresowane podmioty mogą zgłaszać uwagi do 19 czerwca 2026 r.

Korzyści dla podatników

Projektowana ugoda podatkowa ma stanowić alternatywne i polubowne narzędzie, które umożliwi podatnikom i płatnikom zawieranie z organami podatkowymi dobrowolnych porozumień dotyczących:

• odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej,
• rozłożenia płatności na raty.

Zawarcie ugody pozwoli uniknąć długotrwałego i kosztownego sporu z organami podatkowymi oraz zapewni szereg dodatkowych korzyści m. in.:

• wyłączenie odpowiedzialności karnoskarbowej,
• wstrzymanie naliczania odsetek za zwłokę od dnia złożenia wniosku o zawarcie ugody,
• obniżoną stawkę odsetek za zwłokę,
• wyłączenie opłaty prolongacyjnej,
• uzgodnienie harmonogramu spłaty zaległości.

Jednocześnie projekt wyraźnie wyklucza możliwość negocjowania w ramach ugody wysokości zobowiązania podatkowego lub zobowiązania płatnika – treść ugody musi pozostawać w granicach obowiązujących przepisów prawa.

Postępowanie

Postępowanie ugodowe będzie inicjowane na wniosek podatnika lub płatnika, który może zostać złożony od momentu powstania zaległości podatkowej. Złożenie takiego wniosku będzie również możliwe w toku rozpoczętej już kontroli podatkowej lub celno-skarbowej, a także postepowania podatkowego.

Dodatkowo, im wcześniej zostanie złożony wniosek o zawarcie ugody, tym niższa stawka odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych może mieć zastosowanie.

Postępowanie ma być prowadzone elektronicznie za pośrednictwem e‑Urzędu Skarbowego i będzie obejmować dwa etapy:

• w pierwszym etapie organ wyda postanowienie o rozpoczęciu uzgodnień albo odmowie zawarcia ugody,
•  w drugim etapie prowadzone będą uzgodnienia, w ramach których organ może wzywać do przedstawienia dokumentów oraz organizować spotkania uzgodnieniowe.

Zawarta ugoda będzie miała charakter ostateczny, tzn. w zakresie zaległości podatkowych objętych ugodą podatkową organ nie będzie mógł m. in. wszcząć kontroli.

Wprowadzenie ugody podatkowej może przynieść wymierne korzyści – podatnicy zyskają możliwość szybszego zakończenia sporu i ograniczenia kosztów (w tym odsetek), natomiast administracja podatkowa ograniczy liczbę postępowań oraz związane z nimi nakłady.

Wspołautorkami tekstu są: Helena Kozak oraz Aleksandra Gajos, Zespół Podatków Miedzynarodowych, EY Polska.